ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટમાં વર્ષ 2018નો બોલ ટેમ્પરિંગ વિવાદ આઠ વર્ષ બાદ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. દક્ષિણ આફ્રિકાના પ્રવાસ દરમિયાન બનેલી આ ઘટનાને લઈને ઓસ્ટ્રેલિયાના પૂર્વ ક્રિકેટર ઉસ્માન ખ્વાજાએ આપેલા નિવેદનથી ક્રિકેટ જગતમાં નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ખ્વાજાએ આ વિવાદ માટે માત્ર કેટલાક ખેલાડીઓને જવાબદાર ઠેરવવાને બદલે સમગ્ર ટીમે સામૂહિક જવાબદારી સ્વીકારવી જોઈએ તેવી વાત કરી હતી. તેમના આ નિવેદનથી દક્ષિણ આફ્રિકાના પૂર્વ કેપ્ટન ફેની ડી વિલિયર્સ નારાજ થયા છે. તેમણે ખ્વાજા પર આકરા પ્રહાર કરતાં તેમને ક્રિકેટના ઇતિહાસના સૌથી મોટા ગદ્દાર ગણાવ્યા છે.
ઉસ્માન ખ્વાજાના નિવેદન બાદ ઓસ્ટ્રેલિયાના પૂર્વ ક્રિકેટર મેથ્યુ હેડન અને ઇયાન હીલી પણ તેમની ટીકા કરી ચૂક્યા છે. હવે આ વિવાદમાં ફેની ડી વિલિયર્સે પણ ઝંપલાવ્યું છે. તેમણે ખ્વાજા પર ગંભીર આરોપ લગાવતાં કહ્યું કે છેલ્લા 40થી 50 વર્ષમાં તેમણે જે ક્રિકેટ જોયું છે અને પુસ્તકોમાં જે ઇતિહાસ વાંચ્યો છે, તેમાં ઉસ્માન ખ્વાજા સૌથી મોટા ગદ્દાર છે. ડી વિલિયર્સના મતે ખ્વાજાએ ક્રિકેટની આચારસંહિતાનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે અને પોતાના જ સાથી ખેલાડીઓનો વિશ્વાસ તોડ્યો છે.
ડી વિલિયર્સનું કહેવું છે કે વર્ષ 2018નો બોલ ટેમ્પરિંગ વિવાદ પહેલેથી જ ઉકેલાઈ ગયો હતો. તેમ છતાં ખ્વાજાએ ફરી જૂની વાતો ઉખેડીને ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટને બદનામ કર્યું છે. તેમના મતે આ મુદ્દો માત્ર સાચા કે ખોટાનો નથી, પરંતુ ખેલાડીઓ વચ્ચેના વિશ્વાસ અને મિત્રતાનો પણ છે. ખ્વાજાના નિવેદનને કારણે જૂનો વિવાદ ફરી જીવંત થયો છે અને ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટમાં આંતરિક મતભેદો પણ સામે આવ્યા છે.
વર્ષ 2018માં દક્ષિણ આફ્રિકાના પ્રવાસ દરમિયાન ઓસ્ટ્રેલિયન ટીમ બોલ ટેમ્પરિંગ કાંડમાં ફસાઈ હતી. કેપટાઉનમાં રમાયેલી ટેસ્ટ મેચ દરમિયાન ઓસ્ટ્રેલિયાના બેટ્સમેન કેમેરન બેનક્રોફ્ટ બોલ સાથે ચેડાં કરતા કેમેરામાં ઝડપાયા હતા. આ ઘટના સામે આવ્યા બાદ ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટમાં ભારે હોબાળો થયો હતો. ત્યારબાદ તત્કાલીન કેપ્ટન સ્ટીવ સ્મિથ અને વાઇસ કેપ્ટન ડેવિડ વોર્નર સહિતના ખેલાડીઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ ઘટનાને કારણે ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટની છબીને મોટો ફટકો પડ્યો હતો.
આઠ વર્ષ જૂની ઘટનાને ફરી ચર્ચામાં લાવવાનું એક કારણ કેમેરન બેનક્રોફ્ટનું આશરે 4,000 શબ્દોનું નિવેદન પણ છે. બેનક્રોફ્ટે આ મામલે નવા ખુલાસા કર્યા છે અને તેમના નિવેદનથી ઉસ્માન ખ્વાજાના પક્ષને પણ સમર્થન મળ્યું હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે. આ નિવેદન સામે આવ્યા બાદ ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટમાં ફરી જૂના વિવાદની ચર્ચા શરૂ થઈ છે. અગાઉ આ ઘટનામાં સજા ભોગવી ચૂકેલા ખેલાડીઓ અને તે સમયની ટીમની ભૂમિકા અંગે પણ સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
આ વિવાદની અસર હવે ઓસ્ટ્રેલિયાની વર્તમાન ટેસ્ટ ટીમના કેપ્ટન પેટ કમિન્સ પર પણ પડી શકે છે. ઓસ્ટ્રેલિયાના પૂર્વ ઝડપી બોલર મિચેલ જોન્સને પોતાના અખબારી લેખમાં કમિન્સની કેપ્ટનશિપ અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. જોન્સનના મતે હવે પેટ કમિન્સ માટે ટેસ્ટ કેપ્ટન તરીકે પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
જોન્સને કેમેરન બેનક્રોફ્ટના નિવેદનને ગંભીરતાથી લેવાની વાત કરી છે. તેમના મતે બેનક્રોફ્ટના નિવેદન પર વિશ્વાસ કરવાનાં કારણો છે, કારણ કે હવે તેમની પાસે ગુમાવવા જેવું કંઈ નથી. આ ઉપરાંત, બેનક્રોફ્ટે કરેલી વાતો અન્ય ખેલાડીઓનાં નિવેદનો સાથે પણ મેળ ખાય છે. જોન્સનનું માનવું છે કે કમિન્સ ભલે વર્ષ 2021માં બોલરોની ભૂમિકા અંગે આપેલા પોતાના જૂના નિવેદન પર અડગ રહે, પરંતુ હાલની પરિસ્થિતિમાં તેમના પર કેપ્ટનશિપ છોડવાનું દબાણ વધી શકે છે.
આમ, વર્ષ 2018નો બોલ ટેમ્પરિંગ વિવાદ આઠ વર્ષ બાદ ફરી ઓસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. ઉસ્માન ખ્વાજાના નિવેદન સામે ફેની ડી વિલિયર્સની આકરી પ્રતિક્રિયા, કેમેરન બેનક્રોફ્ટના નવા ખુલાસા અને મિચેલ જોન્સન દ્વારા પેટ કમિન્સની કેપ્ટનશિપ પર ઉઠાવાયેલા સવાલોએ વિવાદને વધુ વેગ આપ્યો છે. હવે આ નવા નિવેદનોની ઓસ્ટ્રેલિયન ટીમના વાતાવરણ અને પેટ કમિન્સની કેપ્ટનશિપ પર કેવી અસર પડે છે તે જોવું મહત્ત્વનું રહેશે.