દેશની સૌથી મોટી મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા NEET (National Eligibility cum Entrance Test)ને લઈને છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પેપર લીક, ફેક પ્રશ્નપત્રો અને ઓનલાઈન ઠગાઈના અનેક કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સની ભૂમિકા પણ તપાસના કેન્દ્રમાં રહી છે. તાજેતરમાં એવી ચર્ચાઓ સામે આવી કે NEET પરીક્ષા દરમિયાન ટેલિગ્રામ (Telegram) પર અસ્થાયી રોક લગાવવામાં આવી છે, તેની કેટલીક સેવાઓ પર નિયંત્રણ મૂકવામાં આવ્યું છે. આ સમગ્ર મુદ્દો ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યો જ્યારે પરીક્ષા પહેલાં અને પછી ટેલિગ્રામ પર કથિત રીતે પેપર લીક, ફેક પ્રશ્નપત્ર અને પરીક્ષાર્થીઓને ગેરમાર્ગે દોરવાના અનેક ગ્રુપ્સ સક્રિય હોવાના દાવા થયા હતા.
NEET અને પેપર લીકનો મુદ્દો કેમ ગંભીર બન્યો?
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી NEET પરીક્ષા સાથે જોડાયેલા વિવાદો સતત સામે આવતા રહ્યા છે. વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં સૌથી મોટી ચિંતા પેપર લીક અને ફેક પ્રશ્નપત્રોના ધંધાની રહી છે.તાજેતરમાં બિહારના મુઝફ્ફરપુરમાં પોલીસે એક એવા ગેંગનો પર્દાફાશ કર્યો હતો જે ટેલિગ્રામ મારફતે NEETનું પ્રશ્નપત્ર આપવાનો દાવો કરીને વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી પૈસા વસૂલતો હતો. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે વિદ્યાર્થીઓને અસલી પેપરના નામે જૂના તથા નકલી પ્રશ્નપત્રો મોકલવામાં આવતા હતા.
ટેલિગ્રામ કેમ આવ્યો તપાસના ઘેરામાં?
ટેલિગ્રામ એક લોકપ્રિય મેસેજિંગ એપ્લિકેશન છે, જ્યાં મોટા ગ્રુપ અને ચેનલ બનાવી શકાય છે. તપાસ એજન્સીઓનું માનવું છે કે આવા કેટલાક ગ્રુપ્સનો ઉપયોગ પેપર લીકની અફવાઓ, ફેક પ્રશ્નપત્રો અને ઠગાઈ માટે કરવામાં આવતો હતો.
ઘણા કિસ્સાઓમાં વિદ્યાર્થીઓને કહેવામાં આવતું હતું કે તેમના પાસે પરીક્ષા પહેલાં જ અસલી પ્રશ્નપત્ર ઉપલબ્ધ છે. તેના બદલામાં હજારો રૂપિયાની માંગણી કરવામાં આવતી હતી. પરંતુ પૈસા મળ્યા બાદ તેમને જૂના પ્રશ્નપત્રો અથવા ખોટી માહિતી આપવામાં આવતી હતી.
શું ખરેખર ટેલિગ્રામ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકાયો?
ઉપલબ્ધ જાહેર માહિતી મુજબ, દેશવ્યાપી રીતે ટેલિગ્રામને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવ્યું હોવાનો કોઈ સત્તાવાર વ્યાપક પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી. જોકે NEET સંબંધિત ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ, ફેક ચેનલ્સ અને શંકાસ્પદ ગ્રુપ્સ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. સરકાર અને તપાસ એજન્સીઓએ પરીક્ષા પ્રક્રિયાને સુરક્ષિત રાખવા માટે સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પર વિશેષ નજર રાખી હતી. પરીક્ષા સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરતી સામગ્રી અને ફ્રોડ નેટવર્ક્સ સામે કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવી હતી.
સરકારની મુખ્ય ચિંતા શું હતી?
સરકારની સૌથી મોટી ચિંતા હતી:
પેપર લીકની અફવાઓ ફેલાવવી
વિદ્યાર્થીઓ સાથે ઓનલાઈન ઠગાઈ
ફેક પ્રશ્નપત્રોનું વેચાણ
પરીક્ષા પ્રત્યે અવિશ્વાસનું વાતાવરણ ઊભું કરવું
ગેરકાયદેસર નેટવર્ક્સ દ્વારા લાખો રૂપિયાની ઉઘરાણી
તપાસમાં સામે આવ્યું કે કેટલાક લોકો વિદ્યાર્થીઓની મજબૂરીનો લાભ લઈને પૈસા કમાવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા.
NEET સુરક્ષા માટે કેન્દ્ર સરકારના પગલાં
કેન્દ્ર સરકાર અને શિક્ષણ મંત્રાલયે NEET પરીક્ષાની સુરક્ષા માટે અનેક પગલાં લીધા છે.કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી દ્વારા ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજીને અધિકારીઓને પરીક્ષા પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને પારદર્શક બનાવવા માટે સૂચનાઓ આપવામાં આવી હતી. પરીક્ષા કેન્દ્રો, પ્રશ્નપત્ર વિતરણ અને ડિજિટલ મોનિટરિંગ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.
વિદ્યાર્થીઓને શું સલાહ આપવામાં આવી?
અધિકારીઓએ વિદ્યાર્થીઓને સ્પષ્ટa સલાહ આપી છે કે:
સોશિયલ મીડિયા પર મળતા કોઈપણ “લીક પેપર” પર વિશ્વાસ ન કરો.
પૈસા લઈને પ્રશ્નપત્ર આપવાનો દાવો કરતી વ્યક્તિઓથી સાવચેત રહો.
કોઈ શંકાસ્પદ ગ્રુપ અથવા ચેનલ જોવા મળે તો તેની જાણ કરો.
માત્ર સત્તાવાર માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખો.
પોલીસનું કહેવું છે કે અત્યાર સુધીના મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં વિદ્યાર્થીઓને નકલી પ્રશ્નપત્ર આપીને છેતરવામાં આવ્યા હતા.
ટેલિગ્રામ અને અન્ય પ્લેટફોર્મ્સ પર વધતી નજર
તાજેતરના સમયમાં સરકાર દ્વારા મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પર નિયમન વધારવાના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવ્યા છે. ઓનલાઈન ફ્રોડ, સાયબર ક્રાઇમ અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે નવા ટેક્નિકલ નિયમો લાગુ કરવાની દિશામાં પણ કામ ચાલી રહ્યું છે.સરકારનું માનવું છે કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ શિક્ષણ અને માહિતી માટે થવો જોઈએ, ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટે નહીં.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
શિક્ષણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પેપર લીકની અફવાઓ અને ફેક પ્રશ્નપત્રોનો સૌથી વધુ નુકસાન મહેનતુ વિદ્યાર્થીઓને થાય છે.આવી અફવાઓના કારણે વિદ્યાર્થીઓમાં ગભરાટ ફેલાય છે અને પરીક્ષા પ્રણાલી પર વિશ્વાસ ઓછો થાય છે. તેથી કડક કાર્યવાહી જરૂરી બની જાય છે.
NEET જેવી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય પરીક્ષાઓની વિશ્વસનીયતા જાળવવી સરકાર અને પરીક્ષા એજન્સીઓ માટે સૌથી મોટી જવાબદારી છે. ટેલિગ્રામ સહિતના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરીને ફેક પ્રશ્નપત્રો અને ઠગાઈ ચલાવનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર મુખ્ય ધ્યાન ગેરકાયદેસર ચેનલ્સ ઠગાઈ નેટવર્ક્સને રોકવા પર છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓને સુરક્ષિત અને પારદર્શક પરીક્ષા વ્યવસ્થા મળી શકે.
