ઈઝરાયેલના વિપક્ષી નેતા આઈઝેનકોટે નવી સરકાર રચવા માટે ચાર શરતો મૂકી છે. ઈઝરાયેલી મીડિયા આઉટલેટ ‘વાયનેટ’ (Ynet) અનુસાર આ શરતોમાંની એક એ છે કે હરેદી (Haredi) સમુદાય માટે લશ્કરી સેવા ફરજિયાત બનાવવી જોઈએ. ૨૭ ઓક્ટોબરે યોજાયેલી ચૂંટણીમાં કોઈ પણ ગઠબંધનને બહુમતી મળી ન હતી. ૧૨૦ બેઠકો ધરાવતી સંસદમાં સરકાર રચવા માટે ૬૧ બેઠકોની જરૂર હોય છે.
અન્ય શરતોમાં ઈઝરાયેલની યહૂદી અને લોકશાહી રાજ્ય તરીકેની ઓળખ જાળવી રાખવી અને ગાઝામાં હમાસના શાસનનો અંત લાવવાનો સમાવેશ થાય છે. આઈઝેનકોટે જણાવ્યું હતું કે જે પક્ષો આ શરતો સ્વીકારે છે તેમના માટે ગઠબંધનમાં જોડાવાનો માર્ગ ખુલ્લો છે. આઈઝેનકોટનો પક્ષ, ‘યાશાર’ (Yashar), ૨૧ બેઠકો જીતીને સૌથી મોટો વિપક્ષી પક્ષ બનીને ઉભરી આવ્યો છે. હાલમાં તેઓ વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને સત્તા પરથી હટાવવા માટે વિવિધ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરી રહ્યા છે.
આઈઝેનકોટની ૪ શરતો…
પ્રથમ શરત: ઈઝરાયેલ એક યહૂદી અને લોકશાહી રાજ્ય જ રહેવું જોઈએ
આઈઝેનકોટ ઈચ્છે છે કે ઈઝરાયેલ પોતાની યહૂદી અને લોકશાહી રાષ્ટ્ર તરીકેની ઓળખ જાળવી રાખે. સરકારે તમામ નાગરિકોને સમાન અધિકારો આપવા જોઈએ અને એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે ધર્મ કે સમુદાયના આધારે કોઈ ભેદભાવ ન થાય—જેનો અર્થ એ છે કે દેશના દરેક નાગરિકની સ્વતંત્રતા અને અધિકારોનું સન્માન થવું જોઈએ.
બીજી શરત: તમામ નાગરિકો માટે લશ્કરી સેવા ફરજિયાત હોવી જોઈએ
દરેક ઈઝરાયેલી નાગરિકે લશ્કરી, રાષ્ટ્રીય અથવા નાગરિક સેવા આપવી જરૂરી હોવી જોઈએ; બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો દેશની સેવા કરવાની જવાબદારી તમામ નાગરિકો પર હોવી જોઈએ. હાલમાં જ્યાં યહૂદી નાગરિકો માટે લશ્કરી સેવા ફરજિયાત છે, ત્યાં અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ (કટ્ટર ધાર્મિક) હરેદી સમુદાયને લાંબા સમયથી તેમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. આ સમુદાયના સભ્યો દલીલ કરે છે કે તેઓ ધાર્મિક અભ્યાસમાં વ્યસ્ત હોવાથી તેમને લશ્કરમાં ભરતી કરી શકાય નહીં. આઈઝેનકોટના પક્ષનું માનવું છે કે જ્યારે રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પડકારો અને યુદ્ધનો સામનો કરી રહ્યું હોય ત્યારે લશ્કરી સેવાની જવાબદારી સમાજના માત્ર એક વર્ગ પર જ નહીં પરંતુ તમામ નાગરિકો પર હોવી જોઈએ.
ત્રીજી શરત: આઝાદી સમયે સ્થાપિત સિદ્ધાંતોનું પાલન
આઈઝેનકોટ ઈચ્છે છે કે નવી સરકાર ૧૯૪૮માં ઈઝરાયેલની આઝાદી સમયે સ્થાપિત સિદ્ધાંતોને અનુરૂપ કામ કરે. આ સિદ્ધાંતોમાં ઈઝરાયેલને એક યહૂદી રાષ્ટ્ર તરીકે જાળવી રાખવાની સાથે લોકશાહી, સ્વતંત્રતા અને ન્યાયનું સમર્થન કરવું, અને તમામ નાગરિકો માટે સમાન અધિકારો સુનિશ્ચિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે. આ શરત મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે નેતન્યાહૂ સરકાર દ્વારા ન્યાયતંત્રમાં ફેરફારો લાગુ કરવાના નિર્ણયે વિવાદ ઊભો કર્યો છે. ટીકાકારોનું માનવું છે કે આ ફેરફારો લોકશાહી સંસ્થાઓને નબળી પાડી શકે છે. આઈઝેનકોટે આ વિવાદાસ્પદ કાયદાઓને રદ કરવાની પણ માંગ કરી છે.
ચોથી શરત: ગાઝામાં હમાસના શાસનનો અંત
આઈઝેનકોટ ગાઝામાં હમાસના શાસનનો અંત અને તેની સૈન્ય ક્ષમતાઓને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાની હિમાયત કરે છે. ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ના રોજ હમાસે ઈઝરાયેલ પર હુમલો કર્યો હતો જેમાં અનેક લોકોના મોત થયા હતા અને ઘણા લોકોને બંધક બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેના જવાબમાં ઈઝરાયેલે ગાઝામાં સૈન્ય અભિયાન શરૂ કર્યું જેના કારણે વ્યાપક વિનાશ થયો છે અને મોટી સંખ્યામાં પેલેસ્ટિનિયન લોકોના જીવ ગયા છે. આઈઝેનકોટ માને છે કે ઈઝરાયેલની સુરક્ષા માટે એ અત્યંત આવશ્યક છે કે હમાસ ફરીથી ગાઝામાં સત્તા પર ન આવે.
