દેશની અર્થવ્યવસ્થા માટે સારા સમાચાર વચ્ચે સામાન્ય લોકો માટે મોંઘવારીના મોરચે ચિંતા વધારતા આંકડા સામે આવ્યા છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડા અનુસાર, ઑગસ્ટ મહિનામાં દેશનો રિટેલ મોંઘવારી દર વધીને 4.82 ટકા થઈ ગયો છે. જુલાઈમાં આ દર 4.45 ટકા હતો. એટલે કે એક મહિનામાં રિટેલ મોંઘવારીમાં વધારો નોંધાયો છે. મોંઘવારી વધવા પાછળ સૌથી મોટું કારણ ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં થયેલો વધારો માનવામાં આવે છે. ઑગસ્ટમાં ખાદ્ય મોંઘવારી દર વધીને 5.95 ટકા થયો છે, જ્યારે જુલાઈમાં તે 5.52 ટકા હતો. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ખાદ્ય મોંઘવારીનો દર 5.64 ટકા અને શહેરી વિસ્તારોમાં 6.13 ટકા નોંધાયો છે. ખાસ કરીને રસોડામાં દરરોજ ઉપયોગમાં લેવાતી કેટલીક વસ્તુઓના ભાવમાં થયેલા વધારાની સીધી અસર ઘરેલું બજેટ પર પડી રહી છે.
ઓગસ્ટ દરમિયાન ડુંગળીના ભાવમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ડુંગળીની મોંઘવારીનો દર જુલાઈમાં 22.54 ટકા હતો, જે ઑગસ્ટમાં વધીને 48.27 ટકા થઈ ગયો. એટલે કે એક જ મહિનામાં ડુંગળીની મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. લસણના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. લસણની મોંઘવારી જુલાઈના 35.36 ટકાથી વધીને ઑગસ્ટમાં 43.60 ટકા થઈ છે. જોકે તમામ શાકભાજીના ભાવમાં વધારો થયો નથી. કેટલીક વસ્તુઓમાં લોકોને થોડી રાહત પણ મળી છે. આદુની મોંઘવારીનો દર જુલાઈમાં 83.57 ટકા હતો, જે ઘટીને ઑગસ્ટમાં 73.82 ટકા થયો છે. જોકે આ ઘટાડા છતાં આદુના ભાવ હજુ પણ ઊંચા સ્તરે છે.
ટામેટાના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. જુલાઈમાં ટામેટાના ભાવમાં 4.60 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, જ્યારે ઑગસ્ટમાં તેમાં 31.09 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. બટાકાની મોંઘવારીનો દર પણ નેગેટિવ રહ્યો છે. ઑગસ્ટમાં બટાકાની મોંઘવારી -13.14 ટકા રહી છે. જોકે જુલાઈમાં આ દર -16.56 ટકા હતો. ભીંડાના ભાવમાં પણ ઑગસ્ટ દરમિયાન 5.41 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. બીજી તરફ ખાંડના ભાવ પણ ચિંતાનો વિષય બન્યા છે. ઑગસ્ટમાં ઘરેલુ બજારમાં ખાંડના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. દેશમાં ખાંડના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે, જે સપ્ટેમ્બરના અંત સુધી અમલમાં રહેવાનો છે. તેમ છતાં ખાંડના ભાવમાં થયેલો વધારો મોંઘવારી પર વધારાનું દબાણ ઊભું કરી રહ્યો છે.
આગામી સમયમાં દેશમાં મોંઘવારી કઈ દિશામાં જશે તે મુખ્યત્વે ચોમાસું અને કૃષિ ઉત્પાદન પર નિર્ભર રહેશે. જો ચોમાસું સામાન્ય રહે અને પાકનું ઉત્પાદન સારું થાય તો ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ મળી શકે છે. બીજી તરફ અનિયમિત વરસાદ, ભારે વરસાદ અથવા હવામાનમાં અચાનક ફેરફારથી પાકને નુકસાન થાય તો શાકભાજી અને અન્ય ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવમાં ફરી વધારો થઈ શકે છે. મોંઘવારી માટે વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પણ મહત્વનું જોખમ બની શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થાય તો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ સહિત ઇંધણના ખર્ચ પર અસર પડી શકે છે. તેની સાથે પરિવહન ખર્ચ વધે તો અનેક વસ્તુઓના ભાવ પર પણ દબાણ આવી શકે છે. આયાતી મોંઘવારી વધવાની શક્યતા પણ રહે છે.
રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઇન્ડિયા પણ મોંઘવારીના ટ્રેન્ડ પર નજર રાખી રહી છે. RBIએ નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે મોંઘવારીનો અંદાજ અગાઉના 5.1 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કર્યો છે. મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નરમાઈ અને સપ્લાય સંબંધિત દબાણમાં ઘટાડાને ધ્યાનમાં રાખીને આ અંદાજમાં ફેરફાર કર્યો હતો. RBIના અનુમાન પ્રમાણે નજીકના સમયમાં હેડલાઇન મોંઘવારીમાં થોડો વધારો જોવા મળી શકે છે, પરંતુ ત્યારબાદ તેમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. જોકે ખાદ્ય ચીજોના ભાવ, ચોમાસાની સ્થિતિ, કૃષિ ઉત્પાદન અને વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ જેવા પરિબળો મોંઘવારીની આગામી દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
એક તરફ અર્થવ્યવસ્થાના સારા આંકડા આશા જગાવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ રસોડાની વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો સામાન્ય પરિવારો માટે પડકાર વધારી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ડુંગળી અને લસણ જેવી રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓ મોંઘી થતાં ગૃહિણીઓના માસિક બજેટ પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. હવે આગામી મહિનાઓમાં ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં રાહત મળે છે કે મોંઘવારીનું દબાણ વધુ વધે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.
Retail Inflation, Food Inflation, India Economy, RBI, Inflation Rate
