મણિપુરમાં હિંસા અને તણાવ ફરી એકવાર વધી રહ્યાં છે. નોની જિલ્લામાં સશસ્ત્ર જૂથો વચ્ચે થયેલા ગોળીબારમાં ત્રણ લોકોનાં મોત થતાં સમગ્ર વિસ્તારમાં ચિંતાનો માહોલ ફેલાયો છે. બીજી તરફ, રાજ્યમાં સતત વધી રહેલી હિંસા અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિ સામે નારાજગી વ્યક્ત કરતાં હજારો લોકો શનિવારે રાજધાની ઇમ્ફાલની સડકો પર ઊતરી આવ્યા હતા. નાગરિક સંગઠનોના નેતૃત્વમાં યોજાયેલી આ રેલીમાં ભાજપ સરકારને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી હતી કે રાજ્યમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવામાં આવે અથવા સરકાર સત્તા પરથી રાજીનામું આપે.
નોની જિલ્લાના નુંગબા પોલીસ સ્ટેશન હેઠળ આવતા કેકરુ નાગા ગામમાં અજ્ઞાત સશસ્ત્ર લોકો વચ્ચે અચાનક ભારે ગોળીબાર શરૂ થયો હતો. આ અથડામણમાં ત્રણ લોકોનાં મોત થયાં હતાં. પોલીસ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતકો પાસેથી હથિયારો અને ગોળીબારનો સામાન પણ મળી આવ્યો છે. ઘટનાની પાછળનું ચોક્કસ કારણ જાણવા અને તેમાં સામેલ લોકોની ઓળખ કરવા પોલીસે તપાસ શરૂ કરી છે.
આ ઘટના અંગે કુકી આદિવાસી સંગઠન ‘કુકી ઇનપી મણિપુર’ (KIM)એ ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે. સંગઠનના જણાવ્યા મુજબ, આ હત્યાઓ પાછળ NSCN-IM અને ઝેલીયાંગ્રોંગ યુનાઇટેડ ફ્રન્ટના સશસ્ત્ર કેડરોનો હાથ હોવાની આશંકા છે. સંગઠને સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેના કહેવા પ્રમાણે, પૂરતી સુરક્ષા ન મળવાને કારણે ગામના લોકોને પોતાની રક્ષા માટે જાતે આગળ આવવાની ફરજ પડી રહી છે. જોકે, આ આરોપોની સત્તાવાર પુષ્ટિ થવાની બાકી છે.
રાજ્યમાં હિંસાની ઘટનાઓ અટકતી ન હોવાથી શનિવારે ઇમ્ફાલમાં મોટાપાયે વિરોધ પ્રદર્શન યોજાયું હતું. ‘કોઓર્ડિનેટિંગ કમિટી ઓન મણિપુર ઇન્ટિગ્રિટી’ (COCOMI) સહિત અનેક નાગરિક સમાજ સંગઠનોના નેતૃત્વમાં આયોજિત આ રેલીમાં હજારો લોકો જોડાયા હતા. તેમાં ખીણ અને પહાડી વિસ્તારોના નાગરિકો ઉપરાંત નાગા સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓએ પણ ભાગ લીધો હતો. પ્રદર્શનકારીઓએ રાજ્યની વર્તમાન ભાજપ સરકાર સામે નારાજગી વ્યક્ત કરતાં આરોપ લગાવ્યો હતો કે સરકાર રાજ્યમાં શાંતિ અને સુરક્ષા સ્થાપવામાં નિષ્ફળ રહી છે. તેમણે સરકારને કડક પગલાં લેવા અથવા સત્તા છોડી દેવાની માગ કરી હતી.
રેલી બાદ છ મુદ્દાનો પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં રાજ્યમાં તાત્કાલિક અને કાયમી શાંતિ સ્થાપવાની સાથે હિંસાને કારણે ઘર છોડવા મજબૂર બનેલા હજારો લોકોની સુરક્ષિત ઘરવાપસી સુનિશ્ચિત કરવાની માગ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત કુકી-જો ઉગ્રવાદી સંગઠનો સાથે થયેલી ‘સસ્પેન્શન ઓફ ઓપરેશન્સ’ (SoO) સમજૂતી રદ કરીને તેમની સામે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરવાની માગ પણ કરવામાં આવી હતી. પ્રદર્શનકારીઓએ 1951ને આધાર વર્ષ માનીને રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (NRC) લાગુ કરવાની માગ પણ ઉઠાવી હતી.
રેલી દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓએ ટિડિમ ગ્રાઉન્ડથી થાઉ મેદાન તરફ કૂચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, સુરક્ષાદળોએ કાસમપત જંક્શન સહિતના મહત્ત્વના સ્થળોએ બેરિકેડ્સ ગોઠવીને તેમને આગળ વધતા અટકાવ્યા હતા. સ્થિતિ વધુ વણસે નહીં તે માટે ઇમ્ફાલમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા સઘન કરવામાં આવી હતી.
નોની જિલ્લામાં થયેલા ગોળીબાર અને ઇમ્ફાલમાં હજારો લોકોના વિરોધ પ્રદર્શનને કારણે મણિપુરમાં ફરી તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. એક તરફ સશસ્ત્ર જૂથો વચ્ચેની અથડામણો સ્થાનિક લોકોની સુરક્ષા સામે મોટો પડકાર ઊભો કરી રહી છે, તો બીજી તરફ નાગરિક સંગઠનો સરકાર પર શાંતિ સ્થાપવા માટે દબાણ વધારી રહ્યાં છે.
