બોલિવૂડ અભિનેત્રી સ્વરા ભાસ્કર ફરી એકવાર વિવાદમાં આવી છે. ફિલ્મ ‘પદ્માવત’ના જૌહર દૃશ્ય અંગે કરેલી તેમની ટિપ્પણી બાદ સોશિયલ મીડિયા પર ભારે વિરોધ થઈ રહ્યો છે. સ્વરાએ 31 ઓગસ્ટે દિલ્હીના ઈન્ડિયા ઈન્ટરનેશનલ સેન્ટરમાં યોજાયેલા ‘વુમન, લાઇફ, ફ્રીડમ’ કાર્યક્રમમાં 2018માં લખેલા પોતાના ખુલ્લા પત્રનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. સ્વરાએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો કોઈ મહિલા સાથે બળાત્કાર થાય તો શું તેનું જીવન ત્યાં જ સમાપ્ત થઈ જાય છે? તેમણે ‘પદ્માવત’ના અંતમાં દર્શાવવામાં આવેલા જૌહરના દૃશ્યને લઈને કહ્યું કે મહિલાઓએ જાતીય હિંસાથી બચવા માટે પોતાનો જીવ આપી દેવો એ બાબતને મહિમા આપવો યોગ્ય સંદેશ આપતો નથી. તેમના મતે રેપ સર્વાઇવર મહિલાને પણ સંપૂર્ણ જીવન જીવવાનો અધિકાર છે.
2018ના પત્રનો ફરી ઉલ્લેખ કેમ થયો?
સ્વરાએ 2018માં સંજય લીલા ભણસાલીને ખુલ્લો પત્ર લખ્યો હતો. ‘પદ્માવત’ જોયા બાદ તેમણે ફિલ્મના જૌહર અને સતીના ચિત્રણ સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. આ વખતે કાર્યક્રમમાં તેમણે કહ્યું કે ફિલ્મના ક્લાઇમેક્સમાં મહિલાઓ જૌહર કરતી જોવા મળે છે અને આ દૃશ્યથી તેમને એ સવાલ થયો હતો કે બળાત્કાર બાદ મહિલાનું જીવન શું ખરેખર ઓછું મહત્વનું બની જાય છે? સ્વરાની આ વાતનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો અને ત્યારબાદ કેટલાક યુઝર્સે તેમના પર રાજપૂત મહિલાઓ અને જૌહરની પરંપરાનું અપમાન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. કેટલાક લોકોએ તેમના ઐતિહાસિક અભિગમ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા.
સ્વરાએ હવે શું કહ્યું?
વિવાદ વધ્યા બાદ સ્વરા ભાસ્કરે સ્પષ્ટતા કરી છે. તેમણે કહ્યું કે તેમના નિવેદનનો ખોટો અર્થ કાઢવામાં આવ્યો અને તેમણે રાણી પદ્માવતી કે જૌહર કરનારી મહિલાઓને ‘કાયર’ કહી નથી. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે તેમની વાતને અલગ સંદર્ભમાં રજૂ કરવામાં આવી. સ્વરાના જણાવ્યા પ્રમાણે તેમની મૂળ દલીલ એ હતી કે કોઈપણ મહિલાના જીવનની કિંમત તેની જાતીયતા અથવા ‘પવિત્રતા’ કરતાં ઓછી ન હોવી જોઈએ.
સોશિયલ મીડિયા પર બે મત
સ્વરાના નિવેદન બાદ સોશિયલ મીડિયા પર બે પ્રકારની પ્રતિક્રિયા જોવા મળી રહી છે. એક તરફ કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે જૌહર જેવી ઐતિહાસિક પરંપરાને આધુનિક દૃષ્ટિકોણથી જોતી વખતે તે સમયના સંજોગોને પણ સમજવા જોઈએ. બીજી તરફ કેટલાક લોકો સ્વરાની દલીલને સમર્થન આપી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે મહિલાઓના જીવન અને જાતીય હિંસા સામેના અધિકારને લઈને આવા પ્રશ્નો ઉઠાવવા જરૂરી છે. આ કારણે વિવાદ માત્ર ‘પદ્માવત’ના એક દૃશ્ય પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ ઇતિહાસ, સિનેમા અને મહિલાઓના અધિકારો અંગેની મોટી ચર્ચામાં ફેરવાઈ ગયો છે.
‘પદ્માવત’ સાથેનો જૂનો વિવાદ ફરી સામે આવ્યો
સંજય લીલા ભણસાલીની ‘પદ્માવત’ 2018માં રિલીઝ થઈ હતી. ફિલ્મમાં દીપિકા પાદુકોણે રાણી પદ્માવતીની ભૂમિકા ભજવી હતી. ફિલ્મ રિલીઝ પહેલાંથી જ જૌહર અને ઐતિહાસિક પાત્રોના ચિત્રણને લઈને ભારે ચર્ચામાં રહી હતી.
હવે લગભગ 8 વર્ષ બાદ સ્વરાની જૂની ટિપ્પણી અને તાજેતરના નિવેદનને કારણે એ જ મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. જોકે, સ્વરાએ પોતાના તાજેતરના સ્પષ્ટીકરણમાં ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે તેમણે રાણી પદ્માવતીને કાયર ગણાવી નથી.
