સપ્ટેમ્બર મહિનાની શરૂઆત સાથે જ ઈંધણના મોરચે બે મોટા ફેરફાર થયા છે. 1 સપ્ટેમ્બર 2026થી વિમાનોમાં વપરાતા એવિએશન ટર્બાઈન ફ્યુઅલ એટલે કે ATFના ભાવમાં 5.46%નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ સાથે હોટલ, રેસ્ટોરાં અને અન્ય વ્યવસાયોમાં વપરાતા 19 કિલોના કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. જોકે સામાન્ય પરિવારો માટે વપરાતા 14.2 કિલોના ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં આ વખતે કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
ATFના ભાવ સતત બીજા મહિને વધ્યા
સરકારી તેલ કંપનીઓએ 1 સપ્ટેમ્બરથી ATFના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹6.28નો વધારો કર્યો છે. દિલ્હીમાં હવે ATFનો ભાવ પ્રતિ લિટર ₹121.28 થયો છે, જે અગાઉ ₹115 હતો. એટલે કે એક જ મહિનામાં 5.46%નો વધારો થયો છે. આ સતત બીજો મહિનો છે જ્યારે ATF મોંઘું થયું છે. અગાઉ 1 ઓગસ્ટે પણ ATFના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹5નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઈંધણના ભાવમાં થયેલા ફેરફારને ધ્યાનમાં રાખીને આ ભાવ નક્કી કરવામાં આવે છે.
ફ્લાઈટના ભાડા પર પણ પડી શકે અસર
ATF એરલાઈન કંપનીઓના સૌથી મોટા ખર્ચમાં સામેલ છે. તેથી જેટ ઈંધણ મોંઘું થતાં એરલાઈન્સના સંચાલન ખર્ચમાં વધારો થાય છે. જો આ વધારાનો બોજ કંપનીઓ મુસાફરો પર નાખે તો આગળ જતા હવાઈ ટિકિટના ભાવ પર પણ તેની અસર પડી શકે છે. જોકે માત્ર ATFના ભાવ વધ્યા એટલે તરત જ દરેક ફ્લાઈટનું ભાડું વધી જશે એવું જરૂરી નથી. એરલાઈન્સ ભાડું નક્કી કરતી વખતે ઈંધણ ઉપરાંત અન્ય ખર્ચ, માંગ અને રૂટ પ્રમાણે નિર્ણય લે છે.
કોમર્શિયલ ગેસ પણ મોંઘો થયો
ATF સાથે 19 કિલોના કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ 1 સપ્ટેમ્બરથી વધારો કરવામાં આવ્યો છે. મોટા શહેરોમાં વધારો લગભગ ₹9.50થી ₹11.50 સુધી રહ્યો છે. કેટલાક અહેવાલોમાં શહેર પ્રમાણે અલગ-અલગ વધારો દર્શાવવામાં આવ્યો છે. દિલ્હીમાં 19 કિલોના કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમત હવે ₹2,747.50 થઈ છે. મુંબઈમાં તેનો ભાવ ₹2,701 અને કોલકાતામાં ₹2,884 થયો છે. કોમર્શિયલ એલપીજીનો સૌથી વધુ ઉપયોગ હોટલ, રેસ્ટોરાં, કેટરિંગ અને અન્ય વ્યવસાયિક એકમોમાં થાય છે.
ઘરેલુ ગેસના ભાવમાં રાહત
આ ભાવવધારાની વચ્ચે સામાન્ય પરિવારો માટે સૌથી મોટી રાહત એ છે કે 14.2 કિલોના ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં 1 સપ્ટેમ્બરે કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. એટલે રસોડામાં વપરાતા સામાન્ય સિલિન્ડરનો ભાવ હાલ યથાવત છે. આ કારણે સીધી અસર મુખ્યત્વે કોમર્શિયલ ગેસ વાપરતા વેપારીઓ અને સંસ્થાઓ પર પડશે.
હોટલ-રેસ્ટોરાં માટે ખર્ચ વધશે
કોમર્શિયલ એલપીજીના ભાવમાં વધારો સીધી રીતે હોટલ, રેસ્ટોરાં, કેટરિંગ અને નાના ખાદ્ય વ્યવસાયોના ખર્ચને અસર કરી શકે છે. ગેસનો ખર્ચ વધતા કેટલાક વેપારીઓ માટે ઉત્પાદન ખર્ચ પણ વધી શકે છે. આ ખર્ચનો કેટલો ભાગ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે તે વેપારીઓ પર નિર્ભર રહેશે. જો ગેસના ભાવમાં સતત વધારો થાય તો ખાવા-પીવાની વસ્તુઓના ભાવ પર પણ તેની અસર જોવા મળી શકે છે.
આ ભાવ કેમ બદલાયા?
એલપીજી અને ATFના ભાવમાં ફેરફાર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના ભાવ, કાચા તેલની સ્થિતિ અને અન્ય વૈશ્વિક પરિબળો સાથે જોડાયેલા હોય છે. હાલમાં પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં પણ અનિશ્ચિતતા જોવા મળી રહી છે. આ અગાઉ પણ ATFના ભાવમાં થયેલા મોટા ફેરફારોને કારણે એરલાઈન્સ પર ખર્ચનું દબાણ વધ્યું હતું. સરકાર અને એરલાઈન્સ બંને માટે ઈંધણના ભાવમાં અચાનક થતા ફેરફારો મોટો પડકાર બની શકે છે.
સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં ભાવનું નવું ગણિત
1 સપ્ટેમ્બરથી થયેલા આ ફેરફારમાં એક તરફ વિમાન કંપનીઓ માટે ઈંધણ મોંઘું થયું છે, તો બીજી તરફ હોટલ અને રેસ્ટોરાં જેવા વ્યવસાયો માટે ગેસનો ખર્ચ વધ્યો છે. જોકે ઘરેલુ એલપીજીના ભાવ સ્થિર રહેતા સામાન્ય પરિવારોને સીધી રાહત મળી છે.
હવે નજર એ વાત પર રહેશે કે ATF અને કોમર્શિયલ એલપીજીના આ વધેલા ભાવની અસર આગામી દિવસોમાં હવાઈ ટિકિટ, હોટલ, રેસ્ટોરાં અને અન્ય સેવાઓના ખર્ચ પર કેટલી પડે છે.
