મહારાષ્ટ્ર સરકારે રાજ્યમાં મરાઠી ભાષાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. હવે રાજ્યની તમામ શાળાઓમાં ધોરણ 1થી 10 સુધી મરાઠી વિષય ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો છે. શિક્ષણ વિભાગે આ અંગે સત્તાવાર સરકારી આદેશ (GR) જાહેર કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, આ નિયમનું પાલન દરેક શાળાએ કરવું જરૂરી રહેશે. આ નિર્ણય મૂળ ‘મહારાષ્ટ્ર અનિવાર્ય શિક્ષણ અને મરાઠી ભાષા અધિગમ અધિનિયમ, 2020’ હેઠળ લેવામાં આવ્યો હતો, જે 2020-21ના શૈક્ષણિક વર્ષથી જ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ હવે સરકાર આ નિયમને વધુ કડક રીતે અમલમાં લાવવા માટે સક્રિય થઈ છે. નવા નિયમો મુજબ, જો કોઈ શાળા મરાઠી વિષય ભણાવતી નહીં હોય, તો પહેલા તેને નોટિસ આપવામાં આવશે અને 15 દિવસની અંદર જવાબ માંગવામાં આવશે. જો શાળાનો જવાબ સંતોષકારક નહીં હોય, તો તેના પર 1 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ ફટકારવામાં આવશે. ઉપરાંત, શાળાને આગામી શૈક્ષણિક વર્ષથી મરાઠી વિષય શરૂ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત, જો કોઈ શાળા વારંવાર આ નિયમનો ભંગ કરતી રહેશે, તો તેની માન્યતા રદ કરવાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરવામાં આવશે. આ અંગેનો અંતિમ નિર્ણય શિક્ષણ કમિશનર ત્રણ મહિનાની અંદર લેશે. સરકારનું કહેવું છે કે આ પગલાં દ્વારા રાજ્યમાં માતૃભાષાના શિક્ષણને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે. આ સાથે જ, મહારાષ્ટ્ર સરકારે ટેક્સી અને રિક્ષા ડ્રાઇવરો માટે પણ મરાઠી ભાષાનું જ્ઞાન ફરજિયાત બનાવ્યું છે. એટલે કે, હવે આ વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકો માટે મરાઠી જાણવી જરૂરી રહેશે. પરંતુ સરકારના આ નિર્ણયને લઈને રાજકીય ચર્ચા પણ શરૂ થઈ ગઈ છે. કોંગ્રેસના નેતા હુસૈન દલવાઈએ આ નિર્ણયની ટીકા કરતા કહ્યું કે આવા નિયમો ગરીબ અને કામદાર વર્ગ માટે મુશ્કેલી ઉભી કરી શકે છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે આ નિયમોનો ઉપયોગ લોકો પાસેથી દંડ વસૂલવા માટે થઈ શકે છે. સમગ્ર રીતે જોવામાં આવે તો મહારાષ્ટ્ર સરકાર મરાઠી ભાષાને પ્રાથમિકતા આપવા માટે કડક પગલાં લઈ રહી છે. પરંતુ આ નિર્ણયને લઈને રાજ્યમાં રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે ચર્ચા તેજ બની છે.
