સોના અને ચાંદીના ભાવમાં શુક્રવારે સ્થાનિક બજારમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. વૈશ્વિક બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો હોવા છતાં દિલ્હીના બુલિયન માર્કેટમાં વેચાણનું દબાણ વધતાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઘટાડો થયો હતો. ખાસ કરીને ચાંદીના ભાવમાં એક જ દિવસમાં રૂ. 10,000નો ઘટાડો થતાં રોકાણકારો અને ગ્રાહકોનું ધ્યાન તેના પર ગયું છે. બીજી તરફ સોનાનો ભાવ પણ રૂ. 2,700 ઘટ્યો છે. દિલ્હીના બુલિયન માર્કેટમાં શુક્રવારે 99.9 ટકા શુદ્ધતાવાળી ચાંદીનો ભાવ રૂ. 10,000 ઘટીને રૂ. 2,34,600 પ્રતિ કિલોગ્રામ થઈ ગયો હતો. ગુરુવારે ચાંદી રૂ. 2,44,600 પ્રતિ કિલોગ્રામના ભાવે બંધ થઈ હતી. એટલે કે માત્ર એક જ દિવસમાં ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
સોનાની વાત કરીએ તો 99.9 ટકા શુદ્ધતાવાળા સોનાનો ભાવ પણ રૂ. 2,700 ઘટ્યો હતો. ગુરુવારે રૂ. 1,58,600 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર બંધ થયેલું સોનું શુક્રવારે ઘટીને રૂ. 1,55,900 પ્રતિ 10 ગ્રામ થઈ ગયું હતું. આ રીતે એક તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો, તો બીજી તરફ ભારતીય સ્થાનિક બજારમાં વેચાણના દબાણને કારણે ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો. શનિવાર અને રવિવારે બુલિયન માર્કેટમાં રજા હોવાથી હવે સોના-ચાંદીના ભાવમાં આગામી ફેરફાર સોમવારે જોવા મળી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની વાત કરીએ તો શુક્રવારે સોનાના ભાવમાં લગભગ 1.15 ટકાનો વધારો થયો હતો અને તે 4,366.58 ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચ્યું હતું. ચાંદીનો ભાવ પણ લગભગ 2 ટકા વધીને 64.77 ડોલર પ્રતિ ઔંસ થયો હતો. આમ વૈશ્વિક બજારમાં બંને કિંમતી ધાતુઓમાં તેજી જોવા મળી હોવા છતાં ભારતમાં સ્થાનિક બજારના વેચાણ દબાણને કારણે ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો.
બજારના વિશ્લેષણ મુજબ સોનાના ભાવ પર હાલમાં અનેક પરિબળોની અસર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે મોંઘવારી વધવાની ચિંતા ફરી વધી છે. મોંઘવારી વધે ત્યારે કેન્દ્રીય બેન્કો વ્યાજ દર અંગે કડક વલણ અપનાવી શકે છે. તેની અસર સોના જેવી બિન-વ્યાજ આપતી સંપત્તિઓ પર પડી શકે છે.
અમેરિકન ટ્રેઝરી બોન્ડ પર ઊંચી યીલ્ડ પણ સોનાના ભાવ માટે દબાણનું કારણ બની રહી છે. રોકાણકારોને જ્યારે બોન્ડમાંથી વધુ વળતર મળવાની સંભાવના દેખાય છે ત્યારે તેઓ સોના જેવી સંપત્તિમાંથી નાણાં અન્ય રોકાણમાં ખસેડી શકે છે. આ કારણે સોનાની માંગ પર પણ અસર પડી શકે છે. આ ઉપરાંત અમેરિકામાં વ્યાજ દર અંગેની અપેક્ષાઓ પણ વૈશ્વિક સોનાના બજારને અસર કરી રહી છે. વ્યાજ દરમાં વધારો થવાની શક્યતા વધે ત્યારે સોનામાં રોકાણનું આકર્ષણ ઘટી શકે છે. બીજી તરફ વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની આશા હોય ત્યારે સોનાને સામાન્ય રીતે ટેકો મળે છે.
ભારતીય બજારમાં પણ આ તમામ વૈશ્વિક પરિબળોની સાથે સ્થાનિક માંગ અને વેચાણનું દબાણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોનાના ભાવ ઊંચા સ્તરે રહ્યા હોવાથી કેટલાક રોકાણકારો નફો બુક કરી રહ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં બજારમાં વેચવાલી વધે તો ભાવમાં ટૂંકા ગાળાનો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ચાંદીમાં શુક્રવારે જોવા મળેલો રૂ. 10,000નો ઘટાડો ખાસ નોંધપાત્ર છે. ચાંદીનો ઉપયોગ માત્ર ઘરેણાં માટે જ નહીં પરંતુ ઉદ્યોગ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સોલાર પેનલ સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં થાય છે. તેથી ચાંદીના ભાવ પર રોકાણની સાથે ઔદ્યોગિક માંગની પણ અસર પડે છે.
બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં પણ તેજી જોવા મળી રહી છે. શુક્રવારે MCX પર ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ રૂ. 9,532 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યો હતો. ક્રૂડના ઊંચા ભાવને કારણે ઇંધણની કિંમત અને તેના પરિણામે મોંઘવારી અંગેની ચિંતા વધી શકે છે. જો મોંઘવારી લાંબા સમય સુધી ઊંચી રહે તો વૈશ્વિક નાણાકીય નીતિ અને વ્યાજ દર અંગેના નિર્ણયો પર પણ તેની અસર પડી શકે છે. આ સ્થિતિમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં આગામી દિવસોમાં પણ ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતી ધાતુઓની દિશા, ડોલરની ચાલ, અમેરિકાના વ્યાજ દર અંગેની અપેક્ષાઓ, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ અને સ્થાનિક બજારમાં માંગ-વેચાણ જેવા પરિબળો હવે ભાવ માટે મહત્વના રહેશે. હાલ દિલ્હીના બજાર મુજબ 99.9 ટકા શુદ્ધતાવાળું સોનું રૂ. 1,55,900 પ્રતિ 10 ગ્રામ અને ચાંદી રૂ. 2,34,600 પ્રતિ કિલોગ્રામના સ્તરે આવી ગઈ છે. સોમવારે બજાર ખુલ્યા બાદ વૈશ્વિક સંકેતો અને સ્થાનિક માંગના આધારે સોના-ચાંદીના ભાવમાં ફરી ફેરફાર થઈ શકે છે.
