ભોજપુર એન્કાઉન્ટરને ‘ફેક’ ગણાવતી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી, નિવૃત્ત જજની દેખરેખમાં તપાસ સમિતિ રચવાની પણ માંગ; ફોરેન્સિક તપાસ તેજ
બિહારના ભોજપુર જિલ્લામાં થયેલા ચર્ચાસ્પદ ભરત ભૂષણ તિવારી એન્કાઉન્ટર કેસે હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતનું દ્વાર ખખડાવ્યું છે. આ કેસમાં મંગળવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી થવાની છે. સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ વિશાલ તિવારીએ દાખલ કરેલી જાહેરહિત અરજી (PIL)માં એન્કાઉન્ટરની CBI દ્વારા તપાસ કરાવવાની, નિવૃત્ત ન્યાયાધીશની અધ્યક્ષતામાં સ્વતંત્ર વિશેષ તપાસ સમિતિ (Independent Expert Committee) રચવાની અને એન્કાઉન્ટરમાં સામેલ પોલીસ અધિકારીઓ સામે FIR નોંધવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભરત ભૂષણ તિવારીનું મોત વાસ્તવિક પોલીસ એન્કાઉન્ટર નહીં પરંતુ એક કથિત હત્યાનો કેસ છે. અરજીકર્તાના જણાવ્યા મુજબ સમગ્ર ઘટનાની નિષ્પક્ષ, સ્વતંત્ર અને પારદર્શક તપાસ જરૂરી છે, જેથી સત્ય બહાર આવી શકે અને જો કોઈ જવાબદાર હોય તો તેની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે.સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ અરજી પર જસ્ટિસ એમ. એમ. સુંદરેશ અને જસ્ટિસ શીલ નાગૂની બેન્ચ સુનાવણી કરશે. આ સુનાવણી પર માત્ર ભરત તિવારીના પરિવારજનો જ નહીં પરંતુ સમગ્ર બિહારની રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોની નજર ટકેલી છે. અગાઉ પણ આ કેસને લઈને તાત્કાલિક સુનાવણીની માંગ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ સર્વોચ્ચ અદાલતે નિયમિત પ્રક્રિયા અનુસરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. હવે કેસ નિયમિત સુનાવણી માટે યાદીમાં સામેલ થયો છે.
આ દરમિયાન રાજ્યમાં ચાલી રહેલી તપાસ પણ આગળ વધી રહી છે. એન્કાઉન્ટરમાં સામેલ ભોજપુર જિલ્લાના શાહપુર પોલીસ સ્ટેશનના સસ્પેન્ડ કરાયેલા SHO રાજેશ માલાકાર અને કોન્સ્ટેબલ અક્ષય કુમારના સર્વિસ હથિયારો સહિત કુલ ત્રણ પિસ્ટલ ફોરેન્સિક તપાસ માટે મોકલવામાં આવી છે. ઘટનાસ્થળેથી મળી આવેલા કારતૂસના ખોખા પણ પટનાની ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી (FSL)માં મોકલવામાં આવ્યા છે.તપાસનો મુખ્ય હેતુ એ જાણવા છે કે ભરત ભૂષણ તિવારીને વાગેલી ગોળી કયા હથિયારમાંથી ચલાવવામાં આવી હતી. તપાસ માટે મોકલાયેલી ત્રણ પિસ્ટલોમાંથી એક પિસ્ટલ એન્કાઉન્ટર બાદ ભરત તિવારી પાસેથી મળી આવી હોવાનું પોલીસનું કહેવું છે. હવે બેલિસ્ટિક અને ફોરેન્સિક રિપોર્ટના આધારે ગોળી અને હથિયાર વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
ભરત તિવારીના પરિવારજનો શરૂઆતથી જ એન્કાઉન્ટરની સત્તાવાર થિયરી પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે. પરિવારનો આરોપ છે કે આ પૂર્વનિયોજિત હત્યા હતી અને તેને એન્કાઉન્ટરનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. ભરતના પિતા કાશીનાથ તિવારીએ અનેક વખત જાહેરમાં ન્યાયની માંગ કરી છે. તેમણે કહ્યું છે કે સમગ્ર ઘટનાને અનેક લોકોએ જોઈ હતી અને જો આ કેસમાં પણ ન્યાય નહીં મળે તો સામાન્ય લોકોને ન્યાય વ્યવસ્થા પર વિશ્વાસ કેવી રીતે રહેશે.આ કેસે રાજકીય રંગ પણ ધારણ કર્યો છે. વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓએ રાજ્ય સરકાર અને પોલીસની કાર્યવાહી પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. જન સુરાજના નેતા પ્રશાંત કિશોરે પણ સરકારને અલ્ટીમેટમ આપતાં કહ્યું હતું કે આવી ઘટના માટે જવાબદારી નક્કી થવી જ જોઈએ અને ગોળી ચલાવવાનો આદેશ કોના દ્વારા આપવામાં આવ્યો તેની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ.
બીજી તરફ પોલીસનું કહેવું છે કે એન્કાઉન્ટર દરમિયાન આત્મરક્ષામાં કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. જોકે સમગ્ર ઘટનાને લઈને વિવાદ વધતાં સરકારના સ્તરે પણ તપાસની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. મહત્વ નું છે સસ્પેન્ડ કરાયેલા પોલીસ અધિકારીઓના હથિયારો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે, તમામ વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓ એકત્રિત કરીને તપાસ આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.આ કેસ દરમિયાન એક નવો વિવાદ પણ સામે આવ્યો છે. ભોજપુર પોલીસે ઉત્તર પ્રદેશના એક યુવક સામે FIR નોંધાવી છે. પોલીસનો આરોપ છે કે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા પોલીસ વિરુદ્ધ લોકોને ભડકાવવાનો અને અસંતોષ ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાએ કેસને વધુ ચર્ચામાં લાવી દીધો છે.
કાયદા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો સુપ્રીમ કોર્ટ CBI તપાસનો આદેશ આપે છે તો કેસની દિશા સંપૂર્ણપણે બદલાઈ શકે છે. ઉપરાંત, જો સ્વતંત્ર તપાસ સમિતિની રચના થાય તો સમગ્ર ઘટનાક્રમની ફરીથી તપાસ થશે અને તમામ પુરાવાઓનું સ્વતંત્ર મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. તેથી આજની સુનાવણીને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.ભરત ભૂષણ તિવારી એન્કાઉન્ટર કેસ હવે માત્ર એક પોલીસ કાર્યવાહીનો મુદ્દો રહ્યો નથી, પરંતુ પોલીસની જવાબદારી, માનવાધિકાર, કાયદાનું શાસન અને તપાસની પારદર્શિતા જેવા ગંભીર પ્રશ્નો સાથે જોડાઈ ગયો છે. એક તરફ પરિવાર ન્યાયની માંગ કરી રહ્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ રાજ્ય પોલીસ પોતાની કાર્યવાહી કાયદેસર હોવાનું કહી રહી છે.
હવે સૌની નજર સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી પર છે. અદાલત CBI તપાસ, પોલીસ સામે FIR અને સ્વતંત્ર તપાસ સમિતિની માંગ અંગે શું નિર્ણય આપે છે, તેના આધારે આ ચર્ચાસ્પદ કેસની આગામી દિશા નક્કી થશે. સાથે જ ફોરેન્સિક તપાસના પરિણામો પણ સત્ય બહાર લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
