પશ્ચિમ યમનમાં હિંસા વધતા હજારો પરિવારો સુરક્ષિત સ્થળોએ ભાગી રહ્યા છે; UNHCR મુજબ 1 લાખથી વધુ લોકો આંતરિક રીતે વિસ્થાપિત, 2,400થી વધુ લોકોએ સમુદ્ર માર્ગે જિબુતી પહોંચવાનો પ્રયાસ કર્યો, યમનમાં હૂતી બળવાખોરો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્ય સરકારના સમર્થક દળો વચ્ચે ફરી ભડકેલી હિંસાએ ગંભીર માનવતાવાદી સંકટ ઊભું કર્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની શરણાર્થી એજન્સી UNHCRના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ યમનમાં ઝડપથી વધી રહેલી લડાઈને કારણે 1 લાખથી વધુ લોકો પોતાના ઘર છોડીને દેશની અંદર જ વિસ્થાપિત થયા છે, જ્યારે હજારો લોકો જીવ બચાવવા માટે ખતરનાક સમુદ્રી માર્ગે જિબુતી તરફ જઈ રહ્યા છે.
UNHCRના જણાવ્યા પ્રમાણે અલ-હોદૈદાહ, તાઇઝ, લહજ, એડન, અબયાન, મારિબ, અલ-ધાલેઅ અને શબવાહ સહિતના વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં પરિવારોને સ્થળાંતર કરવાની ફરજ પડી છે. ઘણા પરિવારોને અચાનક ઘર છોડવું પડ્યું હોવાથી તેઓ પોતાની સાથે ખૂબ ઓછો સામાન લઈ શક્યા છે. હાલમાં વિસ્થાપિત લોકો માટે રહેઠાણ, ખોરાક, સ્વચ્છ પાણી, આરોગ્ય સેવાઓ અને સુરક્ષા સૌથી મોટી જરૂરિયાતો બની છે. સ્થાનિક સમુદાયો અને વિસ્થાપિતોના કેમ્પ પર પણ સતત વધતું દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.આ દરમિયાન, યમનમાંથી લોકો દેશ બહાર પણ ભાગી રહ્યા છે. UNHCR અનુસાર છેલ્લા ચાર દિવસમાં 2,400થી વધુ લોકો બાબ અલ-મંદબ જળમાર્ગ પાર કરીને જિબુતી પહોંચ્યા છે. તેમાં 60 ટકાથી વધુ મહિલાઓ, બાળકો અને વૃદ્ધો છે. લાંબી અને મુશ્કેલ સમુદ્રી મુસાફરી બાદ ઘણા લોકો થાકેલા અને તણાવગ્રસ્ત હાલતમાં જિબુતી પહોંચ્યા છે. જિબુતીમાં પણ શરણાર્થીઓ માટેની વ્યવસ્થા પર દબાણ વધી રહ્યું છે.
યમનમાં લડાઈને કારણે માનવતાવાદી રાહત કામગીરી પણ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ છે. અસુરક્ષા, રસ્તાઓને થયેલું નુકસાન, ટેલિકોમ્યુનિકેશનમાં વિક્ષેપ અને અવરજવર પરના નિયંત્રણોને કારણે રાહત સામગ્રી પહોંચાડવી મુશ્કેલ બની રહી છે. અલ-મોખા બંદરને થયેલા નુકસાનથી પણ માનવતાવાદી કામગીરી અને લોજિસ્ટિક્સ પર અસર પડી છે. UNHCRએ યમનમાં વિસ્થાપિત પરિવારોની તાત્કાલિક જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે આશરે 14 મિલિયન ડોલરની જરૂરિયાત દર્શાવી છે.આ સંઘર્ષની અસર યમનની આરોગ્ય વ્યવસ્થા પર પણ પડી રહી છે. યુએનના અહેવાલો અનુસાર હોસ્પિટલોમાં ઘાયલ લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે, જ્યારે દેશની માત્ર આશરે 60 ટકા આરોગ્ય સુવિધાઓ સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત હોવાનું જણાવાયું છે. IOMએ અગાઉ સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતથી જ દસીઓ હજાર લોકોના વિસ્થાપનની માહિતી આપી હતી, અને ત્યારબાદ આ સંખ્યા વધુ વધી છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અન્ય તાજેતરના આંકડા મુજબ સપ્ટેમ્બર શરૂ થયા બાદ યમનમાં આશરે 18,000 પરિવારો એટલે કે લગભગ 1.25 લાખ લોકો વિસ્થાપિત થયા હોવાનું OCHAએ જણાવ્યું છે. આથી વિવિધ યુએન એજન્સીઓના આંકડા અલગ-અલગ સમય અને ગણતરીના આધારે બદલાઈ શકે છે, પરંતુ તમામ અહેવાલો યમનમાં ઝડપથી વધી રહેલા વિસ્થાપન અને માનવતાવાદી સંકટ તરફ ઈશારો કરે છે.હૂતી દળો અને યમન સરકાર સમર્થિત દળો વચ્ચેના સંઘર્ષમાં વધારો થવાથી બાબ અલ-મંદબ જળમાર્ગની સુરક્ષા અંગે પણ ચિંતા વધી છે. આ જળમાર્ગ લાલ સમુદ્ર અને ગલ્ફ ઓફ એડનને જોડતો મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ છે. સતત અસ્થિરતા યમન ઉપરાંત આસપાસના દેશોમાં રાહત સામગ્રી પહોંચાડવા અને વ્યાપારી જહાજોની અવરજવર પર પણ અસર કરી શકે છે.હાલની સ્થિતિમાં સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે યુદ્ધથી ભાગી રહેલા લોકોને સુરક્ષિત આશ્રય,ખોરાક, પાણી અને સારવાર સમયસર મળી રહે.યુએન એજન્સીઓએ તમામને નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અને માનવતાવાદી મદદ માટે સુરક્ષિત માર્ગ ઉપલબ્ધ કરાવવા અપીલ કરી છે.
