સુરતના ગોડાદરા વિસ્તારમાં આવેલા D-Mart સુપરમાર્કેટમાંથી ખરીદવામાં આવેલા પેક્ડ ડ્રાયફ્રૂટ્સના પેકેટમાંથી જીવતા ધનેડા અને અન્ય જીવાતો મળી આવતાં ગ્રાહકોમાં ભારે રોષ ફેલાયો છે. ગ્રાહકે ઘરે જઈને બદામનું પેકેટ ખોલ્યું ત્યારે તેમાં જીવાતો જોવા મળી હતી. આ અંગે સુરત મહાનગરપાલિકાના ફૂડ વિભાગને ફરિયાદ કરવામાં આવતા તંત્રની ટીમ સ્થળ પર પહોંચી હતી અને તપાસ હાથ ધરી હતી. તપાસ દરમિયાન પેકેટમાંથી જીવિત તેમજ મૃત હાલતમાં જીવાત મળી હોવાની પુષ્ટિ થતાં સ્ટોર સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ ઘટના 26 ઓગસ્ટ 2026ની હોવાનું સામે આવ્યું છે. ગોડાદરા વિસ્તારમાં રહેતા ગ્રાહકે D-Martમાંથી કાજુ-બદામ સહિતના ડ્રાયફ્રૂટ્સની ખરીદી કરી હતી. સામાન્ય રીતે લોકો મોટા સુપરમાર્કેટમાંથી પેકેટબંદ ખાદ્ય સામગ્રી ખરીદતી વખતે તેની ગુણવત્તા અને સલામતી અંગે વધુ વિશ્વાસ રાખે છે. પરંતુ ઘરે પહોંચ્યા બાદ જ્યારે બદામનું પેકેટ ખોલવામાં આવ્યું ત્યારે અંદર જીવતા ધનેડા અને ઝીણી જીવાતો જોવા મળતાં પરિવાર ચોંકી ગયો હતો.
ગ્રાહકે આ સમગ્ર ઘટનાને ગંભીરતાથી લઈને પેકેટ અને તેમાં રહેલી જીવાતના પુરાવા સાથે સુરત મહાનગરપાલિકાના ફૂડ વિભાગમાં ફરિયાદ કરી હતી. ફરિયાદ મળ્યા બાદ ફૂડ વિભાગની ટીમ તાત્કાલિક D-Martના ગોડાદરા સ્ટોર પર પહોંચી હતી. સ્ટોર મેનેજરની હાજરીમાં બદામના પેકેટની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન પેકેટમાં જીવિત અને મૃત બંને પ્રકારની જીવાત જોવા મળી હોવાનું જણાવાયું છે. આ ઘટનાને પગલે પાલિકા તંત્ર દ્વારા સ્ટોરને નોટિસ આપવામાં આવી હતી અને રૂ. 5,000નો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ કાર્યવાહી બાદ પણ સ્થાનિક લોકો અને ગ્રાહકોમાં સવાલ ઊભો થયો છે કે માત્ર દંડ અને નોટિસથી શું ખાદ્ય સુરક્ષા સંબંધિત સમસ્યાનો ઉકેલ આવશે?
ગ્રાહક ભૂમિ પંડ્યાએ આ મામલે પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું હતું કે તેઓ વિશ્વાસ સાથે મોટા મોલમાંથી ખાદ્ય સામગ્રી ખરીદીને ઘરે આવ્યા હતા. પરંતુ પેકેટ ખોલતાં જ તેમાં જીવાત જોવા મળતાં તેઓ ચોંકી ગયા હતા. ખાસ કરીને બાળકો અને પરિવારના સભ્યો માટે ખરીદવામાં આવતી ખાદ્ય સામગ્રીમાં આવી બેદરકારી ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. ગ્રાહકનો સવાલ એ પણ છે કે જો પેકેટમાં રહેલી દૂષિત બદામ કોઈ બાળક અથવા પરિવારના સભ્યએ ભૂલથી ખાઈ લીધી હોત અને તેના કારણે કોઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા ઊભી થઈ હોત તો તેની જવાબદારી કોણ લેત? ગ્રાહકના જણાવ્યા પ્રમાણે, માત્ર પ્રોડક્ટના પૈસા પરત આપી દેવાથી મામલો પૂરો થઈ જતો નથી. ખાદ્ય વસ્તુની ગુણવત્તા અને ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્યની જવાબદારી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.
આ મામલે સ્ટોર મેનેજમેન્ટ તરફથી ગ્રાહકને રિફંડ આપવાની વાત કરવામાં આવી હોવાનો દાવો છે. જોકે, ગ્રાહકનું કહેવું છે કે ખાદ્ય સામગ્રીમાં ગંભીર ખામી સામે આવ્યા બાદ માત્ર રિફંડ પૂરતું નથી. આવી ઘટના ફરી ન બને તે માટે જવાબદાર લોકો સામે યોગ્ય કાર્યવાહી થવી જરૂરી છે. આ ઘટનાને વધુ ગંભીર બનાવતી બાબત એ છે કે ગોડાદરાના આ જ D-Mart સ્ટોરમાં થોડા દિવસ પહેલાં પણ ફૂડ સેફ્ટી સંબંધિત કાર્યવાહી થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. 22 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ફૂડ સેફ્ટી વિભાગ દ્વારા સ્ટોરમાં તપાસ અને દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે સ્ટોરમાં ગંદકી અને એક્સપાયરી ડેટ પસાર થઈ ચૂકેલી ખાદ્ય વસ્તુઓ વેચાણ માટે રાખવામાં આવી હોવાના આક્ષેપ સામે આવ્યા હતા.
તે કાર્યવાહી દરમિયાન પાલિકા તંત્ર દ્વારા સ્ટોર પર રૂ. 75,000નો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. એટલે 22 ઓગસ્ટે મોટી કાર્યવાહી અને દંડ થયા બાદ માત્ર ચાર દિવસમાં એટલે કે 26 ઓગસ્ટે ફરી એક ખાદ્ય સામગ્રીમાંથી જીવાત મળી આવતાં સ્ટોરની કામગીરી અને ખાદ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. લોકોનો સવાલ છે કે જો અગાઉ જ ખાદ્ય સુરક્ષા સંબંધિત નિયમોના ભંગ બદલ દંડ કરવામાં આવ્યો હતો તો ત્યારબાદ સ્ટોરમાં ખાદ્ય સામગ્રીની ગુણવત્તા અને સંગ્રહની યોગ્ય તપાસ કેમ ન થઈ? પેકેટબંદ ડ્રાયફ્રૂટ્સ જેવી વસ્તુઓમાં જીવાત કેવી રીતે પહોંચી અને ઉત્પાદન અથવા સંગ્રહના કયા તબક્કે ખામી રહી તે પણ તપાસનો વિષય છે.
ડ્રાયફ્રૂટ્સ લાંબા સમય સુધી સ્ટોર કરવામાં આવતી ખાદ્ય વસ્તુઓમાં આવે છે. આવી વસ્તુઓના સંગ્રહ દરમિયાન ભેજ, તાપમાન, પેકેજિંગ અને સ્વચ્છતા જેવા અનેક પરિબળો મહત્વપૂર્ણ હોય છે. પેકેટ યોગ્ય રીતે સીલ ન હોય અથવા સંગ્રહ દરમિયાન ખામી સર્જાય તો તેમાં જીવાત થવાની શક્યતા રહે છે. તેથી માત્ર ગ્રાહકને રિફંડ આપવાને બદલે આખા બેચ અને સ્ટોરમાં રહેલા સમાન ઉત્પાદનોની તપાસ કરવી જરૂરી બની શકે છે.
જો એક પેકેટમાં જીવાત મળી હોય તો તે જ બેચના અન્ય પેકેટો પણ તપાસવા જોઈએ કે તેમાં કોઈ સમસ્યા છે કે નહીં. સાથે જ સ્ટોરમાં ડ્રાયફ્રૂટ્સ સહિત અન્ય પેકેજ્ડ ખાદ્ય સામગ્રી ક્યાં અને કેવી રીતે સંગ્રહવામાં આવે છે તેની પણ તપાસ જરૂરી છે. ખાસ કરીને અગાઉ એક્સપાયરી ડેટ વટાવી ગયેલા ખાદ્ય સામાન અંગે કાર્યવાહી થઈ ચૂકી હોય ત્યારે વધુ કડક દેખરેખની જરૂરિયાત ઊભી થાય છે.
સ્થાનિક નાગરિકોમાં હવે આ ઘટનાને લઈને ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. લોકોનું કહેવું છે કે મોટા સ્ટોર અને મોલમાંથી ખાદ્ય વસ્તુ ખરીદતી વખતે ગ્રાહકોને સ્વાભાવિક રીતે વિશ્વાસ હોય છે કે અહીં વસ્તુઓ યોગ્ય રીતે સંગ્રહવામાં આવે છે અને ગુણવત્તાની તપાસ કરવામાં આવે છે. જો આવા સ્થળોએ પણ વારંવાર ખાદ્ય સામગ્રી અંગે ફરિયાદો સામે આવે તો ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ તૂટી શકે છે.
સ્થાનિક લોકો દ્વારા હવે માત્ર દંડ નહીં પરંતુ વધુ કડક કાર્યવાહી કરવાની માગ કરવામાં આવી રહી છે. કેટલાક લોકો તો ગોડાદરા સ્થિત આ સ્ટોરને સીલ કરવાની પણ માગ કરી રહ્યા છે. લોકોનું કહેવું છે કે થોડા દિવસ પહેલાં જ રૂ. 75,000નો દંડ થયા બાદ ફરીથી ખાદ્ય સામગ્રીમાંથી જીવાત મળી આવવી ગંભીર બાબત છે. જો નિયમોના ભંગની પુનરાવર્તન થાય તો માત્ર નાની રકમનો દંડ પૂરતો નથી.
જોકે, અંતિમ જવાબદારી નક્કી કરવા માટે સંબંધિત વિભાગની તપાસ અને અધિકૃત કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જીવાત કયા કારણસર મળી, ઉત્પાદનની સ્થિતિ શું હતી, પેકેટના સંગ્રહમાં કોઈ ખામી હતી કે નહીં અને સ્ટોરમાં અન્ય પેકેટોની સ્થિતિ કેવી છે તે અંગે તપાસ બાદ વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકે છે. આ ઘટનાએ ફરી એક વખત ખાદ્ય સુરક્ષા અને ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્યનો મુદ્દો સામે લાવ્યો છે. પેકેટબંદ ખાદ્ય વસ્તુ ખરીદતી વખતે ગ્રાહકોએ પણ પેકેટની સીલ, પેકિંગની સ્થિતિ, ઉત્પાદન અને એક્સપાયરી તારીખ તથા વસ્તુની દેખાતી ગુણવત્તા તપાસવી જોઈએ. કોઈ ખામી જણાય તો તેનો પુરાવો રાખીને સંબંધિત વિભાગમાં ફરિયાદ કરવી જરૂરી છે.
બીજી તરફ, મોટા રિટેલ સ્ટોર્સની જવાબદારી પણ એટલી જ મોટી છે. હજારો લોકો આવા સ્ટોર્સમાંથી દરરોજ ખાદ્ય સામગ્રી ખરીદે છે. તેથી ખાદ્ય વસ્તુઓના સંગ્રહ, સ્વચ્છતા, ગુણવત્તા અને એક્સપાયરી તારીખ અંગે નિયમિત તપાસ કરવી જરૂરી છે. એક જ સ્ટોરમાં વારંવાર આવી ફરિયાદો સામે આવે તો ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને તંત્રએ પણ વધુ કડક અને અસરકારક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ.
હાલમાં ગોડાદરા D-Martના બદામના પેકેટમાંથી જીવાત મળી આવવાના મામલે પાલિકા તંત્ર દ્વારા નોટિસ અને રૂ. 5,000નો દંડ કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ અગાઉ 22 ઓગસ્ટે આ જ સ્ટોર સામે રૂ. 75,000ની કાર્યવાહી થઈ હોવાના દાવા બાદ ગણતરીના દિવસોમાં ફરી ફરિયાદ સામે આવતાં મામલો ગંભીર બન્યો છે. હવે સ્થાનિક લોકોની નજર એ બાબત પર છે કે તંત્ર આગળ શું કાર્યવાહી કરે છે અને સ્ટોરમાં રહેલી અન્ય ખાદ્ય સામગ્રીની ગુણવત્તા અંગે કોઈ વિસ્તૃત તપાસ કરવામાં આવે છે કે નહીં. ગ્રાહકોનો મુખ્ય સવાલ એક જ છે, ખાદ્ય વસ્તુમાં જીવાત મળી આવ્યા બાદ માત્ર રિફંડ અને દંડ પૂરતો છે કે ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી આવી બેદરકારી સામે વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવશે? હવે આ મામલે તંત્રની આગામી કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
