ચાર મહિના લાંબી ચોમાસાની સિઝન હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી રહી છે, ત્યારે દેશના અનેક વિસ્તારોમાં ફરી એકવાર વરસાદી માહોલ સક્રિય થયો છે. બંગાળની ખાડી અને તેની આસપાસની હવામાન પ્રણાલીઓની અસર સાથે દેશના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદ અને ગાજવીજની સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગના 19 સપ્ટેમ્બરના અપડેટ મુજબ ગુજરાત સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં આજે ગાજવીજ અને વીજળી સાથે વરસાદી પ્રવૃત્તિ જોવા મળી શકે છે. બીજી તરફ દેશના પૂર્વ અને ઉત્તરપૂર્વના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ વરસાદની શક્યતા છે. ગુજરાતની વાત કરીએ તો રાજ્યમાં ચોમાસાની સક્રિયતા વચ્ચે કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગના અમદાવાદ કેન્દ્રના 19 સપ્ટેમ્બરના અપડેટ મુજબ ગુજરાત રિજિયનમાં આજે ગાજવીજ અને વીજળી સાથેની હવામાન પ્રવૃત્તિ માટે ચેતવણી છે. જોકે 20 સપ્ટેમ્બરથી 25 સપ્ટેમ્બર સુધી ગુજરાત રિજિયન માટે આવી કોઈ ચેતવણી દર્શાવવામાં આવી નથી. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ માટે પણ 19થી 25 સપ્ટેમ્બર સુધી કોઈ ચેતવણી દર્શાવવામાં આવી નથી.
છેલ્લા કેટલાક દિવસથી ગુજરાતના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં વરસાદી માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. અમદાવાદ સહિત અનેક શહેરોમાં વરસાદને કારણે રસ્તાઓ પર પાણી ભરાવાની સ્થિતિ પણ સર્જાઈ હતી. વરસાદી સિસ્ટમ સક્રિય રહેતાં આગામી કલાકોમાં કેટલાક વિસ્તારોમાં છૂટોછવાયો વરસાદ પડી શકે છે. ખાસ કરીને ગાજવીજ અને વીજળી સાથે વરસાદની સ્થિતિમાં લોકોને સાવચેતી રાખવાની જરૂર રહેશે. સુરત અને દક્ષિણ ગુજરાતના વિસ્તારોમાં પણ હવામાનમાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં ચોમાસાની સિસ્ટમ સક્રિય રહે ત્યારે સુરત, તાપી, નવસારી, વલસાડ અને ડાંગ જેવા વિસ્તારોમાં વરસાદની સંભાવના રહે છે. જોકે દરેક જિલ્લામાં વરસાદની તીવ્રતા સરખી રહે તેવી જરૂરી નથી. સ્થાનિક હવામાન સ્થિતિ પ્રમાણે ક્યાંક હળવાથી મધ્યમ તો ક્યાંક વધુ વરસાદ નોંધાઈ શકે છે.
ગુજરાતની સાથે દેશના અન્ય રાજ્યોમાં પણ વરસાદી પ્રવૃત્તિ જોવા મળી રહી છે. બિહાર માટે 19 સપ્ટેમ્બરે ગાજવીજ અને વીજળી સાથેની હવામાન પ્રવૃત્તિની ચેતવણી છે. ત્યારબાદ 23થી 25 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન પણ ત્યાં ગાજવીજની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. પૂર્વ રાજસ્થાનમાં 19 સપ્ટેમ્બરે ભારે વરસાદ સાથે ગાજવીજ અને વીજળીની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. 20 સપ્ટેમ્બરે પણ ગાજવીજ અને વીજળીની શક્યતા છે. જોકે ત્યારબાદની તારીખોમાં આ વિસ્તારમાં કોઈ ચેતવણી દર્શાવવામાં આવી નથી. પૂર્વ અને ઉત્તરપૂર્વ ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ વરસાદી માહોલ રહેશે. નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરા સહિતના વિસ્તારોમાં વરસાદ સાથે ગાજવીજની સ્થિતિ જોવા મળી શકે છે. મેઘાલય, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરા વિસ્તારમાં 19 અને 20 સપ્ટેમ્બરે ભારે વરસાદ તથા ગાજવીજની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
આંધ્ર પ્રદેશના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં વરસાદની સ્થિતિ વધુ સક્રિય રહી શકે છે. IMD મુજબ કોસ્ટલ આંધ્ર પ્રદેશમાં 19 અને 20 સપ્ટેમ્બરે ભારે વરસાદ, ગાજવીજ અને મજબૂત સપાટી પવનની શક્યતા છે. 21 અને 22 સપ્ટેમ્બરે પણ ગાજવીજ તથા પવનની સ્થિતિ રહી શકે છે, જ્યારે 23 અને 24 સપ્ટેમ્બરે ફરી ભારે વરસાદની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે. આ હવામાન પ્રણાલીની અસરને કારણે બંગાળની ખાડી સાથે જોડાયેલા પૂર્વ અને દક્ષિણપૂર્વીય વિસ્તારોમાં આગામી દિવસોમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિ ચાલુ રહી શકે છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પવનની ગતિમાં વધારો થવાની પણ શક્યતા છે. આ સ્થિતિમાં માછીમારો અને દરિયાઈ પ્રવૃત્તિ સાથે સંકળાયેલા લોકોને સ્થાનિક ચેતવણીઓ પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે.
ચોમાસાની વિદાયનો સમય નજીક આવી રહ્યો હોવા છતાં વરસાદ સંપૂર્ણપણે અટકી જાય તેવું જરૂરી નથી. ચોમાસાની સિઝનના અંતિમ તબક્કામાં પણ લો-પ્રેશર સિસ્ટમ, સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન અને અન્ય હવામાન પ્રણાલીઓના કારણે અલગ-અલગ રાજ્યોમાં વરસાદી રાઉન્ડ જોવા મળતા હોય છે. હાલમાં પણ બંગાળની ખાડીમાં નવી લો-પ્રેશર સિસ્ટમ બનવાની શક્યતા અંગે હવામાન વિભાગે અગાઉથી માહિતી આપી હતી. IMDના વિસ્તૃત હવામાન અપડેટમાં 19 સપ્ટેમ્બરની આસપાસ અંડમાન સમુદ્ર અને તેની આસપાસ લો-પ્રેશર બનવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી હતી.
હાલની સ્થિતિમાં ગુજરાત માટે સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે 19 સપ્ટેમ્બરે ગાજવીજ અને વીજળી સાથેની હવામાન પ્રવૃત્તિની શક્યતા છે, પરંતુ આગામી દિવસો માટે રાજ્યના બંને હવામાન વિભાગોમાં વ્યાપક ભારે વરસાદની ચેતવણી દર્શાવવામાં આવી નથી. એટલે આજે વરસાદની શક્યતા હોવા છતાં સમગ્ર ગુજરાતમાં સતત ભારે વરસાદ પડશે તેવી સ્થિતિ હાલની સત્તાવાર આગાહી પરથી કહી શકાય નહીં. વરસાદની સાથે વીજળી પડવાની શક્યતા હોય ત્યારે ખુલ્લા મેદાન, વૃક્ષોની નીચે અથવા પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં ઊભા રહેવાનું ટાળવું જરૂરી છે. વાહનચાલકોએ પણ વરસાદ દરમિયાન ખાસ સાવચેતી રાખવી જોઈએ. ભારે વરસાદના કારણે રસ્તાઓ પર પાણી ભરાય અથવા દૃશ્યતા ઘટે તો વાહન ધીમેથી ચલાવવું વધુ સુરક્ષિત રહેશે.
દેશના અન્ય વિસ્તારોની વાત કરીએ તો આગામી દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિ અલગ-અલગ રહેશે. કેટલાક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની ચેતવણી છે, જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં માત્ર ગાજવીજ અથવા સામાન્ય વરસાદની શક્યતા છે. તેથી સમગ્ર દેશ માટે એકસરખી વરસાદની આગાહી કરવાને બદલે રાજ્ય અને જિલ્લા પ્રમાણેની સ્થાનિક આગાહી જોવી વધુ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. હાલના હવામાનને જોતા ચોમાસું અંતિમ તબક્કામાં હોવા છતાં તેની સક્રિયતા સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ નથી. ગુજરાત સહિત દેશના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિ ચાલુ રહી શકે છે. ખાસ કરીને 19 અને 20 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન પૂર્વ, ઉત્તરપૂર્વ અને દક્ષિણપૂર્વના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ સાથે ગાજવીજ અને પવનની સ્થિતિ જોવા મળી શકે છે. આગામી દિવસોમાં હવામાન વિભાગના અપડેટ મુજબ વરસાદનું ક્ષેત્ર અને તીવ્રતા વધુ સ્પષ્ટ થશે.
