વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતના 7.8 ટકાના વિકાસ દરને દેશ માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણાવીને દેશવાસીઓને અભિનંદન પાઠવ્યા છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો સંદેશ શેર કરીને કહ્યું કે દુનિયાના અનેક દેશો યુદ્ધ, વૈશ્વિક સંકટો અને સપ્લાય ચેઈનની સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે ત્યારે ભારત ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. કોરોના મહામારી બાદ પણ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં સંપૂર્ણ સ્થિરતા આવી નથી, પરંતુ આ પડકારો વચ્ચે ભારતે પોતાની વિકાસની ગતિ જાળવી રાખી છે. વડાપ્રધાને દેશના નાગરિકોની મહેનત અને સંકલ્પશક્તિને ભારતની પ્રગતિનું મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું હતું. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ અનેક પ્રકારની મુશ્કેલીઓમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે ત્યારે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસ દર 7.8 ટકા રહેવું દેશની ક્ષમતા દર્શાવે છે. તેમણે દેશવાસીઓને આ સિદ્ધિ બદલ અભિનંદન આપતાં વિકાસની આ ગતિને આગળ પણ જાળવી રાખવા માટે સૌના સહયોગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
વડાપ્રધાને પોતાના સંદેશમાં રાજકીય વિરોધીઓને પણ નિશાન બનાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે દેશની અંદર કેટલાક લોકો નિરાશાના વાતાવરણમાં જીવી રહ્યા છે અને દેશ વિશે નકારાત્મકતા ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જોકે, આવા તમામ પડકારો વચ્ચે ભારત સતત આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે દેશની જનતાએ પોતાની મહેનત અને વિશ્વાસના આધારે વિકાસની આ ગતિને શક્ય બનાવી છે. PM મોદીએ કહ્યું કે હવે ભારત માટે માત્ર ઝડપી વિકાસ પૂરતો નથી, પરંતુ આત્મનિર્ભર બનવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે. દેશની અર્થવ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ભારતીયો પોતાના રોજિંદા જીવનમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપે તે જરૂરી છે. આ માટે તેમણે ‘વોકલ ફોર લોકલ’ના મંત્રને વધુ મજબૂત બનાવવાની અપીલ કરી હતી.
વડાપ્રધાને દેશવાસીઓને બિનજરૂરી વિદેશ પ્રવાસ ટાળવાની પણ અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે જો કોઈ પ્રવાસ ખૂબ જરૂરી ન હોય તો વિદેશ જવાનું ટાળવામાં આવે. આ ઉપરાંત તેમણે વિદેશમાં લગ્ન યોજવાની બાબતે પણ વિચાર કરવાની વાત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, જો લગ્ન ભારતમાં જ યોજવામાં આવે તો તેનો ખર્ચ દેશની અંદર થાય અને તેનો લાભ સ્થાનિક વેપારીઓ, હોટેલ, કેટરિંગ, ટ્રાવેલ, સજાવટ અને અન્ય અનેક ક્ષેત્રોને મળી શકે. તેમણે કહ્યું કે દેશના લોકો પોતાના મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગો ભારતમાં જ યોજે તો તેનાથી સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાને વેગ મળી શકે છે. ખાસ કરીને લગ્ન જેવા મોટા કાર્યક્રમોમાં લોકો લાખો અને કરોડો રૂપિયા ખર્ચતા હોય છે. જો આ ખર્ચ દેશની અંદર થાય તો તેનાથી અનેક પ્રકારના વ્યવસાયો અને રોજગારીને ફાયદો થઈ શકે છે. તેથી વિદેશમાં લગ્ન કરવાની જગ્યાએ ભારતમાં જ ભવ્ય અને યાદગાર લગ્ન યોજવા માટે તેમણે લોકોને પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.
સોનાની ખરીદી અંગે પણ વડાપ્રધાને લોકોને વિચારપૂર્વક નિર્ણય લેવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે જો સોનાની ખરેખર જરૂર ન હોય તો તેની ખરીદી ટાળવી જોઈએ. ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા સોનાના વપરાશકાર દેશોમાંનું એક છે અને દેશની સોનાની માંગનો મોટો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂરો થાય છે. આવી સ્થિતિમાં બિનજરૂરી સોનાની ખરીદી ઘટાડવાથી દેશની વિદેશી ચલણની જરૂરિયાત પર પણ અસર થઈ શકે છે. PM મોદીના સંદેશનો મુખ્ય ભાર દેશની અંદર પૈસાની ગતિ વધારવા અને સ્થાનિક ઉત્પાદન તથા સેવાઓને પ્રોત્સાહન આપવા પર હતો. લોકો સ્થાનિક વસ્તુઓ ખરીદે, સ્થાનિક વેપારીઓ પાસેથી સેવાઓ લે અને દેશની અંદર ખર્ચ કરે તો તેનો સીધો લાભ દેશના નાના વેપારીઓ, ઉદ્યોગો અને સેવા ક્ષેત્રને મળી શકે છે.
તેમણે આત્મનિર્ભર ભારતના સંકલ્પને પણ ફરીથી આગળ રાખ્યો હતો. વડાપ્રધાનના જણાવ્યા પ્રમાણે, ભારતને પોતાની જરૂરિયાતો માટે શક્ય તેટલું સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવું પડશે. દેશની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધશે તો રોજગારીની તકો પણ વધશે અને ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બની શકે છે. વડાપ્રધાને ભારતના ભવિષ્યને લઈને પણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે દેશની આઝાદીના 100 વર્ષ પૂર્ણ થશે ત્યારે એટલે કે 2047માં ભારતને સંપૂર્ણ વિકસિત દેશ બનાવવાનો સંકલ્પ છે. આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે સરકારની નીતિ અને દિશા યોગ્ય હોવાનો તેમણે દાવો કર્યો હતો. સાથે જ દેશના 140 કરોડ લોકોની શક્તિ ભારતને નવી ઊંચાઈઓ સુધી લઈ જશે તેવો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો.
તેમણે દેશના યુવાનોની ભૂમિકા પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. ભારતની મોટી વસ્તી યુવા છે અને આવનારા વર્ષોમાં દેશના વિકાસમાં યુવાનો મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. શિક્ષણ, ટેક્નોલોજી, સ્ટાર્ટઅપ, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સર્વિસ સેક્ટર સહિતના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં યુવાનોની ભાગીદારી ભારતને વધુ ઝડપથી આગળ લઈ જઈ શકે છે. 7.8 ટકાનો વિકાસ દર એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં અનેક પ્રકારના પડકારો છે. વિવિધ દેશોમાં યુદ્ધની સ્થિતિ, વેપાર સંબંધિત તણાવ, સપ્લાય ચેઈનના પડકારો અને મોંઘવારી જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે. કોરોના મહામારી બાદ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને ફરી ગતિ પકડવામાં પણ સમય લાગ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિને સરકાર તરફથી મોટી સિદ્ધિ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહી છે.
જોકે, વિકાસ દર વધે તેની સાથે સામાન્ય લોકો સુધી તેનો લાભ પહોંચે તે પણ મહત્વનું છે. રોજગારીની તકો, આવકમાં વધારો, મોંઘવારી પર નિયંત્રણ અને જીવનધોરણમાં સુધારો જેવા મુદ્દા સામાન્ય લોકો માટે મહત્વ ધરાવે છે. તેથી આર્થિક વિકાસને લોકોના રોજિંદા જીવન સાથે જોડવાનું પડકારરૂપ કામ પણ એટલું જ મહત્વનું છે. PM મોદીની અપીલનો એક મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે દેશના આર્થિક વિકાસમાં સરકારની સાથે નાગરિકોની પણ ભૂમિકા હોય છે. લોકો શું ખરીદે છે, ક્યાં ખર્ચ કરે છે અને કઈ સેવાઓનો ઉપયોગ કરે છે તે પણ અર્થવ્યવસ્થાને અસર કરે છે. જો લોકો સ્થાનિક ઉત્પાદનો અને સ્થાનિક સેવાઓને પ્રાથમિકતા આપે તો તેનો લાભ નાના વેપારીઓથી લઈને મોટા ઉદ્યોગો સુધી પહોંચી શકે છે.
‘વોકલ ફોર લોકલ’નો વિચાર અગાઉ પણ અનેક વખત આગળ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેનો હેતુ ભારતીય ઉત્પાદનો અને સ્થાનિક વ્યવસાયોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. સ્થાનિક વસ્તુઓની માંગ વધે તો ઉત્પાદન વધે, ઉત્પાદન વધે તો રોજગારી વધે અને આખરે દેશની અર્થવ્યવસ્થાને તેનો લાભ મળે તે આ વિચાર પાછળની મુખ્ય દલીલ છે. આ ઉપરાંત ભારતમાં જ લગ્ન કરવા અને બિનજરૂરી વિદેશ પ્રવાસ ટાળવાની અપીલ પણ સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવાના વિચાર સાથે જોડાયેલી છે. ભારતમાં મોટા લગ્ન સમારોહ માટે હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, કેટરિંગ, કપડાં, જ્વેલરી, ટ્રાન્સપોર્ટ, ફોટોગ્રાફી, ડેકોરેશન અને મનોરંજન સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં મોટો ખર્ચ થાય છે. આ ખર્ચ દેશની અંદર રહે તો અનેક વ્યવસાયોને તેનો સીધો લાભ મળી શકે છે.
આ રીતે 7.8 ટકાના વિકાસ દર બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશની આર્થિક પ્રગતિને આગળ વધારવા માટે લોકોની ભાગીદારી પર ભાર મૂક્યો છે. બિનજરૂરી સોનાની ખરીદીથી બચવું, જરૂરી ન હોય તો વિદેશ પ્રવાસ ટાળવો, વિદેશમાં લગ્નને બદલે ભારતમાં જ લગ્ન યોજવા અને સ્થાનિક ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવું—આવી અપીલ દ્વારા તેમણે દેશવાસીઓને આત્મનિર્ભર ભારતના અભિયાન સાથે જોડાવા કહ્યું છે. હવે આ અપીલનો લોકો અને વેપાર જગત પર કેટલો પ્રભાવ પડે છે તે જોવાનું રહેશે.
