યમનના હૂતી બળવાખોરોએ લાલ સમુદ્રના કિનારા અને બાબ અલ-મંદેબ જળમાર્ગના વ્યૂહાત્મક વિસ્તારો પર કબજો જમાવ્યા બાદ સઉદી અરેબિયા સામે દરિયાઈ અને ઊર્જા સુરક્ષાનું દબાણ વધ્યું, અહેવાલો અનુસાર સઉદીએ અમેરિકન CENTCOM મારફતે ઇઝરાયલ પાસેથી ગુપ્તચર સહાય અંગે સંપર્ક કર્યો છે.
યમનમાં હૂતી બળવાખોરોની વધતી સૈન્ય ગતિવિધિઓએ સઉદી અરેબિયાની સુરક્ષા અને તેલ નિકાસ સામે નવા પડકારો ઊભા કર્યા છે. ખાસ કરીને બાબ અલ-મંદેબ જળમાર્ગ અને લાલ સમુદ્રના કિનારાના વિસ્તારોમાં હૂતી નિયંત્રણ વધતાં સઉદી જહાજોની અવરજવર અને ઊર્જા નિકાસ અંગે ચિંતા વધી છે. આજતકના વિશ્લેષણાત્મક અહેવાલમાં આ સમગ્ર સ્થિતિને સઉદી અરેબિયા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વધતા સંભવિત સુરક્ષા સહકારના પરિપ્રેક્ષ્યમાં સમજાવવામાં આવી છે.અહેવાલ અનુસાર, સઉદી અરેબિયાએ હૂતી ખતરાનો સામનો કરવા માટે અમેરિકાના સેન્ટ્રલ કમાન્ડ એટલે કે CENTCOM મારફતે ઇઝરાયલ પાસેથી ગુપ્તચર માહિતી અને અન્ય સુરક્ષા સહાય મેળવવા અંગે સંપર્ક કર્યો છે. ઇઝરાયલ હાયોમ અને અન્ય અહેવાલોમાં પણ એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને મધ્યપૂર્વના અન્ય દેશો અને ઇજિપ્ત પાસેથી પણ મદદ માગી હતી. ઇઝરાયલ સાથેનો સંપર્ક સીધો નહીં પરંતુ અમેરિકન સૈન્ય માળખા મારફતે થયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
આ સ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ બાબ અલ-મંદેબનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ છે. આ જળમાર્ગ લાલ સમુદ્રને એડનના અખાત અને આગળ હિંદ મહાસાગર સાથે જોડે છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ હૂતીઓએ યમનના લાલ સમુદ્ર કિનારાના મોટા વિસ્તારો ઉપરાંત મોખા, ધુબાબ અને પેરિમ દ્વીપ જેવા મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોમાં નિયંત્રણ મેળવ્યું છે. પેરિમ દ્વીપ બાબ અલ-મંદેબની વચ્ચે આવેલું હોવાથી ત્યાંથી પસાર થતા જહાજોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી છે.હૂતી નેતાઓએ સઉદી જહાજો માટે બાબ અલ-મંદેબમાંથી પસાર થવા પર પ્રતિબંધ ચાલુ રાખવાની જાહેરાત કરી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. બીજી તરફ, કેટલાક અન્ય દેશોના જહાજોને આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવાની વાત પણ સામે આવી છે. આ સ્થિતિ સઉદી અરેબિયાની તેલ નિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે, કારણ કે લાલ સમુદ્રનો માર્ગ સઉદી ઊર્જા નિકાસના વિકલ્પોમાં મહત્વ ધરાવે છે. વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે બાબ અલ-મંદેબ પર લાંબા સમય સુધી દબાણ રહેવાથી જહાજોને લાંબા વૈકલ્પિક માર્ગો અપનાવવા પડી શકે છે.
ઇઝરાયલ માટે પણ હૂતી ખતરો નવો નથી. 2023માં ગાઝા યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ હૂતીઓએ લાલ સમુદ્રમાં ઇઝરાયલ સાથે જોડાયેલા જહાજોને નિશાન બનાવ્યા હતા. તેથી સઉદી અને ઇઝરાયલ બંને માટે લાલ સમુદ્ર તથા બાબ અલ-મંદેબની સુરક્ષા એક સામાન્ય વ્યૂહાત્મક ચિંતા બની શકે છે. જોકે, હાલમાં જે સહકારની ચર્ચા થઈ રહી છે તે મુખ્યત્વે ગુપ્તચર માહિતી અને રક્ષણાત્મક સહાય સુધી મર્યાદિત રહેવાની શક્યતા અંગે અહેવાલો છે; સીધી ઇઝરાયલી સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત સામે આવી નથી.આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે સઉદી અરેબિયા માટે સ્થિતિ વધુ જટિલ બની છે. એક તરફ હૂતી હુમલાઓથી તેની સરહદ, ઊર્જા માળખા અને દરિયાઈ માર્ગો પર દબાણ છે, જ્યારે બીજી તરફ બાબ અલ-મંદેબ જેવા મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ પર નિયંત્રણ બદલાવથી આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર પણ અસર પડી શકે છે. બાબ અલ-મંદેબમાંથી વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપારનો નોંધપાત્ર હિસ્સો પસાર થાય છે, તેથી અહીં લાંબા સમયની અસ્થિરતા માત્ર સઉદી અરેબિયા અથવા યમન પૂરતી મર્યાદિત ન રહી શકે.
