નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટે આવેલા ભયાનક અચાનક પૂરે ભોટે કોશી અને ત્રિશૂલી નદીના વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી મચાવી હતી. આ વિનાશ વચ્ચે છત્તીસગઢના રાયપુરના 5 મિત્રોનો એક નાનકડો નિર્ણય તેમની જિંદગી બચાવી ગયો. તેઓ રસ્તામાં માત્ર ચા પીવા માટે થોડી મિનિટો રોકાયા અને એ જ દરમિયાન આગળનો પુલ પૂરમાં વહી ગયો. જો તેઓ ત્યાંથી આગળ નીકળી ગયા હોત તો કદાચ તેમની કાર પણ પૂરના પ્રવાહમાં તણાઈ ગઈ હોત. આ 5 મિત્રો નારાયણ સેન, દિનેશ ઓઝા, પ્રેમ સિંહ જગત, યતેન્દ્ર પ્રકાશ અને દિનેશ સિંહ ઠાકુર છે. તમામની ઉંમર 50થી 60 વર્ષની વચ્ચે છે અને તેઓ રાયપુરના માણા કેમ્પ વિસ્તારના રહેવાસી છે. તેઓ ધાર્મિક પ્રવાસ માટે 21 ઓગસ્ટે રાયપુરથી નીકળ્યા હતા અને 22 ઓગસ્ટે નેપાળ પહોંચ્યા હતા.
ચા પીવા રોકાયા અને સામે આવ્યું ભયાનક દૃશ્ય
26 ઓગસ્ટની સવારે લગભગ 9:30થી 10 વાગ્યાની વચ્ચે પાંચેય મિત્રો ધાદિંગ જિલ્લાના માલેખુ શહેરમાં એક હોટલ પર ચા પીવા રોકાયા હતા. આ સામાન્ય લાગતી ચાની બ્રેક તેમના માટે જીવન અને મોત વચ્ચેની રેખા બની ગઈ. હોટલમાં જ તેમને ખબર પડી કે આગળનો પુલ પૂરમાં વહી ગયો છે. હોટલના માલિક ભારતીય હતા અને તેમણે આ મુશ્કેલ સમયમાં પાંચેય મિત્રોને ખાવાનું પણ આપ્યું અને મદદ કરી. થોડી જ વારમાં તેમણે જોયું કે ત્રિશૂલી નદીનું પાણી અત્યંત ઝડપથી વધી રહ્યું હતું. ઘરો, વાહનો અને અન્ય વસ્તુઓ પાણીના પ્રવાહમાં તણાઈ રહી હતી. ત્યારે તેમને સમજાયું કે ચા માટે કરેલી થોડી મિનિટોની રાહે કદાચ તેમનો જીવ બચાવી લીધો હતો.
2 દિવસ ઊંચાઈ પર, એક રાત કારમાં પસાર કરી
પૂરનો ખતરો વધ્યા બાદ પાંચેય મિત્રો નીચેના વિસ્તારમાં રહેવાને બદલે ઊંચાઈવાળા સુરક્ષિત સ્થળે જતા રહ્યા. ત્યાં તેમણે લગભગ 2 દિવસ મુશ્કેલીમાં પસાર કર્યા. એક રાત તો તેમણે પોતાની ભાડાની કારમાં જ પસાર કરી. સામે ત્રિશૂલી નદીમાં ઉછળતું પૂરનું પાણી અને આસપાસનો વિનાશ જોઈને તેઓ સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખતા રહ્યા. મોબાઇલ નેટવર્કની સ્થિતિ મુશ્કેલ હોવા છતાં તેઓ ઈન્ટરનેટની મદદથી પરિવારજનોના સંપર્કમાં રહેવાનો પ્રયાસ કરતા રહ્યા. મુશ્કેલીના આ સમયમાં પાંચેય મિત્રો ભગવાન શિવનું નામ લેતા રહ્યા હોવાનું પણ અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
‘ચા ન પીધી હોત તો કદાચ અમે પણ…’
મિત્રોએ પોતાના અનુભવમાં જણાવ્યું કે ચા માટે રોકાવાનો નિર્ણય સામાન્ય હતો, પરંતુ થોડી જ વારમાં તેમને સમજાયું કે એ નિર્ણય કેટલો મહત્વનો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ જો તેઓ ચા માટે ન રોકાયા હોત અને સીધા આગળ વધી ગયા હોત તો તેઓ એવા રસ્તા પર પહોંચી શકતા હતા જ્યાં પૂરનો પ્રચંડ પ્રવાહ આવી ચૂક્યો હતો. એટલે થોડી મિનિટોનું વિલંબ તેમના માટે જીવ બચાવનાર સાબિત થયું.
રાયપુર પહોંચ્યા ત્યારે જમીનને સ્પર્શી
2 દિવસ સુધી પૂરના વિસ્તારમાં ફસાયા બાદ પાંચેય મિત્રો સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળ્યા અને શનિવારે રાયપુર પરત ફર્યા. રેલવે સ્ટેશન પર પહોંચતા જ તેમણે જમીનને નમન કર્યું અને માટીને સ્પર્શ કરી. તેમના માટે આ માત્ર પ્રવાસમાંથી પરત ફરવાનો પ્રસંગ નહોતો, પરંતુ મોતના મુખમાંથી પાછા ફરવા જેવો અનુભવ હતો. તેમણે પોતાના બચાવને ‘બીજું જીવન’ ગણાવ્યું. રાયપુર પહોંચ્યા બાદ તેમણે બાબા પશુપતિનાથ અને બાબા ભંડારીના જયઘોષ પણ કર્યા.
રાખડીનો પ્રસંગ પણ બન્યો યાદગાર
આ સમગ્ર મુશ્કેલ પ્રવાસ દરમિયાન એક ભાવુક ઘટના પણ બની. પાંચેય મિત્રો જ્યારે સુરક્ષિત સ્થળે હતા ત્યારે ત્યાં તૈનાત મહિલા સુરક્ષા કર્મચારીઓએ તેમને રાખડી બાંધી હતી. ભય અને અનિશ્ચિતતાની વચ્ચે બનેલી આ નાની ઘટના પાંચેય મિત્રો માટે ભાવુક ક્ષણ બની હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ મુશ્કેલીના સમયમાં અજાણ્યા લોકો તરફથી મળેલી મદદ અને લાગણી તેમને હંમેશાં યાદ રહેશે.
નેપાળમાં પૂરથી ભારે તબાહી
26 ઓગસ્ટે નેપાળના ભોટે કોશી અને ત્રિશૂલી નદીના વિસ્તારોમાં આવેલા અચાનક પૂરે મોટા પાયે વિનાશ કર્યો હતો. પૂર અને ભૂસ્ખલનથી રસ્તા, પુલ, ઘરો અને અન્ય માળખાંને ભારે નુકસાન થયું છે. હજારો લોકો અસરગ્રસ્ત થયા છે અને મોટી સંખ્યામાં લોકો હજુ ગુમ છે. આફત એટલી ઝડપથી આવી કે ઘણા લોકોને બચવાની તક પણ મળી નહોતી. ત્રિશૂલી નદીનું પાણી ખૂબ જ ઓછા સમયમાં અનેક મીટર વધી ગયું હતું. જેના કારણે નદી કિનારાના વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી સર્જાઈ.
આ 5 મિત્રોની કહાની શું શીખવે છે?
નેપાળની આ ઘટના બતાવે છે કે પહાડી વિસ્તારોમાં કુદરતી આફત કેટલી ઝડપથી સ્થિતિ બદલી શકે છે. જ્યાં થોડા સમય પહેલાં સામાન્ય મુસાફરી ચાલી રહી હતી, ત્યાં જ અચાનક પૂરના પાણી રસ્તા અને પુલોને તોડી શકે છે.
રાયપુરના આ 5 મિત્રો માટે ચાની એક નાનકડી બ્રેક માત્ર આરામની ક્ષણ હતી, પરંતુ એ જ નિર્ણય તેમની જિંદગી બચાવનારો બની ગયો. આજે તેઓ સુરક્ષિત રીતે ઘરે પરત ફર્યા છે, પરંતુ નેપાળમાં જોયેલો વિનાશ અને મોતની નજીકથી પસાર થયેલો અનુભવ તેઓ કદાચ આખી જિંદગી ભૂલી નહીં શકે.