સુરત શહેરમાં જાહેર સ્થળોએ પડેલા કચરાના ઢગલામાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ સતત સામે આવી રહી છે. આવી જ એક ઘટના હીરાબાગ નજીક સામે આવી છે, જ્યાં રામનગર સોસાયટીની સામે આવેલા બ્રિજ નીચે પડેલા હોટ ફિક્સના કચરાના મોટા જથ્થામાં અચાનક ભીષણ આગ ફાટી નીકળી હતી. આગે થોડી જ વારમાં વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી લેતાં આસપાસના વિસ્તારમાં અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો હતો. બ્રિજની નીચેથી ઉઠતી આગની મોટી જ્વાળાઓ અને ધુમાડાના ગોટેગોટા જોઈને સ્થાનિકોમાં પણ ભય ફેલાયો હતો. આગ એટલી જોરદાર હતી કે દૂરથી જોતા જાણે બ્રિજની નીચે જ આગ લાગી હોય અને આખો બ્રિજ તેની લપેટમાં આવી ગયો હોય તેવા દૃશ્યો જોવા મળ્યા હતા. ઘટનાની જાણ થતાં સ્થાનિક લોકો તરત જ સક્રિય થયા હતા અને ફાયર વિભાગને જાણ કરવામાં આવી હતી. આગ વધુ ફેલાય તે પહેલાં તેને કાબૂમાં લેવી જરૂરી હોવાથી ફાયર વિભાગની ટીમ તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી.
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ, બ્રિજ નીચે મોટી માત્રામાં હોટ ફિક્સનો કચરો પડેલો હતો. આ કચરામાં અચાનક આગ લાગી હતી. હોટ ફિક્સના કચરામાં રહેલા સામગ્રીને કારણે આગ ઝડપથી ફેલાઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. આગની જ્વાળાઓ સતત ઊંચી થતી જતાં આસપાસનો વિસ્તાર ધુમાડાથી ઢંકાઈ ગયો હતો. આગની લપેટમાં બ્રિજની નીચે બિનવારસી હાલતમાં પાર્ક કરેલું એક એક્ટિવા પણ આવી ગયું હતું. આગ એટલી ભીષણ હતી કે એક્ટિવા સંપૂર્ણપણે બળીને ખાખ થઈ ગયું હતું. આગને કારણે વાહનને ભારે નુકસાન થયું હતું અને ઘટનાસ્થળે માત્ર તેનો બળેલો અવશેષ જ જોવા મળ્યો હતો.
એક્ટિવા ઉપરાંત બ્રિજની આસપાસથી પસાર થતી કેબલ લાઇન અને વાયરિંગને પણ આગના કારણે નુકસાન થયું હતું. આગની ગરમી અને જ્વાળાઓને કારણે વાયરિંગનો મોટો ભાગ બળી ગયો હતો. જો આગ સમયસર કાબૂમાં ન આવી હોત તો આસપાસની અન્ય કેબલ, વાયરિંગ અથવા અન્ય સામગ્રી સુધી પણ આગ ફેલાવાની શક્યતા હતી. સદનસીબે આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી. આગ લાગતી વખતે આસપાસના લોકોમાં થોડા સમય માટે ગભરાટ ફેલાયો હતો, પરંતુ ફાયર વિભાગની ટીમ સમયસર પહોંચી જતાં મોટી દુર્ઘટના ટળી હતી. આગને કારણે આસપાસના વિસ્તારમાં ધુમાડો ફેલાતા લોકો પણ ઘટનાસ્થળથી દૂર ખસી ગયા હતા.
ઘટનાની જાણ થતાં કાપોદ્રા ફાયર સ્ટેશનનો કાફલો તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યો હતો. ફાયર ફાઈટરોએ આગને કાબૂમાં લેવા માટે પાણીનો સતત મારો ચલાવ્યો હતો. આગ મોટી હોવાથી શરૂઆતમાં તેને કાબૂમાં લેવા માટે ફાયર વિભાગના જવાનોને ભારે મહેનત કરવી પડી હતી. સતત પાણીનો મારો ચલાવ્યા બાદ આશરે એક કલાકની જહેમતથી આગ પર સંપૂર્ણ કાબૂ મેળવવામાં આવ્યો હતો. ફાયર વિભાગની ટીમે આગને કાબૂમાં લીધા બાદ પણ સ્થળ પર તપાસ કરી હતી, જેથી કચરાના ઢગલામાં કોઈ જગ્યાએ આગ અંદરથી સળગી રહી ન હોય અને ફરી આગ ભડકે નહીં. આવી ઘટનાઓમાં કચરાના ઢગલામાં આગ અંદર સુધી પહોંચી જતી હોવાથી આગ કાબૂમાં આવ્યા બાદ પણ સાવચેતી રાખવી જરૂરી બને છે.
સ્થાનિક રહેવાસીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, હીરાબાગ નજીકના આ વિસ્તારમાં હોટ ફિક્સ અને પ્લાસ્ટિક સહિતનો કચરો ઘણી વખત ગેરકાયદેસર રીતે ઠાલવવામાં આવે છે. બ્રિજ નીચે અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આવા કચરાના ઢગલા ઊભા થઈ જતા હોવાના આક્ષેપ કરવામાં આવ્યા છે. આ કચરો માત્ર શહેરની સુંદરતા બગાડતો નથી, પરંતુ આગ જેવી ગંભીર ઘટનાઓનું કારણ પણ બની શકે છે. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે આવા કચરાના ઢગલામાં અગાઉ પણ આગ લાગવાની ઘટનાઓ સામે આવી છે. કચરો ખુલ્લામાં પડેલો હોવાથી તેમાં કોઈ કારણસર આગ લાગે તો તે ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે. ખાસ કરીને હોટ ફિક્સ અને પ્લાસ્ટિક જેવી સામગ્રી મોટા પ્રમાણમાં એક જગ્યાએ ભેગી કરવામાં આવે તો આગ વધુ વિકરાળ બની શકે છે.
આ ઘટનાએ ફરી એક વખત જાહેર સ્થળોએ ગેરકાયદેસર રીતે કચરો ઠાલવવાની સમસ્યા સામે સવાલો ઊભા કર્યા છે. જો કચરો નિયમિત રીતે દૂર કરવામાં આવે અને આવા સ્થળોએ નજર રાખવામાં આવે તો આગ જેવી ઘટનાઓનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે. સ્થાનિકોનું માનવું છે કે માત્ર આગ લાગ્યા બાદ ફાયર વિભાગને દોડાવવાને બદલે આગ લાગવાની સ્થિતિ ઊભી ન થાય તે માટે પહેલેથી જ પગલાં લેવા જરૂરી છે. બ્રિજ નીચે કચરો એકઠો થવાથી અન્ય જોખમો પણ ઊભા થઈ શકે છે. અહીં લોકોની અવરજવર રહેતી હોય છે અને નજીકમાં વાહનો પણ પસાર થતા હોય છે. આવી જગ્યાએ આગ લાગે તો ધુમાડો અને જ્વાળાઓના કારણે વાહનચાલકોને પણ મુશ્કેલી પડી શકે છે. જો આગ નજીકના વાહનો અથવા અન્ય મિલકત સુધી પહોંચે તો નુકસાનનું પ્રમાણ વધુ વધી શકે છે.
આ ઘટનામાં એક્ટિવા સંપૂર્ણપણે બળી ગયું છે અને કેબલ તથા વાયરિંગને પણ નુકસાન થયું છે. જોકે, કોઈ વ્યક્તિને ઈજા કે જાનહાનિ ન થતાં મોટી દુર્ઘટના ટળી છે. ફાયર વિભાગની ઝડપી કામગીરીને કારણે આગને વધુ ફેલાતી અટકાવી શકાય હતી. સ્થાનિક રહેવાસીઓએ હવે પાલિકા અને સંબંધિત તંત્ર પાસે આવા કચરાના ગેરકાયદેસર નિકાલ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે જ્યાં પણ ખુલ્લામાં હોટ ફિક્સ, પ્લાસ્ટિક અથવા અન્ય જોખમી કચરો નાખવામાં આવે છે ત્યાં નિયમિત તપાસ થવી જોઈએ. કચરો નાખનારા લોકો અથવા સંસ્થાઓ સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવે તો આવી સમસ્યાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
સાથે જ સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે બ્રિજ નીચેના વિસ્તારોમાં નિયમિત સફાઈ કરવામાં આવે અને કચરો એકઠો ન થાય તેની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે. જો સમયસર કચરો હટાવવામાં આવે તો આગ લાગવાની સંભાવના પણ ઘટાડી શકાય છે. ખાસ કરીને જ્યાં અગાઉ આગની ઘટનાઓ બની ચૂકી હોય તેવા વિસ્તારોમાં વધુ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે.
સુરતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ખુલ્લામાં પડેલા કચરાના ઢગલામાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ સામે આવી રહી છે. દરેક ઘટનામાં ફાયર વિભાગને તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી આગ કાબૂમાં લેવી પડે છે. આના કારણે ફાયર વિભાગના સંસાધનોનો પણ ઉપયોગ થાય છે અને આસપાસ રહેતા લોકો તથા વાહનચાલકો માટે જોખમ ઊભું થાય છે. હીરાબાગની આ ઘટના પણ એ જ સમસ્યાની ગંભીરતા દર્શાવે છે. જો બ્રિજ નીચે પડેલા કચરાના ઢગલાને સમયસર દૂર કરવામાં આવ્યો હોત તો કદાચ આગનું જોખમ ઓછું થઈ શક્યું હોત. હવે તંત્ર દ્વારા આ વિસ્તારમાં કચરો ક્યાંથી આવે છે, કોણ તેને ઠાલવે છે અને તેને રોકવા માટે શું કાર્યવાહી થઈ શકે છે તે અંગે ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
હાલ ફાયર વિભાગે આશરે એક કલાકની જહેમત બાદ આગ પર સંપૂર્ણ કાબૂ મેળવી લીધો છે. ઘટનામાં એક્ટિવા બળીને ખાખ થઈ ગયું છે અને કેબલ તથા વાયરિંગને પણ નુકસાન થયું છે. સદનસીબે કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી. જોકે, આ ઘટનાએ શહેરમાં ગેરકાયદેસર રીતે કચરો ઠાલવવાની સમસ્યા અને તેના કારણે ઊભા થતા આગના જોખમને ફરી એક વખત સામે લાવી દીધું છે. સ્થાનિકોની માગ છે કે આ પ્રકારના કચરાના ઢગલા દૂર કરવા માટે તંત્ર દ્વારા કાયમી વ્યવસ્થા કરવામાં આવે અને જાહેર સ્થળે કચરો નાખનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે. જેથી ભવિષ્યમાં આવી આગની ઘટનાઓ અટકાવી શકાય અને લોકોની સુરક્ષા પણ જળવાઈ રહે.