મતદાર યાદીઓની ‘સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન’ (SSR) પ્રક્રિયામાં અનિયમિતતાઓ અને ચૂંટણી પંચના આંતરિક નિર્ણયોને લઈને સર્જાયેલા વિવાદો વચ્ચે, ‘ઈન્ડિયા’ (INDIA) ગઠબંધને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ એક અભિયાન શરૂ કર્યું છે. શનિવારે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના નિવાસસ્થાને જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ ‘જાહેર મહાભિયોગ’ની એક પ્રતીકાત્મક કાર્યવાહી યોજવામાં આવી હતી, જેની અધ્યક્ષતા લોકસભાના પૂર્વ અધ્યક્ષ મીરા કુમારે કરી હતી.
રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્યું હતું કે ૧૩.૩ કરોડ મતદારોને જે કુલ મતદારોના ૧૫% છે મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. આમાંના ઘણા લોકોએ ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મતદાન કર્યું હતું; એક એવી ચૂંટણી જે કુલ મતોના માત્ર ૩%ના તફાવતથી નક્કી થઈ હતી.
રાહુલ શનિવારે દિલ્હીમાં મલ્લિકાર્જુન ખડગેના નિવાસસ્થાને આયોજિત ‘મોક પાર્લામેન્ટ’માં બોલી રહ્યા હતા. ૩ કલાક અને ૨૩ મિનિટ સુધી ચાલેલા આ સત્રની અધ્યક્ષતા ભૂતપૂર્વ સ્પીકર મીરા કુમારે કરી હતી. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ ‘જાહેર મહાભિયોગ’ (public impeachment)નો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો, જેને ત્યાં હાજર ‘સંસદસભ્યો’એ પસાર કર્યો.
આ કાર્યક્રમમાં કોંગ્રેસ સહિત ૧૯ રાજકીય પક્ષોના ૨૧૫ ધારાસભ્યો અને સાંસદોએ ભાગ લીધો હતો. ‘જાહેર મહાભિયોગ’ દ્વારા નાગરિકો અથવા રાજકીય પક્ષો બંધારણીય પદ પર બેઠેલી વ્યક્તિ સામે પોતાનો વિરોધ વ્યક્ત કરી શકે છે.
રાહુલ ગાંધીએ ટિપ્પણી કરી કે એક “નવું રાજકીય શસ્ત્ર” તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે ચેતવણી આપતા કહ્યું કે રાજકીય પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. “અમે દુશ્મનો નથી પરંતુ અમે રાષ્ટ્ર અને બંધારણ માટે અવાજ ઉઠાવીશું અને તેનું રક્ષણ કરીશું. આ દેશના લોકો જ અમારી તાકાત છે. આ સરકાર માટે એક કસોટી સમાન છે.”
રાહુલે ભારપૂર્વક કહ્યું કે લોકો તેમની સાથે જે કરવામાં આવ્યું છે તે ક્યારેય ભૂલશે નહીં. જ્ઞાનેશ કુમારને સંબોધતા તેમણે કહ્યું, “જો તમને લાગતું હોય કે મોદી અને શાહ તમને બચાવી લેશે, તો દેશભરમાં શું થઈ રહ્યું છે તે જુઓ અને જનતાનો મિજાજ પારખો. મતોની ચોરી કરવામાં મદદ કરવાનું ચાલુ રાખો પરંતુ હું ખાતરી આપું છું કે જે લોકો અત્યારે રસ્તા પર છે, તેઓ તમારી આ હરકતોને ક્યારેય ભૂલશે નહીં.” “તમે ભ્રષ્ટાચાર આચર્યો અને કૌભાંડો રચ્યા પરંતુ તમે તેનાથી પણ આગળ વધી ગયા છો. તમે આ રાષ્ટ્રના મૂળ આત્મા પર પ્રહાર કર્યો છે. અને આ માટે અમે તમને બક્ષીશું નહીં. તમે અમને રાજ્યસભા કે લોકસભામાં બોલતા રોકી શકો છો પરંતુ આજે, અમે અહીં ઊભા છીએ જનતાના સમર્થનથી સશક્ત બનીને.”
રાહુલજીએ ઉમેર્યું, “અહીંના લોકો કહી રહ્યા છે કે તમે જે સંસ્થાનું પ્રતિનિધિત્વ કરો છો, તેની પાછળ તમે છુપાઈ રહ્યા છો.” તમે તેનું રક્ષણ કરવાના શપથ લીધા હતા. પરંતુ યાદ રાખો તમે કાયમ માટે બચી શકશો નહીં. વહેલા કે મોડા, તમારે જનતાને જવાબ આપવો જ પડશે.
તમે જે રમત રમી રહ્યા છો કાયદાની મર્યાદાની બહાર જઈને કામ કરવું અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પવિત્રતાને નબળી પાડવી. તેના કારણે તમે અમારા મુખ્ય નિશાન બની ગયા છો. આ પગલું જનતા અને યુવાનોને ન્યાય અપાવવામાં મદદરૂપ થશે, કારણ કે અમારી પાસે હવે બીજો કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી.
રાહુલજીએ જણાવ્યું: અમે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) વિરુદ્ધ મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે
રાહુલજીએ ટિપ્પણી કરી કે અમે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) સામે મહાભિયોગનો પ્રસ્તાવ લાવ્યા છીએ. અહીં એક મહત્વપૂર્ણ તફાવત સમજવો જરૂરી છે. જ્ઞાનેશ એક વ્યક્તિ છે પરંતુ એક સંસ્થાના વડા તરીકે, તેઓ એક અલગ ભૂમિકા ભજવે છે.
પ્રથમ તો ખડગેજી એક રક્ષકની ભૂમિકામાં છે. બીજું ચૂંટણી પંચ અને ન્યાયતંત્ર સાથે જે થઈ રહ્યું છે, તેને ઉકેલવા માટે શું ખરેખર બીજો કોઈ માર્ગ નહોતો? વાસ્તવિકતા એ છે કે બીજો કોઈ રસ્તો જ નહોતો અને તેથી જ આજે બધા અહીં બગીચામાં એકઠા થયા છે. હું એક અત્યંત મહત્વની બાબત તરફ ધ્યાન દોરવા માંગુ છું. મતદાર યાદીમાંથી ૧૩ કરોડથી વધુ મતદારોના નામ હટાવી દેવામાં આવ્યા છે એટલે કે દર સાત ભારતીયોમાંથી એક વ્યક્તિનું નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યું છે. આ લોકોએ અગાઉની લોકસભા ચૂંટણીમાં પોતાનો મત આપ્યો હતો.