ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં સતત તેજી જોવા મળી રહી છે અને તેનો સીધો ફાયદો સરકારની આવકમાં પણ જોવા મળ્યો છે. જુલાઈ 2026 દરમિયાન દેશમાં ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) કલેક્શનમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, જુલાઈ મહિનામાં કુલ ગ્રોસ GST કલેક્શન 2.11 લાખ કરોડથી વધુ રહ્યું છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ 15.4 ટકા વધારે છે. આ વધારો માત્ર એક મહિનાનો આંકડો નથી, પરંતુ છેલ્લા 14 મહિનામાં નોંધાયેલો સૌથી ઝડપી વિકાસ દર છે. ખાસ વાત એ પણ છે કે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 દરમિયાન બીજી વખત એવું બન્યું છે જ્યારે એક જ મહિનામાં GST કલેક્શન 2 લાખ કરોડનો આંકડો પાર કરી ગયું છે. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે દેશમાં વેપાર, ખરીદી અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
સરકારના આંકડા પ્રમાણે, જુલાઈ મહિનામાં ઘરેલુ વ્યવહારોમાંથી મળતી GST આવકમાં પણ સારો વધારો નોંધાયો છે. ઘરેલુ GST કલેક્શન 10.1 ટકા વધીને 1.45 લાખ કરોડ થયું છે, જ્યારે ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળામાં તે 1.31 લાખ કરોડ હતું. એટલે કે દેશની અંદર વેપાર અને વપરાશ બંનેમાં સુધારો થયો છે. આ ઉપરાંત આયાતમાંથી મળતી GST આવકમાં તો વધુ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આયાત પર વસૂલવામાં આવેલા GSTમાં 28.8 ટકાનો વધારો થયો છે અને તે 66,511 કરોડ સુધી પહોંચી ગયો છે. આ દર્શાવે છે કે દેશમાં આયાતી માલની માંગ પણ વધી રહી છે અને તેના કારણે સરકારની આવકમાં વધારો થયો છે. GST કલેક્શન સાથે સરકાર દ્વારા વેપારીઓ અને ઉદ્યોગોને આપવામાં આવતા રિફંડમાં પણ વધારો થયો છે. જુલાઈ દરમિયાન લગભગ 29,968 કરોડના GST રિફંડ આપવામાં આવ્યા, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ 13.1 ટકા વધુ છે.
રિફંડ ચૂકવ્યા બાદ સરકારને મળેલી નેટ GST આવક ₹1.81 લાખ કરોડ રહી છે. આ આંકડો પણ ગયા વર્ષના જુલાઈ મહિનાની સરખામણીએ 15.8 ટકા વધારે છે. જો નેટ આવકની વધુ વિગતો જોઈએ તો ઘરેલુ નેટ GST આવક 10.5 ટકા વધીને 1.27 લાખ કરોડ થઈ છે. જ્યારે કસ્ટમ્સ દ્વારા મળતી નેટ GST આવકમાં 30.3 ટકાનો મોટો વધારો થયો છે અને તે 54,223 કરોડ સુધી પહોંચી છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ચાર મહિના એટલે કે એપ્રિલથી જુલાઈ દરમિયાન પણ GST કલેક્શનમાં સતત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. આ ચાર મહિનામાં કુલ ગ્રોસ GST કલેક્શન ₹8.43 લાખ કરોડ રહ્યું છે, જ્યારે ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળામાં તે 7.66 લાખ કરોડ હતું. એટલે કે ચાર મહિનામાં કુલ 10.1 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.
આ પહેલા જૂન 2026માં પણ GST કલેક્શન 13.9 ટકા વધીને 1.94 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું હતું. હવે જુલાઈમાં તેનાથી પણ વધુ વધારો નોંધાતા સરકાર અને અર્થશાસ્ત્રીઓ બંને આને સકારાત્મક સંકેત તરીકે જોઈ રહ્યા છે. GST કલેક્શનમાં વધારો થવાનો સીધો ફાયદો રાજ્યોને પણ મળશે. એસબીઆઈ રિસર્ચના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, GST અને બેઝિક એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં રાજ્યોને મળતા હિસ્સાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે તો નાણાકીય વર્ષ 2026-27 દરમિયાન રાજ્યોને અંદાજે 1.43 લાખ કરોડની વધારાની આવક મળી શકે છે. આ વધારાની આવકનો ઉપયોગ રાજ્યો વિકાસ કાર્યો, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, શિક્ષણ, આરોગ્ય અને અન્ય જાહેર સેવાઓમાં કરી શકશે. તેથી GST કલેક્શનમાં થયેલો વધારો માત્ર કેન્દ્ર સરકાર માટે જ નહીં પરંતુ તમામ રાજ્યો માટે પણ લાભદાયક માનવામાં આવે છે.
એસબીઆઈ રિસર્ચે પોતાના અહેવાલમાં એવું પણ જણાવ્યું છે કે આગામી મહિનાઓમાં GST કલેક્શનમાં વધુ સુધારો જોવા મળી શકે છે. સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન GST આવકમાં 8થી 9 ટકા સુધીનો ગ્રોથ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. રિપોર્ટ મુજબ GST દરોમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારો અને રેટ રેશનલાઈઝેશનને કારણે શરૂઆતમાં થોડી અસર જોવા મળી હતી, પરંતુ હવે વેપાર અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં તેજી આવતાં ટેક્સ કલેક્શન ફરી મજબૂત બનતું જોવા મળી રહ્યું છે. અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે જો દેશમાં વપરાશ, ઉત્પાદન અને આયાતની ગતિ આવી જ રીતે ચાલુ રહેશે તો આગામી મહિનાઓમાં પણ GST કલેક્શન નવા રેકોર્ડ બનાવી શકે છે. વધતી ટેક્સ આવક સરકારને વિકાસ યોજનાઓ માટે વધુ નાણાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદરૂપ બનશે અને દેશની અર્થવ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવશે.
