અયોધ્યાના શ્રીરામજન્મભૂમિ મંદિર પરિસરમાં સેવા આપતા પૂજારીઓ માટે નવી નિયમાવલી તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવી છે. રામલલા સહિત મંદિર પરિસરમાં આવેલા અન્ય મંદિરોમાં સેવા આપતા પૂજારીઓ માટે વસ્ત્રો, શુચિતા, ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશ, સેવાકાળ દરમિયાનનું વર્તન અને સેવા સ્થળ છોડવા જેવી બાબતો અંગે નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. મંદિરની પૂજા પદ્ધતિ અને આંતરિક વ્યવસ્થામાં શિસ્ત જળવાઈ રહે તે હેતુથી આ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. નવી વ્યવસ્થા મુજબ પૂજારીઓ માટે સેવાકાળ દરમિયાન નિર્ધારિત પીળાં વસ્ત્રો પહેરવા ફરજિયાત રહેશે. જોકે ઋતુ અને હવામાનને ધ્યાનમાં રાખીને વસ્ત્રોમાં જરૂરી ફેરફાર કરવાની છૂટ રહેશે. પૂજા સેવા દરમિયાન તિલક ધારણ કરવું પણ ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત પૂજારીઓએ પંચકેશી પરંપરાનું પાલન કરવાનું રહેશે.
ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશને લઈને પણ સ્પષ્ટ નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. હવે પૂજારીઓ ગર્ભગૃહમાં મોબાઇલ ફોન, પર્સ અથવા પોતાની અન્ય કોઈ ખાનગી વસ્તુ લઈ જઈ શકશે નહીં. મંદિર વ્યવસ્થા દ્વારા આપવામાં આવતા ભોગ અને પ્રસાદ સિવાય બહારની કોઈપણ વસ્તુ ગર્ભગૃહમાં લઈ જવા પર પણ પ્રતિબંધ રહેશે. પૂજારીઓના ખાનગી સામાન માટે મંદિર પરિસરમાં લોકરની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જેથી સેવા દરમિયાન વ્યક્તિગત વસ્તુઓ ગર્ભગૃહમાં લઈ જવાની જરૂર ન પડે. પૂજારીઓની શારીરિક શુચિતાને લઈને પણ નિયમાવલીમાં ખાસ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. શૌચ કર્યા બાદ સ્નાન કર્યા વિના પૂજારીઓ મંદિર અથવા કોઠારમાં પ્રવેશ કરી શકશે નહીં. સેવાકાળ દરમિયાન પૂજારીઓએ પોતાના માટે નક્કી કરવામાં આવેલા સેવા સ્થળે હાજર રહેવાનું રહેશે અને નિર્ધારિત સેવા પદ્ધતિ અનુસાર ફરજ બજાવવાની રહેશે.
જો કોઈ પૂજારીને સેવાકાળ દરમિયાન કોઈ જરૂરી કારણસર પોતાનું નિર્ધારિત સ્થળ છોડવું પડે તો તેની અગાઉથી શિફ્ટ ઇન્ચાર્જને લેખિત જાણ કરવાની રહેશે. આ નિયમનો હેતુ સેવા દરમિયાન પૂજારીઓની હાજરી અને જવાબદારી નક્કી રાખવાનો છે. મંદિરની આંતરિક વ્યવસ્થા અને પૂજા સંબંધિત નિર્ધારિત પદ્ધતિનું પાલન કરવા માટે પણ સૂચના આપવામાં આવી છે. સેવાકાળ દરમિયાન પૂજારીઓના વર્તનને લઈને પણ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. પૂજારીઓને અનાવશ્યક વાતચીત, સમૂહમાં ચર્ચા અને હાસ્ય-મજાકથી દૂર રહેવા જણાવાયું છે. પૂજાના સમય અને મંદિરની ગંભીરતા જળવાઈ રહે તે માટે સેવાકાળ દરમિયાન બિનજરૂરી વાતચીત ન કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત ટ્રસ્ટના કર્મચારીઓ અથવા સુરક્ષાકર્મીઓ સાથે પણ અનાવશ્યક સંપર્ક અને વાતચીત ટાળવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. મંદિર વ્યવસ્થા, ધર્મગુરુઓ અને આચાર્યો સાથે જરૂરી સંકલન જાળવવા અંગે અલગથી સૂચના છે, પરંતુ સેવાકાળ દરમિયાન બિનજરૂરી સંપર્કથી દૂર રહેવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. નવી નિયમાવલીમાં નિયમોના ભંગ સામે પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. મંદિરની નિર્ધારિત મર્યાદા અથવા પૂજા વ્યવસ્થાના નિયમોનો ભંગ થાય તો શુદ્ધિકરણની પ્રક્રિયા અપનાવી શકાય છે. જો કોઈ નિયમનું વારંવાર ઉલ્લંઘન કરવામાં આવે તો સંબંધિત પૂજારી સામે કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે. આ રીતે નવી નિયમાવલીમાં પૂજારીઓના પહેરવેશથી લઈને વ્યક્તિગત સામાન, શુચિતા, ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશ, સેવાકાળ દરમિયાનની હાજરી અને વર્તન સુધીની બાબતોને આવરી લેવામાં આવી છે. મંદિર વ્યવસ્થા દ્વારા આ નિયમોનો હેતુ પૂજા પદ્ધતિમાં નિયમિતતા જાળવવા, શુચિતાનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા અને મંદિર પરિસરમાં શિસ્ત જાળવવાનો હોવાનું જણાવાયું છે.
