દેશના કિંમતી ધાતુઓના બજારમાં છેલ્લા એક સપ્તાહ દરમિયાન ભારે ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. વાયદા બજારથી લઈને સ્થાનિક સરાફા બજાર સુધી બંને ધાતુઓના ભાવ ગગડતા ગ્રાહકો અને રોકાણકારોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. ખાસ કરીને ચાંદીના ભાવમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો નોંધાયો છે અને તે પોતાના અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તર કરતાં 2.43 લાખ રૂપિયાથી પણ વધુ સસ્તી થઈ ગઈ છે. બીજી તરફ, સોનાના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર કડાકો બોલાયો છે.
વાયદા બજાર એટલે કે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) ના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, 4 ડિસેમ્બરની એક્સપાયરીવાળી ચાંદીનો વાયદા ભાવ શુક્રવારે સામાન્ય વધારા સાથે 1,76,543 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ થયો હતો. અગાઉ 6 નવેમ્બરે આ જ ચાંદીનો ભાવ 1,84,787 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ હતો, જે દર્શાવે છે કે માત્ર એક જ અઠવાડિયામાં ચાંદી 8,244 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ સસ્તી થઈ છે. ચાંદીના આ ઘટાડાની તીવ્રતા તેના લાઇફટાઇમ હાઇ સ્તર પરથી વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. જાન્યુઆરી મહિનામાં MCX પર ચાંદી 4,20,048 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી હતી, જેની સરખામણીમાં હાલનો 1,76,543 રૂપિયાનો ભાવ 2,43,505 રૂપિયા જેટલો નીચો છે.
ચાંદીની સાથે સાથે સોનાના વાયદા ભાવમાં પણ સપ્તાહ દરમિયાન મોટી નરમાઈ જોવા મળી છે. MCX પર 4 ડિસેમ્બરની એક્સપાયરીવાળું સોનું 6 નવેમ્બરે 1,42,167 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ પર બંધ થયું હતું, જે ઘટીને 1,36,750 રૂપિયા પર આવી ગયું છે. આમ, એક સપ્તાહના કારોબારમાં વાયદા બજારમાં સોનું 5,417 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ જેટલું સસ્તું થયું છે.
વાયદા બજારની અસર સ્થાનિક સરાફા બજારમાં પણ સ્પષ્ટપણે વર્તાઈ રહી છે. ઇન્ડિયન બુલિયન જ્વેલર્સ એસોસિયેશન (IBJA) દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, માત્ર ચાર દિવસના કારોબારમાં 24 કેરેટ શુદ્ધ સોનાનો ભાવ 1,41,452 રૂપિયાથી ઘટીને 1,35,809 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો છે, એટલે કે તેમાં 5,643 રૂપિયાનો સીધો ઘટાડો થયો છે. આ જ સમયગાળા દરમિયાન સ્થાનિક બજારમાં એક કિલોગ્રામ ચાંદીનો ભાવ 1,82,868 રૂપિયાથી ઘટીને 1,78,000 રૂપિયા પર પહોંચ્યો છે, જે 4,868 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામનો ઘટાડો દર્શાવે છે.
સ્થાનિક બજારમાં અલગ-અલગ શુદ્ધતા ધરાવતા સોનાના ભાવમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે. નવા દર મુજબ, 24 કેરેટ સોનું 1,35,809 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ, 22 કેરેટ સોનું 1,32,550 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ, 20 કેરેટ સોનું 1,20,870 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ, 18 કેરેટ સોનું 1,10,010 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ અને 14 કેરેટ સોનું 87,600 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામના ભાવે ઉપલબ્ધ છે.
જોકે, સામાન્ય ગ્રાહકો માટે એ સમજવું જરૂરી છે કે IBJA દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ દરો અને જ્વેલરી શોરૂમમાં ચૂકવવાની અંતિમ કિંમતમાં તફાવત હોય છે. જ્વેલરી ખરીદતી વખતે સોના કે ચાંદીના મૂળ ભાવ ઉપરાંત 3 ટકા GST અને ઘડામણ એટલે કે મેકિંગ ચાર્જ અલગથી ચૂકવવો પડે છે. તેથી, દાગીનાની ખરીદી કરતા પહેલા ગ્રાહકોએ જ્વેલર પાસેથી તમામ કરવેરા અને ચાર્જ સહિતની અંતિમ કિંમતની સ્પષ્ટ વિગતો જાણી લેવી હિતાવહ છે.
