ઝી ગ્રુપના સ્થાપક અને પૂર્વ રાજ્યસભા સાંસદ સુભાષ ચંદ્રા સામે ચાલી રહેલા વ્યક્તિગત ઇન્સોલ્વન્સી કેસમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ એટલે કે NCLTની પાંચ સભ્યોની વિશેષ બેન્ચે અગાઉ આપવામાં આવેલા આદેશના અમલ પર તાત્કાલિક રોક લગાવી દીધી છે. સાથે જ સુભાષ ચંદ્રાને પોતાની કોઈપણ સંપત્તિ સીધી કે આડકતરી રીતે વેચવા, ટ્રાન્સફર કરવા અથવા અન્ય કોઈના નામે કરવાની મનાઈ કરવામાં આવી છે. આ મામલો ખાસ એટલા માટે ચર્ચામાં છે કારણ કે સુભાષ ચંદ્રાએ મંજૂર થયેલા આશરે ₹22,006.57 કરોડના દાવા સામે માત્ર 6.25 કરોડ ચૂકવવાનો રિપેમેન્ટ પ્લાન રજૂ કર્યો હતો. આ ઉપરાંત ઇન્સોલ્વન્સી પ્રક્રિયાના ખર્ચ માટે 25 લાખ ફાળવવાની વાત કરવામાં આવી હતી. હવે આ પ્લાન અંગે અગાઉ આપવામાં આવેલા નિર્ણયના અમલ પર રોક લગાવવામાં આવતા સમગ્ર કેસ ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
NCLTની પાંચ સભ્યોની વિશેષ બેન્ચે જણાવ્યું કે અગાઉની બેન્ચ દ્વારા આપવામાં આવેલા ચુકાદામાં સભ્યો વચ્ચે સ્પષ્ટ બહુમતી જોવા મળતી નથી. એટલે આ મામલે કાયદાકીય સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવા માટે સમગ્ર કેસની નવેસરથી સુનાવણી કરવામાં આવશે. આ માટે કેસ સાથે જોડાયેલા ધિરાણકર્તાઓ, બેન્કો અને અન્ય સંબંધિત પક્ષકારોને નોટિસ પણ આપવામાં આવી છે. જ્યાં સુધી નવી સુનાવણી બાદ અંતિમ નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી 25 ઓગસ્ટે આપવામાં આવેલા અગાઉના આદેશનો અમલ કરી શકાશે નહીં. એટલે સુભાષ ચંદ્રા દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા રિપેમેન્ટ પ્લાનને હાલ અંતિમ મંજૂરી મળી ગઈ છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. હવે પાંચ સભ્યોની વિશેષ બેન્ચ બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળશે અને ત્યારબાદ કાયદા મુજબ આગળનો નિર્ણય કરશે. સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ઇન્ડિયાબુલ્સ હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ લિમિટેડ દ્વારા ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેન્કરપ્સી કોડની કલમ 95 હેઠળ શરૂ કરવામાં આવેલી કાર્યવાહીથી થઈ હતી. આ પ્રક્રિયામાં સુભાષ ચંદ્રાની વ્યક્તિગત ગેરંટી સાથે જોડાયેલા દેવા અને જવાબદારીનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. લેણદારો દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં દાવા કરવામાં આવ્યા હતા અને આ જ દાવાની સામે સુભાષ ચંદ્રાએ પોતાની ચુકવણી યોજના રજૂ કરી હતી.
મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે 22,006.57 કરોડ જેટલા મંજૂર દાવા સામે માત્ર 6.25 કરોડની ચુકવણી કેવી રીતે પૂરતી ગણાય? લેણદારો તરફથી આ પ્લાન સામે મુખ્ય વાંધો પણ આ જ બાબતને લઈને છે. ગણતરી પ્રમાણે 6.25 કરોડની રકમ 22 હજાર કરોડથી વધુના કુલ દાવાની સરખામણીએ ખૂબ જ નાની છે. આ રકમ કુલ દાવાના આશરે 0.03 ટકા જેટલી જ બને છે. લેણદારોનું માનવું છે કે જો આટલી મોટી રકમના દાવા સામે માત્ર થોડા કરોડ રૂપિયાની ચુકવણી સ્વીકારવામાં આવે તો બેન્કો અને અન્ય ધિરાણકર્તાઓને ભારે આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી તેઓએ રિપેમેન્ટ પ્લાન સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. હવે વિશેષ બેન્ચ સમક્ષ લેણદારો પોતાના વાંધા અને કાયદાકીય દલીલો રજૂ કરશે. બીજી તરફ સુભાષ ચંદ્રાએ પોતાના પર લગાવવામાં આવી રહેલા દેવાના આંકડા અંગે અલગ દાવો કર્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર તેમણે કહ્યું હતું કે તેમણે વ્યક્તિગત રીતે બેન્કો અથવા નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી કોઈ લોન લીધી નથી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે તેમનું વ્યક્તિગત દેવું શૂન્ય છે. તેમણે માત્ર કેટલીક કંપનીઓ દ્વારા લેવામાં આવેલી લોન માટે વ્યક્તિગત ગેરંટી આપી હતી.
સુભાષ ચંદ્રાનું કહેવું છે કે ₹22,006.57 કરોડનો આંકડો તેમના નામ સાથે જોડાતા લોકોમાં તેમના અંગે ખોટી છાપ ઊભી થઈ રહી છે. તેમણે એવો દાવો કર્યો હતો કે લેણદારો અને બેન્કોએ બાકી રકમ અંગેનો હિસાબ મૂળ લોન લેનારી કંપનીઓ સાથે કરવો જોઈએ. એટલે સમગ્ર કેસમાં વ્યક્તિગત ગેરંટી અને કંપનીઓના દેવા વચ્ચેનો કાયદાકીય સંબંધ પણ મહત્વનો મુદ્દો બની રહ્યો છે. હવે NCLTની પાંચ સભ્યોની વિશેષ બેન્ચ આ કેસમાં કાયદાકીય સ્થિતિનું ફરીથી મૂલ્યાંકન કરશે. આ બેન્ચનું નેતૃત્વ NCLTના પ્રેસિડેન્ટ જસ્ટિસ (નિવૃત્ત) અનુપિન્દર સિંહ ગ્રેવાલ કરી રહ્યા છે. બેન્ચમાં બચુ વેંકટ બલરામ દાસ અને મહેન્દ્ર ખંડેલવાલ જ્યુડિશિયલ મેમ્બર તરીકે છે. જ્યારે અતુલ ચતુર્વેદી અને રવિન્દ્ર ચતુર્વેદી ટેકનિકલ મેમ્બર તરીકે સામેલ છે. આ વિશેષ બેન્ચની રચનાનો મુખ્ય હેતુ અગાઉના નિર્ણયમાં રહેલા કાયદાકીય મતભેદને દૂર કરવાનો અને સમગ્ર મામલાને સ્પષ્ટ રીતે સાંભળવાનો છે. હવે બેન્ચ સુભાષ ચંદ્રાના રિપેમેન્ટ પ્લાનની કાયદેસરતા, લેણદારોના વાંધા અને અન્ય સંબંધિત મુદ્દાઓ પર દલીલો સાંભળશે.
આ દરમિયાન NCLTએ સુભાષ ચંદ્રાની સંપત્તિ અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ નિયંત્રણ મૂક્યું છે. તેમને પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે કોઈપણ સંપત્તિ અથવા મિલકત વેચવા કે અન્ય વ્યક્તિના નામે ટ્રાન્સફર કરવા પર રોક લગાવવામાં આવી છે. એટલે કેસની આગામી સુનાવણી અને અંતિમ નિર્ણય સુધી તેમની સંપત્તિ સાથે જોડાયેલા વ્યવહારો પર ખાસ નજર રહેશે. આ કેસમાં એક મહત્વનો કાયદાકીય મુદ્દો વ્યક્તિગત ગેરંટીનો પણ છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કંપની દ્વારા લેવામાં આવેલી લોન માટે વ્યક્તિગત ગેરંટી આપે છે ત્યારે કંપની લોન ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જાય તો ગેરંટી આપનાર વ્યક્તિ સામે પણ કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જોકે, આવા કેસમાં ગેરંટી આપનારની ચોક્કસ જવાબદારી અને ચુકવણીની સ્થિતિ કાયદા અને સંબંધિત દસ્તાવેજોના આધારે નક્કી થાય છે.
સુભાષ ચંદ્રાના કેસમાં પણ આ જ મુદ્દો મહત્વનો છે કે કંપનીઓ દ્વારા લેવામાં આવેલી લોન માટે આપવામાં આવેલી વ્યક્તિગત ગેરંટી હેઠળ તેમની કેટલી જવાબદારી બને છે અને લેણદારો દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાની કાયદેસર સ્થિતિ શું છે. આ તમામ મુદ્દાઓ પર હવે વિશેષ બેન્ચ ફરીથી વિચાર કરશે. અગાઉની બેન્ચના નિર્ણય પર રોક લાગવાથી હાલ સુભાષ ચંદ્રા દ્વારા રજૂ કરાયેલા ₹6.25 કરોડના રિપેમેન્ટ પ્લાનનું ભવિષ્ય અનિશ્ચિત બન્યું છે. આ પ્લાન સ્વીકારવામાં આવશે કે તેમાં ફેરફાર કરવો પડશે કે પછી તેને નકારીને કોઈ અલગ પ્રક્રિયા હાથ ધરાશે, તેનો નિર્ણય હવે નવી સુનાવણી બાદ થઈ શકે છે.
લેણદારો માટે પણ આ સુનાવણી ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. 22 હજાર કરોડથી વધુના દાવાની સામે માત્ર 6.25 કરોડની ચુકવણીનો પ્રસ્તાવ હોવાથી તેઓ પોતાની રકમની વસૂલાત માટે મજબૂત વાંધા રજૂ કરી શકે છે. બીજી તરફ સુભાષ ચંદ્રા તરફથી વ્યક્તિગત રીતે લોન ન લીધી હોવાનો અને માત્ર કંપનીઓની લોન માટે ગેરંટી આપી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ સમગ્ર મામલે હવે NCLTની વિશેષ બેન્ચની આગામી કાર્યવાહી પર સૌની નજર રહેશે. અંતિમ નિર્ણય આવ્યા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે 22,006.57 કરોડના દાવા સામે રજૂ કરાયેલો 6.25 કરોડનો રિપેમેન્ટ પ્લાન કાયદાકીય રીતે સ્વીકાર્ય છે કે નહીં. હાલ માટે અગાઉના આદેશનો અમલ અટકાવી દેવામાં આવ્યો છે અને સુભાષ ચંદ્રાની સંપત્તિના વેચાણ અથવા ટ્રાન્સફર પર પણ રોક છે.