ફિફા વર્લ્ડ કપ 2026માં સ્કોટલેન્ડે હૈતી સામે 1-0થી જીત મેળવીને 36 વર્ષ બાદ વર્લ્ડ કપમાં ઐતિહાસિક વિજય નોંધાવ્યો છે. આ જીત સ્કોટિશ ફૂટબોલ માટે ગૌરવની ક્ષણ બની છે, કારણ કે 1990 પછી વર્લ્ડ કપમાં ટીમનો આ પ્રથમ વિજય છે. જોકે મેચ પૂર્ણ થયા બાદ ઉજવણી કરતાં વધુ ચર્ચા રેફરીના કેટલાક વિવાદાસ્પદ નિર્ણયોની થઈ રહી છે, જેના કારણે હૈતીના ખેલાડીઓ અને ચાહકોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. બોસ્ટનમાં રમાયેલી ગ્રુપ-Cની આ મેચની શરૂઆતથી જ બંને ટીમો વચ્ચે કાંટાની ટક્કર જોવા મળી હતી. સ્કોટલેન્ડે મેચની 29મી મિનિટે નિર્ણાયક લીડ મેળવી હતી. ચે એડમ્સે લોંગ બોલને સુંદર રીતે કંટ્રોલ કરીને બેન ગેનોન-ડોકને પાસ આપ્યો હતો. તેના ક્રોસને હૈતીના ડિફેન્ડરે ક્લિયર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ બોલ સીધો જોન મેકગિન પાસે પહોંચી ગયો. મેકગિને બોક્સની બહારથી જોરદાર શોટ ફટકારી ગોલ નોંધાવ્યો અને સ્કોટલેન્ડને 1-0ની સરસાઈ અપાવી. અંતે આ જ ગોલ મેચનો વિજયી ગોલ સાબિત થયો.
સ્કોટલેન્ડ માટે આ જીત ખાસ એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે ટીમે 1998 પછી પહેલીવાર વર્લ્ડ કપ માટે ક્વોલિફાય કર્યું છે. લાંબા સમય બાદ વિશ્વ ફૂટબોલના સૌથી મોટા મંચ પર પરત ફરેલી ટીમે જીત સાથે અભિયાનની શરૂઆત કરીને પોતાના ચાહકોને ખુશ કરી દીધા છે. પરંતુ મેચ દરમિયાન લેવાયેલા કેટલાક નિર્ણયો હવે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા છે. ખાસ કરીને હૈતીને ન મળેલી પેનલ્ટી અને સ્કોટિશ ખેલાડી સામે કાર્યવાહી ન થવા અંગે ભારે વિવાદ ઉભો થયો છે. મેચની 73મી મિનિટે હૈતીના ખેલાડીઓએ સ્કોટિશ ડિફેન્ડર સામે હેન્ડબોલની અપીલ કરી હતી, પરંતુ રેફરીએ તેને ફગાવી દીધી હતી. ત્યારબાદ 79મી મિનિટે વધુ મોટો વિવાદ સર્જાયો. હૈતીના જીન-રિકનર બેલેગાર્ડે બોક્સની અંદરથી જોરદાર શોટ માર્યો હતો, જે સ્કોટિશ ડિફેન્ડરના હાથ પર વાગ્યો હોવાનું અનેક રિપ્લેમાં જોવા મળ્યું હતું. હૈતીના ખેલાડીઓએ તરત જ પેનલ્ટીની માંગ કરી, પરંતુ રેફરી મુસ્તફા ઘોરબાલે કોઈ કાર્યવાહી કરી નહોતી.
આ નિર્ણયથી હૈતીની ટીમ આશ્ચર્યચકિત રહી ગઈ હતી. વધુ ચોંકાવનારી બાબત એ રહી કે VAR સિસ્ટમ દ્વારા પણ આ ઘટનાની સમીક્ષા કરવામાં આવી નહોતી. ફૂટબોલ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વર્લ્ડ કપ જેવી પ્રતિષ્ઠિત ટૂર્નામેન્ટમાં આવી ઘટનાની યોગ્ય તપાસ થવી જોઈએ હતી. માત્ર હેન્ડબોલ જ નહીં, પ્રથમ હાફમાં પણ એક વિવાદાસ્પદ ક્ષણ જોવા મળી હતી. સ્કોટલેન્ડના કેની મેકલીને હૈતીના જોસુ કાસિમીર પર ઘૂંટણની નજીક ખતરનાક ટેકલ કરી હતી. ઘણા ફૂટબોલ વિશ્લેષકોના મતે આ ફાઉલ સીધા રેડ કાર્ડને પાત્ર હતો, પરંતુ રેફરીએ કોઈ કડક કાર્યવાહી કરી નહોતી. આ નિર્ણય બાદ પણ હૈતીના ખેલાડીઓ અને કોચિંગ સ્ટાફે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો.
મેચ પૂર્ણ થયા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર પણ રેફરીંગ અંગે ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. અનેક પૂર્વ ખેલાડીઓ અને ફૂટબોલ ચાહકોનું માનવું છે કે હૈતીને ઓછામાં ઓછી એક પેનલ્ટી મળવી જોઈએ હતી. કેટલાક લોકોએ VAR સિસ્ટમની ભૂમિકા પર પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. એક તરફ સ્કોટલેન્ડ માટે આ જીત ઐતિહાસિક અને યાદગાર બની છે, તો બીજી તરફ હૈતી માટે આ હાર નિરાશાજનક રહી છે. વિવાદાસ્પદ નિર્ણયો વચ્ચે સમાપ્ત થયેલી આ મેચે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ફૂટબોલમાં રેફરીનો એક નિર્ણય આખી મેચનું ચિત્ર બદલી શકે છે. હવે આગામી દિવસોમાં ફિફા તરફથી આ વિવાદ પર કોઈ સ્પષ્ટતા આવે છે કે નહીં તેના પર સૌની નજર રહેશે.