દિલ્હીના ઐતિહાસિક રામલીલા મેદાનમાં આજે ‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધન દ્વારા મહારેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવા અને તેમના રાજીનામાની માંગ સાથે વિપક્ષના 19 રાજકીય પક્ષો એક મંચ પર એકઠા થયા છે. રેલીમાં ભાગ લેવા માટે દેશભરમાંથી કાર્યકરો, વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને નાગરિક સમાજના પ્રતિનિધિઓ દિલ્હી પહોંચી રહ્યા છે. રામલીલા મેદાનમાં અલગ-અલગ વિસ્તારોમાંથી કાર્યકરો આવવા લાગતાં રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે. વિપક્ષ દ્વારા આ રેલીને લોકશાહી અને બંધારણીય સંસ્થાઓના રક્ષણ માટેની લડાઈ ગણાવવામાં આવી રહી છે.
રેલી પહેલાં કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના નિવાસસ્થાનની બહાર સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક કરવામાં આવી હતી. મિન્ટો બ્રિજથી વિપક્ષી નેતાઓ દ્વારા કૂચ કાઢવાની તૈયારી વચ્ચે સાંસદો અને અન્ય નેતાઓને લઈ જતી બસોની સુરક્ષા તપાસ કરવામાં આવી હતી. રામલીલા મેદાનની આસપાસ પણ સુરક્ષાનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો છે. મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠા થવાની શક્યતા હોવાથી પોલીસ દ્વારા સમગ્ર વિસ્તાર પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
કોંગ્રેસના સાંસદ સુખદેવ ભગતે આજની રેલી અંગે જણાવ્યું હતું કે, આ લડાઈ કોઈ એક વ્યક્તિ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશની બંધારણીય સંસ્થાઓ અને લોકશાહી મૂલ્યોના રક્ષણ માટે છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, વિપક્ષી ગઠબંધનના પ્રતિનિધિઓ અને નાગરિક સમાજના સભ્યોને સાથે રાખીને નકલી મહાભિયોગ પ્રક્રિયાનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા પર સવાલ ઉઠાવતાં આ પરિસ્થિતિ માટે જવાબદાર લોકોના રાજીનામાની માંગ કરી હતી. તેમણે આજની રેલીને જનતાનો અવાજ ગણાવી હતી.
કોંગ્રેસ ઉપરાંત પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્ય રાજકીય નેતા મમતા બેનર્જીની આગેવાની હેઠળની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને અખિલેશ યાદવની સમાજવાદી પાર્ટી સહિતના અનેક પક્ષોએ રેલીને સમર્થન આપ્યું છે. વિપક્ષી નેતાઓનું કહેવું છે કે આ પ્રદર્શન દ્વારા ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને લોકશાહી વ્યવસ્થાને લગતા મુદ્દાઓને દેશ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે. દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી કાર્યકરો અને નાગરિક સમાજના પ્રતિનિધિઓની હાજરી વિપક્ષી ગઠબંધનની એકતા દર્શાવવાનો પ્રયાસ છે.
મહારેલી અને વિરોધ કૂચને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી પોલીસ તથા સેન્ટ્રલ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સ (CAPF) દ્વારા ચુસ્ત સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે. રેલીના માર્ગ અને રામલીલા મેદાન ખાતે 4,000થી વધુ પોલીસ કર્મચારીઓ તથા CAPFની ટુકડીઓને તૈનાત કરવામાં આવી છે. સમગ્ર રામલીલા મેદાનને 14 સુરક્ષા ઝોનમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે. દરેક ઝોનની દેખરેખ સહાયક કમિશનર (ACP) રેન્કના અધિકારીને સોંપવામાં આવી છે. રેલી દરમિયાન શાંતિ અને કાયદો-વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તે માટે સુરક્ષા એજન્સીઓ સાવચેતી રાખી રહી છે.
રામલીલા મેદાન અને આસપાસના વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં CCTV કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે. કંટ્રોલ રૂમમાંથી સમગ્ર વિસ્તારની ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ભીડની હિલચાલ અને સુરક્ષાની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરવા માટે અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત દિલ્હી પોલીસે વાહનવ્યવહારને સુચારૂ રાખવા માટે ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન અને વિશેષ એડવાઈઝરી જાહેર કરી છે. રેલીના કારણે સામાન્ય લોકોને અવરજવરમાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે વૈકલ્પિક માર્ગોની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે.
વિપક્ષી નેતાઓ અને કાર્યકરો દ્વારા બપોરે 12 વાગ્યાથી વિશાળ વિરોધ માર્ચ કાઢવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ કૂચ કનોટ પ્લેસથી શરૂ થઈને મિન્ટો રોડ જંકશન અને અજમેરી ગેટ થઈને રામલીલા મેદાન પહોંચશે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ દેશની જનતાને રેલીમાં જોડાવા અને લોકશાહીના રક્ષણ માટેની લડાઈમાં ભાગીદાર બનવા અપીલ કરી છે. મમતા બેનર્જી અને અખિલેશ યાદવ સહિતના અનેક વરિષ્ઠ નેતાઓ રેલીને સંબોધિત કરશે.
‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધન દ્વારા આ મહારેલીમાં મુખ્યત્વે ત્રણ માંગણીઓ રજૂ કરવામાં આવી છે. પ્રથમ માંગ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના તાત્કાલિક રાજીનામાની છે. બીજી માંગણી સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયા રદ કરવાની છે. જ્યારે ત્રીજી માંગણી દેશમાં આગામી સમયમાં યોજાનારી ચૂંટણીઓ ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM)ને બદલે બેલેટ પેપર દ્વારા યોજવાની છે. આ ત્રણ મુદ્દાઓને લઈને વિપક્ષ સરકાર અને ચૂંટણી પંચ સામે વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યો છે.
બીજી તરફ, દિલ્હીમાં શીખ સમુદાય દ્વારા પણ અલગ વિરોધ કૂચનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીના નેતૃત્વમાં આ કૂચ તિલક નગરથી શરૂ થઈને હરિ નગર તરફ આગળ વધશે. 1984માં શીખ સમુદાય સામે થયેલી હિંસા અને રમખાણોની ઘટનાઓના વિરોધમાં આ માર્ચ કાઢવામાં આવી રહી છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીની હત્યા બાદ દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં ફેલાયેલી હિંસાની ઘટનાઓને યાદ કરીને શીખ સમુદાય દ્વારા આ વિરોધ પ્રદર્શન યોજવામાં આવી રહ્યું છે. આમ, દિલ્હીમાં એક તરફ ‘ઇન્ડિયા’ ગઠબંધનની મહારેલી અને બીજી તરફ શીખ સમુદાયની વિરોધ કૂચને કારણે રાજકીય અને સામાજિક માહોલ ગરમાયો છે.
