વોટ્સએપના તાજેતરમાં લોન્ચ થયેલા યુઝરનેમ ફીચર અંગે સરકારે મેટાને નોટિસ જારી કરી છે. ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ એપ માટે આ નવી ગોપનીયતા ફીચર યુઝર્સના મોબાઇલ નંબર છુપાવવા માટે બનાવવામાં આવી છે. નંબરને બદલે યુઝર દ્વારા બનાવેલ યુઝરનેમ અન્ય લોકો માટે દૃશ્યક્ષમ રહેશે. સરકારે પોતાની નોટિસમાં જણાવ્યું હતું કે આ ફીચર સાયબર છેતરપિંડીની ઘટનાઓમાં વધારો કરી શકે છે અને તેનાથી થતી કોઈપણ છેતરપિંડી માટે પ્લેટફોર્મ જવાબદાર રહેશે.
અહેવાલો અનુસાર સરકારે જણાવ્યું છે કે પ્લેટફોર્મે ખાતરી કરવી જોઈએ કે તેની યુઝરનેમ ફીચર અથવા તેના કોઈપણ પ્રોડક્ટનો દુરુપયોગ છેતરપિંડી કે કૌભાંડો માટે ન થાય. વધુમાં સરકારનું કહેવું છે કે મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ કોઈપણ પ્રોડક્ટના દુરુપયોગ અંગે નિયમનકારી કાર્યવાહીનો સામનો કરવા માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ, પછી ભલે તે યુઝરનેમ ફીચર દ્વારા હોય, મેસેજ એડિટિંગ ફંક્શન દ્વારા હોય, નકલી ગ્રુપ્સ બનાવવામાં આવે અથવા અન્ય માધ્યમો દ્વારા હોય.
નોંધનીય છે કે સરકારે તાજેતરમાં રી-નીટ પરીક્ષાઓ દરમિયાન મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. એપના મેસેજ એડિટિંગ ફીચરને કારણે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. સરકારનો દાવો છે કે કોઈપણ પ્લેટફોર્મે ખાતરી આપવી જોઈએ કે તેના આર્કિટેક્ચરનો દુરુપયોગ થઈ શકશે નહીં અને આ માટે પ્લેટફોર્મ જવાબદાર રહેશે.
WhatsAppનું વલણ શું છે?
WhatsAppના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે વપરાશકર્તાનામ સુવિધા ખાસ કરીને વપરાશકર્તાની ગોપનીયતા વધારવા માટે રજૂ કરવામાં આવી હતી, તેની સાથે સમાધાન કરવા માટે નહીં. કંપનીએ દુરુપયોગ અટકાવવા માટે ઘણા સલામતી પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે જેમાં નકલ શોધવા માટેની સિસ્ટમ્સ, વપરાશકર્તાનામ દ્વારા એકાઉન્ટ કેટલા નવા લોકોનો સંપર્ક કરી શકે છે તેની મર્યાદા, વપરાશકર્તાનામ અનુમાન કરવાના વારંવાર પ્રયાસો સામે રક્ષણ અને સેલિબ્રિટીઝ, સરકારી સંસ્થાઓ અને જાહેર વ્યક્તિઓ સાથે સંકળાયેલા હાઇ-પ્રોફાઇલ વપરાશકર્તાનામોનું આરક્ષણનો સમાવેશ થાય છે. WhatsApp એ હમણાં જ એક વપરાશકર્તાનામ સુવિધા શરૂ કરી છે જે વપરાશકર્તાઓને તેમના મનપસંદ વપરાશકર્તાનામ અનામત રાખવાની મંજૂરી આપે છે. આગામી અઠવાડિયામાં સંપૂર્ણ રોલઆઉટની અપેક્ષા છે. આ સુવિધા રજૂ કરવા પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રુપ ચેટ દરમિયાન વપરાશકર્તાઓના મોબાઇલ નંબરોને માસ્ક કરવાનો છે. કંપનીનો દાવો છે કે આ સુવિધા સિમ-સ્વેપિંગ હુમલાઓથી થતી લક્ષિત છેતરપિંડીને રોકવામાં મદદ કરશે.
મૂલ્યાંકનમાંથી પસાર થવાની સુવિધા
જોકે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) આ નવી WhatsApp સુવિધાનું મૂલ્યાંકન કરશે. સરકારે તાજેતરમાં સાયબર સુરક્ષાને મજબૂત કરવા અને સાયબર ગુના અંગે જાહેર જાગૃતિ લાવવા માટે ઘણા પગલાં લીધા છે. કેટલાક નિષ્ણાતો એવું પણ માને છે કે આ નવી સુવિધા ઓળખની છેતરપિંડી અને નકલ જેવા નવા જોખમોને જન્મ આપી શકે છે.
