જીવહરિયાણાના અંબાલામાં હૃદયદ્રાવક ઘટના; NDRF, SDRF, સેના અને જિલ્લા તંત્રે દિવસ-રાત ચલાવ્યું રેસ્ક્યુ ઓપરેશન, આખો દેશ કરતો રહ્યો પ્રાર્થના પરંતુ અંતે નિરાશાજનક સમાચાર આવ્યા
હરિયાણાના અંબાલા જિલ્લાના ધનેઓરા ગામમાંથી એક એવી દુઃખદ ઘટના સામે આવી છે, જેણે સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો છે. માત્ર ચાર વર્ષનો માસૂમ નિરવૈર સિંહ ખુલ્લા પડેલા અંદાજે 220 ફૂટ ઊંડા બોરવેલમાં પડી ગયો હતો. બાળકને બચાવવા માટે સતત 21 કલાક સુધી ભારતીય સેના, NDRF, SDRF, પોલીસ, ફાયર બ્રિગેડ અને જિલ્લા પ્રશાસન દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે રેસ્ક્યુ ઓપરેશન ચલાવવામાં આવ્યું, પરંતુ જ્યારે બાળકને આખરે બહાર કાઢવામાં આવ્યો ત્યારે ડૉક્ટરોએ તેને મૃત જાહેર કર્યો. આ ઘટનાએ પરિવાર સહિત સમગ્ર વિસ્તારને શોકમાં ગરકાવ કરી દીધો છે.
માહિતી મુજબ, ધનેઓરા ગામના રહેવાસી મનજીત સિંહ પોતાના ચાર વર્ષના પુત્ર નિરવૈરને લઈને ખેતરમાં દાદા માટે ભોજન આપવા ગયા હતા. દાદા ખેતરમાં કામ કરી રહ્યા હતા. ભોજન આપતી વખતે બાળક નજીકમાં રમવા લાગ્યો. રમતા-રમતા તે ખેતરમાં ખુલ્લા પડેલા બોરવેલ પાસે પહોંચી ગયો. કહેવામાં આવે છે કે બાળક બોરવેલમાં માટી નાખીને અંદર જોઈ રહ્યો હતો. બોરવેલની આસપાસની જમીન ભીની હોવાથી તેનો પગ લપસ્યો અને તે સીધો અંદર પડી ગયો.
ઘટનાની જાણ થતાં જ પરિવારજનોએ પોતાના સ્તરે બાળકને બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ બોરવેલ ખૂબ જ સાંકડો અને ઊંડો હોવાથી તેઓ નિષ્ફળ રહ્યા. ત્યારબાદ જિલ્લા પ્રશાસનને જાણ કરવામાં આવી. થોડા જ સમયમાં NDRF, SDRF, ભારતીય સેના, સ્થાનિક પોલીસ, ફાયર વિભાગ અને આરોગ્ય વિભાગની ટીમો ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ. જિલ્લા કલેક્ટર સહિત વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ સમગ્ર કામગીરીની દેખરેખ રાખી.
બોરવેલનો વ્યાસ અંદાજે 9 ઇંચનો હતો અને તેની ઊંડાઈ લગભગ 220 ફૂટ હતી. શરૂઆતમાં કેમેરા અને સેન્સર વડે બાળક ક્યાં ફસાયો છે તેની માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ થયો. સાથે જ ઓક્સિજન પહોંચાડવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી. પરંતુ બોરવેલની અંદર પાણી ભરાવા લાગતાં અને જગ્યા અત્યંત સાંકડી હોવાથી રેસ્ક્યુમાં ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો.
રેસ્ક્યુ ટીમોએ બોરવેલની બાજુમાં સમાનાંતર મોટો ખાડો ખોદવાનું શરૂ કર્યું. ભારે મશીનરીની મદદથી કલાકો સુધી સતત ખોદકામ કરવામાં આવ્યું. જરૂરી ઊંડાઈ સુધી પહોંચ્યા બાદ બચાવકર્મીઓએ હાથથી આડું ટનલ બનાવી બોરવેલ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ સમગ્ર કામગીરી અત્યંત જોખમી હતી કારણ કે જમીન ધસી પડવાનો પણ ભય હતો. છતાં તમામ ટીમોએ સતત મહેનત ચાલુ રાખી.
આ દરમિયાન બાળકના પરિવારની હાલત અત્યંત કરુણ બની ગઈ હતી. પિતા મનજીત સિંહ વારંવાર બચાવકર્મીઓને પોતાના દીકરાને જીવતો બહાર લાવવાની વિનંતી કરતા હતા. સતત માનસિક આઘાતને કારણે તેઓ બેભાન થઈ ગયા હતા અને તેમને હોસ્પિટલમાં ખસેડવા પડ્યા હતા. માતા જસબીર કૌર અને પરિવારના અન્ય સભ્યો ભગવાનને પ્રાર્થના કરતા રહ્યા. ગામના લોકો પણ મોટી સંખ્યામાં ઘટનાસ્થળે હાજર રહ્યા અને બાળકના સલામત બચાવ માટે દુઆ કરતા રહ્યા.
રેસ્ક્યુ ઓપરેશન લગભગ 21 કલાક સુધી ચાલ્યું. આખરે બચાવકર્મીઓ બાળક સુધી પહોંચવામાં સફળ રહ્યા અને તેને બહાર કાઢવામાં આવ્યો. તરત જ એમ્બ્યુલન્સ મારફતે હોસ્પિટલ લઈ જવાયો, પરંતુ તબીબોએ તપાસ બાદ જણાવ્યું કે બાળકનું મોત થઈ ચૂક્યું છે. આ સમાચાર મળતા જ પરિવાર પર આભ તૂટી પડ્યું અને ઘટના સ્થળે શોકનું વાતાવરણ છવાઈ ગયું. આ ઘટના સમગ્ર દેશ માટે દુઃખદ બની ગઈ.
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ખુલ્લા અને બિનઉપયોગી બોરવેલોના જોખમ પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. દેશના અનેક રાજ્યોમાં અગાઉ પણ આવી દુર્ઘટનાઓ બની ચૂકી છે. વર્ષ 2006માં હરિયાણાના કુરુક્ષેત્રમાં પ્રિન્સ નામનો બાળક બોરવેલમાં પડ્યો હતો, જેને ભારતીય સેનાએ લગભગ 50 કલાકની જહેમત બાદ જીવતો બહાર કાઢ્યો હતો. તે ઘટનાએ સમગ્ર દેશનું ધ્યાન આવા ખુલ્લા બોરવેલોની સુરક્ષા તરફ દોર્યું હતું.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ બિનઉપયોગી બોરવેલોને બંધ કરવા અને ખુલ્લા બોરવેલોને સુરક્ષિત રીતે સીલ કરવાની માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. તેમ છતાં અનેક ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં હજુ પણ ખુલ્લા બોરવેલ અકસ્માતનું કારણ બની રહ્યા છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો સમયસર આવા બોરવેલ બંધ કરવામાં આવે તો અનેક નિર્દોષ બાળકોના જીવ બચાવી શકાય.
સ્થાનિક પ્રશાસને સમગ્ર ઘટનાની તપાસ શરૂ કરી છે. ખુલ્લો બોરવેલ કેમ ખુલ્લો રહ્યો, તેની જવાબદારી કોની હતી અને સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કેમ ન થયું તે અંગે તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. જો બેદરકારી સામે આવશે તો જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તેવી માહિતી અધિકારીઓએ આપી છે.આ દુર્ઘટનાએ માત્ર એક પરિવારનો દીકરો જ છીનવી લીધો નથી,પરંતુ સમગ્ર સમાજને પણ એક મોટો પાઠ આપ્યો છે. ખેતરોમાં કે અન્ય જગ્યાએ પડેલા ખુલ્લા બોરવેલ માત્ર ખાડા નથી, પરંતુ જીવલેણ જોખમ છે. સ્થાનિક તંત્ર, જમીન માલિકો અને ગ્રામજનો સૌએ મળીને આવા બોરવેલોને તાત્કાલિક બંધ કરવા જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં આવી કોઈ નિર્દોષ જિંદગી અકાળે ન બુઝાય.
નિરવૈર સિંહ માટે દેશભરમાં લોકો પ્રાર્થના કરી રહ્યા હતા અને સૌને આશા હતી કે બાળક જીવતો બહાર આવશે. પરંતુ 21 કલાકના અથાગ પ્રયાસો બાદ પણ તેને બચાવી શકાયો નહીં. આ હૃદયદ્રાવક ઘટના ફરી એકવાર યાદ અપાવે છે કે બેદરકારીનું એક નાનું પગલું પણ કોઈ પરિવાર માટે આખી જિંદગીનું દુઃખ બની શકે છે.
