ભારત-નેપાળ સરહદ નજીક આવેલ નેપાળના વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સાંપ્રદાયિક તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. શરૂઆતમાં એક સ્થાનિક ઘટનાથી શરૂ થયેલી અથડામણ હવે અનેક જિલ્લાઓ સુધી ફેલાઈ ગઈ છે. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની ગઈ છે કે નેપાળ સરકારે અનેક સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં અનિશ્ચિત મુદત માટે કર્ફ્યૂ જાહેર કર્યો છે. પોલીસ, સશસ્ત્ર પોલીસ દળ અને નેપાળી સેનાને તૈનાત કરવામાં આવી છે, જ્યારે હેલિકોપ્ટર અને ડ્રોન દ્વારા પણ સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે.માહિતી મુજબ હિંસાની શરૂઆત નેપાળના સુનસરી જિલ્લાના દેવાનગંજ વિસ્તારમાંથી થઈ હતી. ધાર્મિક યાત્રા દરમિયાન બે સમુદાયો વચ્ચે વિવાદ સર્જાતા સ્થિતિ ઝડપથી બેકાબૂ બની ગઈ. શરૂઆતમાં પથ્થરમારો અને આગચંપી જેવી ઘટનાઓ સામે આવી, પરંતુ થોડા જ સમયમાં હિંસા આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ ફેલાઈ ગઈ. દરમિયાન અનેક દુકાનો અને વાહનોને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું.
ઘટનાને પગલે સુરક્ષા દળોએ ભીડને નિયંત્રણમાં લેવા માટે કડક કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. અનેક વિસ્તારોમાં વધારાનો પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો છે અને સંવેદનશીલ સ્થળોએ સેનાની પેટ્રોલિંગ શરૂ કરવામાં આવી છે. કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે હેલિકોપ્ટર અને ડ્રોન દ્વારા હવાઈ દેખરેખ પણ રાખવામાં આવી રહી છે.હિંસામાં અત્યાર સુધીમાં ત્રણ લોકોના મોત થયાના અહેવાલ છે, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા છે. ઘાયલોમાં કેટલાકની હાલત ગંભીર હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. સુનસરીમાં ઘાયલ થયેલા એક વ્યક્તિનું સારવાર દરમિયાન મોત થયું હતું, જ્યારે મધેશ પ્રાંતના સિરાહા જિલ્લામાં પણ એક કિશોરનું અથડામણ દરમિયાન મૃત્યુ થયું હતું.
પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ધનુષા, સિરાહા, પર્સા (બીરગંજ), સુનસરી સહિતના અનેક જિલ્લાઓમાં કર્ફ્યૂ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. કેટલીક જગ્યાએ પાંચ કે તેથી વધુ લોકોના એકત્ર થવા, જાહેર સભા, રેલી, દેખાવો પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. સ્થાનિક પ્રશાસન સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે.હિંસા ભારત-નેપાળ સરહદ નજીક ફેલાતા ભારતે પણ સાવચેતીના પગલાં લીધા છે. ખાસ કરીને બિહાર અને નેપાળને જોડતી સરહદો પર સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી છે. બંને દેશોની સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન વધારવામાં આવ્યું છે અને સરહદ પરથી અવરજવર પર ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. કેટલાક સરહદી વિસ્તારોમાં ઓળખપત્રની કડક ચકાસણી પણ શરૂ કરવામાં આવી છે.
નેપાળ સરકાર અને સ્થાનિક પ્રશાસને લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને શાંતિ જાળવવાની અપીલ કરી છે. સોશિયલ મીડિયા પર ભડકાઉ સંદેશા અને ખોટી માહિતી ન ફેલાવવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે કાયદો અને વ્યવસ્થા પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. જ્યારે રાજકીય અને સુરક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ સરહદી વિસ્તારોમાં ધાર્મિક અને સામાજિક સંવેદનશીલતા વધુ હોવાથી નાની ઘટના પણ ઝડપથી મોટા વિવાદમાં ફેરવાઈ શકે છે. તેથી પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે સરકાર દ્વારા સખત પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. હાલમાં સૌથી મોટો પડકાર હિંસાને અન્ય જિલ્લાઓમાં ફેલાતી અટકાવવાનો છે.
ભારત માટે પણ આ ઘટના મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે નેપાળ સાથે ખુલ્લી સરહદ હોવાથી બંને દેશો વચ્ચે લોકોની અવરજવર સતત રહે છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે સતત સતર્ક છે અને સરહદી વિસ્તારોમાં પેટ્રોલિંગ વધારી દેવામાં આવ્યું છે.હાલ નેપાળના પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં જીવન ધીમે ધીમે સામાન્ય બનાવવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. જોકે કર્ફ્યૂ હજુ યથાવત્ છે અને સુરક્ષા દળો સતત ફ્લેગ માર્ચ કરી રહ્યા છે. પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે કાબૂમાં આવે ત્યાં સુધી પ્રતિબંધો ચાલુ રહે તેવી શક્યતા છે. સરકારનું કહેવું છે કે શાંતિ અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવી તેમની પ્રથમ પ્રાથમિકતા છે અને કોઈપણ પ્રકારની હિંસા કે તોફાનને કડક રીતે દબાવવામાં આવશે.
