અષ્ટમી તિથિ 18 સપ્ટેમ્બરે શરૂ થશે, પરંતુ ઉદયા તિથિના નિયમ મુજબ રાધાષ્ટમીનો તહેવાર 19 સપ્ટેમ્બરે ઉજવાશે : રાધા-કૃષ્ણના ભક્તો માટે રાધાષ્ટમીનો પર્વ વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની અષ્ટમી તિથિએ રાધારાણીના પ્રાગટ્ય દિવસ તરીકે રાધાષ્ટમી ઉજવવામાં આવે છે. જોકે આ વર્ષે તિથિની શરૂઆત 18 સપ્ટેમ્બરે થતી હોવાથી ભક્તોમાં સવાલ ઊભો થયો છે કે રાધાષ્ટમી 18 સપ્ટેમ્બરે છે કે 19 સપ્ટેમ્બરે? પંચાંગ મુજબ આ વર્ષે રાધાષ્ટમીનો મુખ્ય તહેવાર શનિવાર, 19 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
અષ્ટમી તિથિ ક્યારે શરૂ અને પૂર્ણ થશે? પંચાંગની ગણતરી પ્રમાણે ભાદરવા શુક્લ પક્ષની અષ્ટમી તિથિ 18 સપ્ટેમ્બર 2026ના બપોરે આશરે 1:00 વાગ્યે શરૂ થશે અને 19 સપ્ટેમ્બરના બપોરે આશરે 3:26 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. એટલે કે અષ્ટમી તિથિ 18 સપ્ટેમ્બરે શરૂ થતી હોવા છતાં 19 સપ્ટેમ્બરના સૂર્યોદય સમયે અષ્ટમી તિથિ ચાલુ રહેશે. આ કારણે ઉદયા તિથિના આધારે રાધાષ્ટમીનું વ્રત અને મુખ્ય પૂજા 19 સપ્ટેમ્બરે કરવામાં આવશે.
રાધાષ્ટમીનું પૂજા મુહૂર્ત: રાધારાણીની પૂજા માટે મધ્યાહ્નનો સમય મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. નવી દિલ્હીના પંચાંગ મુજબ 19 સપ્ટેમ્બરે સવારે 11:01થી બપોરે 1:28 વાગ્યા સુધી રાધાષ્ટમી પૂજાનો શુભ સમય રહેશે. જોકે શહેર પ્રમાણે સૂર્યોદય અને સ્થાનિક પંચાંગની ગણતરીમાં થોડો તફાવત હોવાથી મુહૂર્તમાં થોડી મિનિટોનો ફેરફાર થઈ શકે છે. તેથી સુરત સહિત અન્ય શહેરોના ભક્તોએ સ્થાનિક પંચાંગ મુજબ ચોક્કસ સમય પણ તપાસવો જોઈએ.રાધાષ્ટમીના દિવસે કેવી રીતે પૂજા કરવી? ભક્તો સવારે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ કપડાં પહેરી પૂજા સ્થળની સફાઈ કરી રાધા-કૃષ્ણની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરી શકે છે. પરંપરા અનુસાર રાધારાણીની મૂર્તિને પંચામૃતથી સ્નાન કરાવી નવા વસ્ત્રો અને આભૂષણ અર્પણ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ફૂલ, ધૂપ, દીવો, કુમકુમ, અક્ષત અને ભોગ અર્પણ કરીને આરતી કરવામાં આવે છે. કેટલાક ભક્તો રાધાષ્ટમીના દિવસે ઉપવાસ પણ રાખે છે. વ્રત અને પારણાની રીત પરિવાર તથા સ્થાનિક ધાર્મિક પરંપરા પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
રાધાષ્ટમીનું ધાર્મિક મહત્વ: વૈષ્ણવ પરંપરામાં રાધારાણીને શ્રીકૃષ્ણની પરમ ભક્તિ અને દિવ્ય પ્રેમ સાથે જોડવામાં આવે છે. રાધાષ્ટમીને રાધારાણીના પ્રાગટ્ય દિવસ તરીકે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસે ખાસ કરીને બરાસણા, વૃંદાવન, મથુરા અને સમગ્ર બ્રજ વિસ્તારમાં મંદિરોમાં વિશેષ પૂજા, અભિષેક, શણગાર, આરતી અને ભજન-કીર્તનના કાર્યક્રમો યોજાય છે. દેશના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ ભક્તો રાધા-કૃષ્ણની સંયુક્ત પૂજા કરે છે.પ્રેમ અને ભક્તિ માટે રાધા-કૃષ્ણની ઉપાસના: ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર રાધાષ્ટમીના દિવસે રાધા-કૃષ્ણની સાથે પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. ભક્તો રાધારાણીને ફૂલ અને મિષ્ઠાનનો ભોગ અર્પણ કરી શકે છે તથા રાધા-કૃષ્ણના નામનું સ્મરણ અને જાપ કરી શકે છે. કેટલાક ધાર્મિક ગ્રંથો અને પરંપરાઓમાં રાધારાણીના મંત્રોના જાપને પણ આ દિવસે વિશેષ માનવામાં આવે છે.આમ, 18 સપ્ટેમ્બરે અષ્ટમી તિથિ શરૂ થશે, પરંતુ રાધાષ્ટમીનો મુખ્ય તહેવાર, વ્રત અને પૂજા 19 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ થશે. એટલે તારીખને લઈને રહેલો મુખ્ય કન્ફ્યુઝન હવે દૂર થાય છે. જોકે પૂજાના ચોક્કસ સમય માટે પોતાના શહેરના પંચાંગને પ્રાથમિકતા આપવી યોગ્ય રહેશે.
