તાજેતરમાં ફેડરેશન ઓફ વેસ્ટર્ન ઇન્ડિયા સિને એમ્પ્લોઇઝ (FWICE) દ્વારા અભિનેતા રણવીર સિંહ સામે ‘નોન-કોપરેશન ડિરેક્ટિવ’ જાહેર કરવામાં આવ્યા બાદ સમગ્ર બોલિવૂડમાં ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. FWICEનો આરોપ છે કે રણવીર સિંહે બહુચર્ચિત ફિલ્મ ‘ડોન 3’માંથી છેલ્લી ઘડીએ પીછેહઠ કરી હતી, જેના કારણે નિર્માતાઓ અને ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા હજારો કર્મચારીઓને અસર પહોંચી હતી.
આ વિવાદ વચ્ચે ફરી એકવાર એ ચર્ચા તેજ બની છે કે બોલિવૂડમાં કલાકારોનું ફિલ્મોમાંથી બહાર થવું કે બદલાઈ જવું કોઈ નવી વાત નથી. વર્ષો દરમિયાન અનેક મોટા સ્ટાર્સને ફિલ્મોમાંથી રિપ્લેસ કરવામાં આવ્યા છે અથવા તેમણે પોતે જ પ્રોજેક્ટ છોડી દીધા હતા.
રણવીર સિંહ અને ‘ડોન 3’ વિવાદ
અહેવાલો અનુસાર રણવીર સિંહે ફરહાન અખ્તરની ફિલ્મ ‘ડોન 3’માંથી બહાર થવાનો નિર્ણય લીધો હતો. FWICEએ આ નિર્ણય સામે કડક વાંધો ઉઠાવતા કહ્યું કે ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી વિશ્વાસ અને વ્યવસાયિક પ્રતિબદ્ધતા પર ચાલે છે. ત્યારબાદ સંસ્થાએ રણવીર વિરુદ્ધ નોન-કોપરેશન ડિરેક્ટિવ જાહેર કર્યો હતો. જોકે બાદમાં FWICEના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ કોઈ સત્તાવાર “બેન” નથી.
- કરીના કપૂર અને ‘કલ હો ના હો’
બોલિવૂડના સૌથી ચર્ચિત રિપ્લેસમેન્ટ કેસોમાંનો એક ‘કલ હો ના હો’નો છે. શરૂઆતમાં ફિલ્મ માટે કરીના કપૂરનું નામ ચર્ચામાં હતું, પરંતુ કેટલીક પરિસ્થિતિઓને કારણે તેઓ પ્રોજેક્ટનો ભાગ બની શક્યા નહોતા. ત્યારબાદ પ્રીતિ ઝિન્ટાને તક મળી અને ફિલ્મ સુપરહિટ સાબિત થઈ હતી. - ઐશ્વર્યા રાય અને ‘ચલતે ચલતે’
ઐશ્વર્યા રાય બચ્ચનને એક સમયે શાહરુખ ખાનની ફિલ્મ ‘ચલતે ચલતે’ માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે બાદમાં તેઓ ફિલ્મમાંથી બહાર થઈ ગયા અને તેમની જગ્યાએ રાની મુખર્જીને લેવામાં આવી હતી. ફિલ્મે બોક્સ ઓફિસ પર સફળતા મેળવી હતી. - સુશાંત સિંહ રાજપૂત અને ‘હાફ ગર્લફ્રેન્ડ’
અભિનેતા સુશાંત સિંહ રાજપૂતનું નામ પણ એક સમયે ફિલ્મ ‘હાફ ગર્લફ્રેન્ડ’ સાથે જોડાયું હતું. જોકે અંતે તેઓ ફિલ્મનો ભાગ રહ્યા નહોતા અને તેમની જગ્યાએ અર્જુન કપૂરને કાસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. - સલમાન ખાન અને ‘બાઝીગર’
આજે શાહરુખ ખાનની કારકિર્દીની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફિલ્મોમાં ગણાતી ‘બાઝીગર’ માટે શરૂઆતમાં સલમાન ખાન અને અન્ય કેટલાક કલાકારોના નામ ચર્ચામાં હતા. પરંતુ અંતે ફિલ્મ શાહરુખ ખાનને મળી અને તે તેમની કારકિર્દીનો ટર્નિંગ પોઇન્ટ સાબિત થઈ. - રણબીર કપૂર અને ‘ઝિંદગી ના મિલેગી દોબારા’
ફરહાન અખ્તરની ફિલ્મ ‘ઝિંદગી ના મિલેગી દોબારા’ માટે શરૂઆતમાં કેટલાક અન્ય કલાકારોના નામ ચર્ચામાં હતા. બાદમાં કાસ્ટિંગમાં ફેરફાર થયા અને ફિલ્મમાં હૃતિક રોશન, ફરહાન અખ્તર અને અભય દેઓલની ત્રિપુટી જોવા મળી. ફિલ્મ આજેય કલ્ટ ક્લાસિક માનવામાં આવે છે. - બોલિવૂડમાં રિપ્લેસમેન્ટ સામાન્ય બાબત?
ફિલ્મ ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કાસ્ટિંગમાં ફેરફાર, તારીખોની સમસ્યા, સર્જનાત્મક મતભેદો, સ્ક્રિપ્ટમાં બદલાવ અથવા વ્યાવસાયિક કારણોસર કલાકારોનું ફિલ્મમાંથી બહાર થવું સામાન્ય બાબત છે. ઘણા પ્રસંગોમાં કલાકારોને બદલી દેવામાં આવ્યા છે, તો અનેક વખત કલાકારોએ પોતે જ ફિલ્મ છોડવાનો નિર્ણય લીધો છે. - FWICE વિવાદ કેમ બન્યો મોટો મુદ્દો?
રણવીર સિંહના કેસમાં વિવાદ એટલા માટે વધુ ચર્ચામાં આવ્યો કારણ કે FWICEએ સીધી કાર્યવાહી કરતાં નોન-કોપરેશન ડિરેક્ટિવ જાહેર કર્યું હતું. સંસ્થાનું કહેવું છે કે ફિલ્મો સાથે જોડાયેલા હજારો ટેકનિશિયન અને કર્મચારીઓના હિતોનું રક્ષણ કરવું જરૂરી છે. બીજી તરફ કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે કલાકારને પોતાની કારકિર્દી અંગે નિર્ણય લેવાનો પણ અધિકાર હોવો જોઈએ.
રણવીર સિંહ અને ‘ડોન 3’ને લઈને ઉભા થયેલા વિવાદે ફરી એકવાર બોલિવૂડની કાસ્ટિંગ પ્રક્રિયા અને કલાકારોના ફિલ્મ છોડવાના મુદ્દાને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધો છે. ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે અનેક મોટા સ્ટાર્સ ક્યારેક ફિલ્મોમાંથી બહાર થયા છે તો ક્યારેક તેમની જગ્યાએ અન્ય કલાકારોને તક મળી છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં આ બદલાવ ફિલ્મ માટે લાભદાયી પણ સાબિત થયા છે. જોકે રણવીર સિંહના કેસમાં FWICEની કાર્યવાહીથી આ મુદ્દાએ વધુ મોટું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે અને સમગ્ર ફિલ્મ ઉદ્યોગની નજર હવે આ વિવાદના આગામી વિકાસ પર ટકેલી છે.
