ચોમાસા સત્ર દરમિયાન વિપક્ષ દ્વારા સતત હોબાળાને કારણે સંસદમાં ગતિરોધ ચાલુ છે. શુક્રવારે જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી (સુધારા) બિલ 2026 ચર્ચા વિના ધ્વનિ મત દ્વારા લોકસભામાં પસાર કરવામાં આવ્યું. વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સામે પોલીસ કાર્યવાહી અને મંદિરના પ્રસાદની ચોરી જેવા મુદ્દાઓ પર વિપક્ષ સરકારને ઘેરી રહ્યું હતું.
પરિણામે પ્રશ્નકાળ ચાલી શક્યો નહીં અને બંને ગૃહોમાં કાર્યવાહી સોમવાર સુધી મુલતવી રાખવી પડી. હંગામા વચ્ચે જાહેર પરીક્ષા (અન્યાયી માધ્યમોનું નિવારણ) સુધારા બિલ અને રાષ્ટ્રીય સન્માનનું અપમાન નિવારણ (સુધારા) બિલ આ સત્ર દરમિયાન બંને ગૃહો દ્વારા પહેલાથી જ પસાર થઈ ચૂક્યા છે.
જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી (સુધારા) બિલનો ઉદ્દેશ્ય સમયસર નોંધણીને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને વિલંબિત નોંધણી માટેની પ્રક્રિયાને કડક બનાવવાનો છે. નવી જોગવાઈ હેઠળ જો જન્મ કે મૃત્યુ અંગેની માહિતી બે વર્ષથી વધુ સમય પછી રજિસ્ટ્રારને આપવામાં આવે છે, તો નોંધણી માટે પ્રથમ વર્ગના ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટનો આદેશ જરૂરી રહેશે.
હાલમાં, એક વર્ષથી વધુ વિલંબના કિસ્સાઓમાં, નોંધણી જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ અથવા અધિકૃત એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટના આદેશના આધારે કરી શકાય છે. સુધારા બાદ, આ હાલની વ્યવસ્થા એક થી બે વર્ષ સુધીના વિલંબ પર લાગુ થશે, જ્યારે બે વર્ષથી વધુ વિલંબ માટે ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરી ફરજિયાત રહેશે.
સંસદ સંકુલની અંદર વિવિધ પોશાકોમાં વિરોધ
પ્રશ્નકાળ શરૂ થતાં જ વિપક્ષી સભ્યો ગૃહના વેલમાં ધસી ગયા, સૂત્રોચ્ચાર કરતા હતા. તેમણે લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાની વારંવારની અપીલોને અવગણી હતી. બિરલાએ ટિપ્પણી કરી હતી કે પ્રશ્નકાળ એ સરકારી જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે સૌથી અસરકારક પદ્ધતિ છે, છતાં વિપક્ષ તેને થવાથી રોકી રહ્યો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કેટલાક સભ્યો સંસદ સંકુલમાં અપરંપરાગત પોશાક પહેરીને વિરોધ પ્રદર્શન કરીને ગૃહની ગરિમાને નબળી પાડી રહ્યા હતા. ત્યારબાદ કાર્યવાહી બપોર સુધી સ્થગિત કરવામાં આવી હતી.
હોબાળા વચ્ચે ધ્વનિમતથી બિલ પસાર
બપોરે ગૃહ ફરી શરૂ થયું ત્યારે ગૃહમંત્રી અમિત શાહની હાજરીની માંગણી કરી રહેલા વિપક્ષના હોબાળા વચ્ચે સરકારે ચર્ચા અને પસાર કરવા માટે બિલ રજૂ કર્યું. ભારે હંગામા વચ્ચે ધ્વનિમતથી બિલ પસાર કરવામાં આવ્યું. સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર બિલ પર ચર્ચા ઇચ્છતી હતી પરંતુ વિપક્ષે ભાગ લીધો ન હતો. તેમણે આને દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ગણાવ્યું અને ટિપ્પણી કરી કે જનતા તેમના પ્રતિનિધિઓ પાસેથી જવાબ માંગશે.
સોમવાર સુધી કાર્યવાહી સ્થગિત
વિપક્ષના હોબાળાને કારણે રાજ્યસભામાં પણ કોઈ કામકાજ થઈ શક્યું નહીં. વિદ્યાર્થીઓ સામે પોલીસ કાર્યવાહી, રામ મંદિર દાન વિવાદ અને અન્ય બાબતો જેવા મુદ્દાઓ પર વિપક્ષે સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા. વિપક્ષના વર્તનની ટીકા કરતા અધ્યક્ષ સીપી રાધાકૃષ્ણને ગૃહની કાર્યવાહી દિવસભર માટે સ્થગિત કરી દીધી.
