તહેવારોની સિઝન શરૂ થવા પહેલાં જ મોંઘવારીનો વધુ એક માર સામાન્ય લોકોના રસોડાના બજેટ પર પડ્યો છે. સુરતમાં લીંબુના ભાવમાં અચાનક મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. સુરત APMCના હોલસેલ માર્કેટમાં એક મહિના પહેલા 20 કિલો લીંબુનો ભાવ આશરે 1,000થી 1,500 વચ્ચે હતો, જે હવે વધીને 1,600થી 4,000 સુધી પહોંચી ગયો છે. પરિણામે છૂટક બજારમાં સારી ગુણવત્તાના લીંબુનો ભાવ 240 પ્રતિ કિલોને પાર થઈ ગયો છે. લીંબુના ભાવમાં થયેલા આ વધારા પાછળ અનિયમિત વરસાદ અને બદલાયેલા વાતાવરણની અસર જોવા મળી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી લીંબુની આવકમાં સતત ઘટાડો થયો છે. બજારમાં આવક ઘટતાં તેની સીધી અસર ભાવ પર પડી રહી છે અને હોલસેલથી લઈને છૂટક બજાર સુધી લીંબુ મોંઘું થયું છે.
સુરત APMCમાં એક મહિના પહેલા 20 કિલો લીંબુના ભાવ 1,000થી 1,500ની આસપાસ હતા. ત્યારબાદ બજારમાં લીંબુની આવક ઘટતી ગઈ અને ભાવમાં સતત વધારો થતો ગયો. હાલમાં 20 કિલો લીંબુનો ભાવ ગુણવત્તા પ્રમાણે 1,600થી 4,000 સુધી બોલાઈ રહ્યો છે. એટલે કે સારી ગુણવત્તાના લીંબુ માટે વેપારીઓને અગાઉની સરખામણીએ ઘણો વધુ ભાવ ચૂકવવો પડી રહ્યો છે. હોલસેલ બજારમાં ભાવ વધતાં તેની અસર છૂટક બજારમાં પણ જોવા મળી રહી છે. હાલમાં સારી ગુણવત્તાના લીંબુનો ભાવ 240 પ્રતિ કિલોને પાર થઈ ગયો છે. તહેવારો દરમિયાન લીંબુની માંગ રહેતી હોવાથી આગામી દિવસોમાં ભાવમાં વધુ ફેરફાર થાય છે કે નહીં તેના પર વેપારીઓની નજર છે.
તહેવારોની ખરીદી શરૂ થાય તે પહેલાં જ ખાદ્યતેલ, મસાલા, ફળો અને શાકભાજી સહિતની અનેક ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. હવે લીંબુના ભાવમાં થયેલા ઉછાળાથી ગૃહિણીઓના રસોડાનું બજેટ વધુ ખોરવાયું છે. રોજિંદા રસોઈથી લઈને વિવિધ વાનગીઓ અને પીણાંમાં ઉપયોગમાં લેવાતા લીંબુના ભાવ વધતાં સામાન્ય ગ્રાહકોને વધારાનો ખર્ચ કરવો પડી રહ્યો છે.
લીંબુના ભાવમાં થયેલા ઉછાળાનું મુખ્ય કારણ બજારમાં તેની આવકમાં થયેલો ઘટાડો માનવામાં આવી રહ્યો છે. અનિયમિત વરસાદ અને વાતાવરણમાં આવેલા ફેરફારની અસર લીંબુના ઉત્પાદન અને બજારમાં આવતી જથ્થા પર પડી છે. આવક ઓછી રહેતાં માંગની સરખામણીએ પુરવઠો ઘટ્યો છે અને તેના કારણે ભાવમાં વધારો થયો છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ હાલમાં બજારમાં આવક પૂરતી ન હોવાથી ભાવમાં ઝડપથી ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. એક મહિના પહેલા જે 20 કિલો લીંબુનો જથ્થો 1,500ની આસપાસ મળી રહ્યો હતો, તેના માટે હવે સારી ગુણવત્તા પ્રમાણે 4,000 સુધી ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. આ ભાવ વધારાની સીધી અસર છૂટક ગ્રાહકો સુધી પહોંચી રહી છે.
તહેવારોમાં સામાન્ય રીતે ઘરના ખર્ચમાં વધારો થતો હોય છે. કપડાં, મીઠાઈ, ફરસાણ અને અન્ય ઘરવપરાશની વસ્તુઓની ખરીદી વચ્ચે રોજિંદા શાકભાજી અને ફળોના ભાવમાં વધારો થાય તો પરિવારનું બજેટ વધુ મુશ્કેલ બને છે. લીંબુ જેવી નાની લાગતી પરંતુ રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુ મોંઘી થતાં તેનો ભાર પણ સામાન્ય ગ્રાહકોના બજેટ પર પડે છે. હાલમાં લીંબુના ભાવમાં થયેલો વધારો મુખ્યત્વે આવકમાં ઘટાડા સાથે જોડાયેલો છે. હવે બજારમાં લીંબુની આવક વધે છે કે નહીં અને આગામી દિવસોમાં ભાવમાં ઘટાડો થાય છે કે નહીં તેના પર ગ્રાહકોની નજર રહેશે. જો આવકમાં સુધારો નહીં થાય તો તહેવારોની વચ્ચે લીંબુના ઊંચા ભાવ ગ્રાહકો માટે વધુ એક ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
