દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં રહેતા લોકો માટે 1 સપ્ટેમ્બરથી મોંઘવારીનો મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. એક તરફ મહાનગર ગેસ લિમિટેડ દ્વારા CNG અને ઘરેલુ PNGના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે,તો બીજી તરફ મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારમાં ઓટોરિક્ષા અને પ્રસિદ્ધ કાળી-પીળી ટેક્સીના ભાડામાં પણ વધારો અમલમાં આવ્યો છે. એટલે કે સામાન્ય મુંબઈકરના દૈનિક ખર્ચ પર એકસાથે બે તરફથી અસર પડી છે.
મહાનગર ગેસ લિમિટેડે CNGના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ 2 રૂપિયાનો વધારો કર્યો છે, જ્યારે ઘરેલુ પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ એટલે કે PNGના ભાવમાં પ્રતિ SCM 1 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. નવા દરો 1 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવ્યા છે. ભાવવધારા બાદ મુંબઈ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં CNGનો નવો ભાવ હવે 88 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ થઈ ગયો છે. કંપનીએ આ ભાવવધારા પાછળ આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ અને ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયાની અસ્થિર પરિસ્થિતિના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ગેસના ભાવમાં વધારો થયો છે અને તેની સીધી અસર ગેસ સપ્લાય કરતી કંપનીઓની ખરીદી કિંમત પર પડી છે. મહાનગર ગેસ લિમિટેડના જણાવ્યા અનુસાર, વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે કંપનીને મોંઘા દરે આયાત કરવામાં આવતા સ્પોટ RLNG સહિતના સ્ત્રોતોનો ઉપયોગ કરવો પડી રહ્યો છે.
કંપનીનું કહેવું છે કે CNGની માંગ સતત વધી રહી છે અને ગ્રાહકોને નિયમિત ગેસ સપ્લાય જળવાઈ રહે તે માટે જરૂરી માત્રામાં ગેસની ખરીદી કરવી પડી રહી છે. વધતી ઇનપુટ કોસ્ટને ધ્યાનમાં રાખીને આ ભાવવધારો કરવામાં આવ્યો છે. કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે કરવામાં આવેલો વધારો વધેલી કુલ કિંમતનો માત્ર એક ભાગ જ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડે છે, પરંતુ તેના કારણે ગેસનો સતત અને વિશ્વસનીય પુરવઠો જાળવી રાખવામાં મદદ મળશે.આ ભાવવધારાની અસર માત્ર મુંબઈ પૂરતી મર્યાદિત નથી. મુંબઈ ઉપરાંત ઠાણે, રાયગઢ, રત્નાગિરી, લાતૂર અને ધારાશિવ સહિતના વિસ્તારોમાં મહાનગર ગેસના નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા લાખો વાહનચાલકોને તેની અસર થશે. જો કે કર્ણાટકના ચિત્રદુર્ગ અને દાવણગેરે જેવા વિસ્તારોમાં પણ MGLના નેટવર્ક મારફતે ગેસનો પુરવઠો થતો હોવાથી ત્યાંના ગ્રાહકો પણ ભાવવધારાથી પ્રભાવિત થશે.
અહેવાલ મુજબ, આ વધારાની અસર અંદાજે 13 લાખ CNG વાહન માલિકો પર પડશે. CNGથી ચાલતી કાર, ટેક્સી, ઓટોરિક્ષા અને અન્ય વાહનોના સંચાલન ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ ઘરેલુ PNGનો ઉપયોગ કરતા અંદાજે 30 લાખ ગ્રાહકોને પણ હવે પ્રતિ SCM એક રૂપિયા વધુ ચૂકવવો પડશે. એટલે રસોઈ માટે પાઇપલાઇન મારફતે ગેસનો ઉપયોગ કરતા લાખો પરિવારોના માસિક ખર્ચમાં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે.ગેસના ભાવમાં વધારો એવા સમયે કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે દેશના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ CNGના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે. થોડા સમય પહેલાં દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ગેસ સપ્લાય કરતી ઇન્દ્રપ્રસ્થ ગેસ લિમિટેડ દ્વારા પણ CNGના ભાવમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. આથી ઊર્જા અને પરિવહન સંબંધિત ખર્ચમાં વધારાનો ટ્રેન્ડ અનેક મોટા શહેરોમાં જોવા મળી રહ્યો છે.પરંતુ મુંબઈના લોકોને માત્ર CNG-PNGના વધેલા ભાવનો જ ઝટકો લાગ્યો નથી. મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારમાં હવે ઓટોરિક્ષા અને કાળી-પીળી ટેક્સીમાં મુસાફરી કરવી પણ વધુ મોંઘી બની ગઈ છે. મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન ટ્રાન્સપોર્ટ ઓથોરિટી દ્વારા ઓટો અને ટેક્સીના નવા ભાડાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
નવા દરો મુજબ હવે ઓટોરિક્ષાનું ન્યૂનતમ ભાડું 27 રૂપિયા થઈ ગયું છે. અગાઉની સરખામણીમાં તેમાં 1 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ મુંબઈની ઓળખ ગણાતી કાળી-પીળી ટેક્સીનું ન્યૂનતમ ભાડું હવે 33 રૂપિયા થઈ ગયું છે, જેમાં 2 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.ટેક્સીના પ્રતિ કિલોમીટર ભાડામાં પણ વધારો થયો છે. અગાઉ ટેક્સી માટે પ્રતિ કિલોમીટર અંદાજે 20.66 રૂપિયા ચૂકવવા પડતા હતા, જે હવે વધીને 21.90 રૂપિયા પ્રતિ કિલોમીટર કરવામાં આવ્યા છે. ઓટોરિક્ષાના ભાડામાં પણ વધારો થયો છે અને પ્રતિ કિલોમીટરનો દર 17.14 રૂપિયાથી વધીને 18.22 રૂપિયા થઈ ગયો છે.કાળી-પીળી ટેક્સીમાં મુસાફરી કરતા મુસાફરો માટે શરૂઆતના અંતર માટે પણ વધુ ચૂકવણી કરવી પડશે. અગાઉ પ્રથમ 1.5 કિલોમીટર માટે 31 રૂપિયા લેવામાં આવતા હતા, જ્યારે હવે તેના માટે 33 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. રોજિંદા ઓફિસ જતાં કર્મચારીઓ, વિદ્યાર્થીઓ, નાના વેપારીઓ અને ટૂંકા અંતર માટે ઓટો-ટેક્સીનો ઉપયોગ કરતા લોકો માટે આ વધારો સીધો ખિસ્સા પર અસર કરશે.
મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં ઓટોરિક્ષા અને કાળી-પીળી ટેક્સીઓ દોડે છે. અંદાજે સાડા ચાર લાખથી વધુ ઓટોરિક્ષા અને 50 હજારથી વધુ કાળી-પીળી ટેક્સીઓ આ વિસ્તારમાં કાર્યરત છે. તેમાંના મોટા ભાગના વાહનો CNG પર ચાલતા હોવાથી CNGના વધેલા ભાવ અને વાહન ભાડામાં વધારો એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોવાનું પણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.પરિવહન ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકો માટે નવા ભાડાના દર લાગુ કરવા માટે વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે. RTO અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ ડ્રાઇવરો પોતાના ઇલેક્ટ્રોનિક મીટરને નવા ભાડાના દર પ્રમાણે કેલિબ્રેટ કરાવી શકે છે. જ્યાં સુધી મીટર અપડેટ ન થાય ત્યાં સુધી RTO દ્વારા મંજૂર કરાયેલી નવી ભાડાની યાદી વાહનમાં દર્શાવવાની રહેશે, જેથી મુસાફરોને યોગ્ય ભાડાની માહિતી મળી શકે.
ડ્રાઇવરોને ઇલેક્ટ્રોનિક મીટર નવા દર પ્રમાણે કેલિબ્રેટ કરાવવા માટે નવેમ્બરના અંત સુધીનો સમય, એટલે કે આશરે ત્રણ મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. નક્કી કરાયેલી સમયમર્યાદામાં મીટર અપડેટ નહીં કરનાર ડ્રાઇવરો સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.નોંધનીય છે કે મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારમાં ઓટો અને ટેક્સીના ભાડામાં છેલ્લો વધારો ફેબ્રુઆરી 2025માં કરવામાં આવ્યો હતો. એટલે લગભગ 18 મહિના બાદ ફરી એક વખત ભાડામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે મુસાફરો માટે આ વધારો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે રોજિંદા જીવનના અન્ય અનેક ખર્ચમાં પણ વધારો અનુભવાઈ રહ્યો છે.મુંબઈમાં 1 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવેલા આ નવા દરોએ સામાન્ય લોકોના માસિક બજેટ પર વધારાનો બોજ નાખ્યો છે. ઘરેલુ ગેસનો ખર્ચ વધશે, CNG વાહન ચલાવવાનો ખર્ચ વધશે અને જાહેર પરિવહનના વિકલ્પ તરીકે ઓટો તથા ટેક્સીનો ઉપયોગ કરનાર લોકોને પણ હવે વધુ રૂપિયા ચૂકવવા પડશે.
ખાસ કરીને એવા લોકો માટે આ નિર્ણય વધુ અસરકારક બની શકે છે જેઓ રોજિંદા ઓફિસ જવા માટે ઓટો કે ટેક્સીનો ઉપયોગ કરે છે. મુંબઈ જેવા મહાનગરમાં સમય બચાવવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો ઓટો અને ટેક્સી પર નિર્ભર રહે છે. હવે ન્યૂનતમ ભાડા ઉપરાંત પ્રતિ કિલોમીટર દરમાં પણ વધારો થતાં રોજિંદા મુસાફરીનો ખર્ચ વધી જશે.એકંદરે જોઈએ તો મુંબઈના નાગરિકો માટે 1 સપ્ટેમ્બરથી મોંઘવારીનો ખરેખર “ડબલ ઝટકો” લાગ્યો છે. એક તરફ CNG અને PNGના ભાવ વધ્યા છે અને બીજી તરફ ઓટોરિક્ષા તથા કાળી-પીળી ટેક્સીના ભાડામાં પણ વધારો થયો છે. વધતી આંતરરાષ્ટ્રીય ગેસ કિંમત, પશ્ચિમ એશિયાની તંગ પરિસ્થિતિ અને વધતા ઇનપુટ ખર્ચ વચ્ચે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોવાનું કંપનીઓ અને સંબંધિત તંત્ર દ્વારા જણાવાયું છે.હવે આગામી દિવસોમાં આ ભાવવધારાની અસર માત્ર વાહનચાલકો અને PNG ગ્રાહકો સુધી મર્યાદિત રહે છે કે પછી પરિવહન અને અન્ય સેવાઓના ખર્ચમાં પણ તેનો પરોક્ષ વધારો જોવા મળે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે. મુંબઈના સામાન્ય નાગરિક માટે હાલ તો એક વાત સ્પષ્ટ છે કે સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ દિવસથી જ ગેસ અને મુસાફરી બંને વધુ મોંઘા બની ગયા છે.
