India

ભારત-અમેરિકા દરિયાઈ સહયોગને નવી મજબૂતી, સમારકામ માટે આવ્યું USNS Wally Schirra

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે દરિયાઈ સહયોગ વધુ મજબૂત બની રહ્યો છે. અમેરિકી નૌકાદળનું સપ્લાય જહાજ USNS Wally Schirra સમારકામ માટે 20 નવેમ્બરના રોજ ચેન્નાઈ નજીક આવેલા કટ્ટુપલ્લીના L&T શિપયાર્ડ ખાતે પહોંચ્યું છે. આ માત્ર જહાજના સમારકામની ઘટના નથી, પરંતુ ભારતની વધતી જતી દરિયાઈ ઔદ્યોગિક ક્ષમતા અને ભારતીય શિપયાર્ડ્સ પર અમેરિકાના વિશ્વાસનું પણ પ્રતીક છે. ખાસ વાત એ છે કે આ પાંચમી વખત છે જ્યારે અમેરિકી નૌકાદળનું જહાજ સમારકામ માટે આ શિપયાર્ડમાં આવ્યું છે. આ ઘટનાથી ભારતની ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજ સમારકામ કેન્દ્ર બનવાની સંભાવનાઓને વધુ મજબૂતી મળી છે.

USNS Wally Schirra અમેરિકી નૌકાદળના મિલિટરી સીલિફ્ટ કમાન્ડનો ભાગ છે. આ કમાન્ડ વિશ્વભરમાં અમેરિકી સૈન્ય અને સરકારી એજન્સીઓને દરિયાઈ પરિવહન, લોજિસ્ટિક્સ અને વિશેષ દરિયાઈ સહાય પૂરી પાડે છે. આ જહાજનું સમારકામ ભારત-અમેરિકા વચ્ચે થયેલા માસ્ટર શિપ રિપેર એગ્રીમેન્ટ હેઠળ કરવામાં આવશે. આ કરાર બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવા અને ભારતીય શિપયાર્ડ્સમાં અમેરિકી નૌકાદળનાં જહાજોના સમારકામ માટેનો માર્ગ સરળ બનાવે છે.

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે આ સહયોગની શરૂઆત ઓગસ્ટ 2022માં થઈ હતી. તે સમયે USNS Charles Drew ભારતીય શિપયાર્ડમાં સમારકામ કરાવનાર અમેરિકી નૌકાદળનું પ્રથમ જહાજ બન્યું હતું. ત્યારબાદ માર્ચ 2023માં USNS Matthew Perry અને જુલાઈ 2023માં USNS Salvorનું સમારકામ કરવામાં આવ્યું હતું. હવે USNS Wally Schirraનું આગમન આ સહયોગની પાંચમી મુલાકાત છે. ડિસેમ્બર 2024 પછી કટ્ટુપલ્લી શિપયાર્ડમાં અમેરિકી નૌકાદળના જહાજના સમારકામ માટેનું આ પ્રથમ આગમન પણ છે.

આ વખતે જહાજની મુલાકાતની એક વિશેષ બાબત નવી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) છે. સુધારેલી SOP અમલમાં આવ્યા બાદ સમારકામ માટે ભારતમાં પહોંચેલું USNS Wally Schirra અમેરિકી નૌકાદળનું પ્રથમ જહાજ છે. નવી પ્રક્રિયાથી જહાજના ક્રૂના ભારતમાં પ્રવેશ અને પ્રસ્થાનની કામગીરી વધુ સરળ બનશે. આ SOP વિદેશ મંત્રાલય, ગૃહ મંત્રાલય, સંરક્ષણ મંત્રાલય, ઇમિગ્રેશન બ્યુરો અને સંરક્ષણ ઉત્પાદન વિભાગ વચ્ચે સંકલન કરીને તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વિવિધ સરકારી વિભાગો વચ્ચેની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી જહાજના ક્રૂ માટે જરૂરી ઔપચારિકતાઓ ઝડપથી પૂર્ણ કરવાનો છે.

ભારત માટે આ ઘટનાનું વ્યૂહાત્મક અને ઔદ્યોગિક મહત્ત્વ પણ છે. અત્યાર સુધી ભારત મુખ્યત્વે પોતાનાં જહાજોના નિર્માણ, સમારકામ અને જાળવણી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતું રહ્યું છે. જોકે, હવે આંતરરાષ્ટ્રીય નૌકાદળનાં જહાજોના સમારકામ માટે પણ વિશ્વસનીય કેન્દ્ર બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. ભારતીય શિપયાર્ડ્સમાં અમેરિકી નૌકાદળનાં જહાજોની વારંવારની મુલાકાતો દર્શાવે છે કે ભારતની દરિયાઈ ઔદ્યોગિક ક્ષમતાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્ત્વ મળી રહ્યું છે. ભારતનું ભૌગોલિક સ્થાન પણ આ દિશામાં મોટો ફાયદો આપી શકે છે. ભારત અનેક મહત્ત્વના આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની નજીક આવેલું છે. આ ઉપરાંત, દેશમાં આધુનિક શિપયાર્ડ્સ, કુશળ ટેકનિકલ કર્મચારીઓ અને જહાજોના સમારકામ માટે જરૂરી ઔદ્યોગિક માળખું વિકસી રહ્યું છે. આ તમામ બાબતો ભારતને ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં જહાજોના સમારકામ અને જાળવણી માટે મહત્ત્વનું કેન્દ્ર બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

USNS Wally Schirraનું કટ્ટુપલ્લી ખાતે આગમન ભારત-અમેરિકા વચ્ચેના દરિયાઈ સહયોગમાં વધુ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે. આ સહયોગથી ભારતીય શિપયાર્ડ્સને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કામ કરવાની તક મળે છે, સાથે જ ભારતની દરિયાઈ ઔદ્યોગિક ક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા પણ મજબૂત બને છે.

Most Popular

To Top