શુક્રવારે સાંજે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ દિલ્હીના ‘પુરાના કિલ્લા’ (Old Fort) ખાતે પ્રથમ ‘શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO) સભ્ય દેશો વચ્ચે સંસ્કૃતિ અને સભ્યતા વિષયક સંવાદ મંચ’ (Civilizational Dialogue Forum) નું ઉદ્ઘાટન કર્યું. ૨૦ થી ૨૨ નવેમ્બર સુધી ચાલનારા આ કાર્યક્રમનું આયોજન સંસ્કૃતિ મંત્રાલય અને વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવ્યું છે.
આ મંચ લાંબા સમય બાદ કોઈ પાકિસ્તાની મંત્રીની ભારત મુલાકાતનું સાક્ષી બન્યું છે. પાકિસ્તાનના આબોહવા પરિવર્તન અને પર્યાવરણીય સંકલન મંત્રી મુસદ્દિક મસૂદ મલિક આ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી રહ્યા છે અને પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. આ મંચમાં કુલ ૨૫ દેશો ભાગ લઈ રહ્યા છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય સભ્ય દેશોની સહિયારી સભ્યતા અને સંસ્કૃતિને ઉજાગર કરવાનો તેમજ તેમની વચ્ચે પરસ્પર સંવાદને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
આમાં ચીન અને ઈરાન સહિત અનેક દેશો સહભાગી થયા છે
કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવતે ૧૩ નવેમ્બરે જણાવ્યું હતું કે ભારતે ૨૫ દેશોને આમંત્રણ પાઠવ્યું હતું. આ દેશોમાં ચીન, કઝાકિસ્તાન, ઈરાન, કિર્ગિઝ રિપબ્લિક, તાજિકિસ્તાન, ઉઝબેકિસ્તાન, બેલારુસ, અઝરબૈજાન, આર્મેનિયા, બહેરીન, નેપાળ, સાઉદી અરેબિયા, કંબોડિયા, તુર્કી અને શ્રીલંકાનો સમાવેશ થાય છે.
પાકિસ્તાનની સહભાગિતા અંગે શેખાવતે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે તે દેશ આ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપશે. તેમણે નોંધ્યું કે બંને દેશોની સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાનો વિકાસ એકસાથે થયો છે. જોકે ૧૯૪૭ના વિભાજન બાદ બંને અલગ થઈ ગયા પરંતુ તેમનો સહિયારો વારસો આજે પણ અકબંધ છે.
શેખાવતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત SCOને માત્ર રાજકારણ અને અર્થતંત્રના મંચ તરીકે જ નહીં પરંતુ સહિયારી સભ્યતા અને માનવીય મૂલ્યો પર સંવાદ કરવાના મંચ તરીકે પણ જુએ છે. તેમણે સૂચવ્યું કે આનાથી વિવિધ દેશો અને ત્યાંના લોકો વચ્ચે મજબૂત સંબંધો અને વધુ સારી પરસ્પર સમજણ કેળવવામાં મદદ મળશે.
આ કાર્યક્રમ દરમિયાન ‘પુરાના કિલ્લા’માં સામાન્ય જનતાના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ
SCO ફોરમ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ‘પુરાના કિલ્લા’ (Old Fort) ૧૮ થી ૨૨ નવેમ્બર સુધી પ્રવાસીઓ માટે બંધ રહેશે. ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) ના સંરક્ષણ હેઠળ આવતું આ ઐતિહાસિક સ્થળ, ફોરમ પૂર્ણ થયા બાદ ફરીથી સામાન્ય જનતા માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવશે.