વાયદા બજાર MCXમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે કડાકો જોવા મળ્યો હતો. ગત સાંજથી રાત સુધી ચાલેલા ટ્રેડિંગ સેશનમાં બંને કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં અચાનક મોટો ઘટાડો નોંધાતા રોકાણકારો અને જ્વેલર્સમાં ચિંતા જોવા મળી હતી. જોકે, ટ્રેડિંગ દરમિયાન નીચલા સ્તરે પહોંચ્યા બાદ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં થોડી રિકવરી થઈ હતી. જેના કારણે દિવસના અંતે બંને ધાતુઓ ભારે ઘટાડા સાથે બંધ રહી હતી. MCX પર 5 ઓક્ટોબર 2026ના સોનાના વાયદાની શરૂઆત 1,57,075ના સ્તરે થઈ હતી. દિવસ દરમિયાન વેચવાલી વધતાં સોનું એક સમયે 1,51,262ની નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગયું હતું. એટલે કે, દિવસના ઉચ્ચ સ્તરની સરખામણીએ સોનાના ભાવમાં એક તબક્કે 4,513 સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે, ત્યારબાદ નીચલા સ્તરેથી ખરીદી આવતા ભાવમાં થોડો સુધારો થયો હતો. અંતે સોનું 3,008 એટલે કે 1.93 ટકાના ઘટાડા સાથે 1,52,767 પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરે બંધ થયું હતું.
ચાંદીના વાયદામાં પણ સોના જેવી જ સ્થિતિ જોવા મળી હતી. MCX પર 4 ડિસેમ્બર 2026ના ચાંદીના વાયદાની શરૂઆત 2,41,106ના ભાવથી થઈ હતી. દિવસ દરમિયાન ભારે વેચવાલી વચ્ચે ચાંદી 2,34,572ની નીચલી સપાટીએ પહોંચી હતી. આ રીતે ચાંદીમાં એક તબક્કે 7,777 સુધીનો મોટો કડાકો જોવા મળ્યો હતો. જોકે, ત્યારબાદ ભાવમાં રિકવરી આવતા ઘટાડો થોડો ઘટ્યો હતો. દિવસના અંતે ચાંદી 4,691 એટલે કે 1.94 ટકાના ઘટાડા સાથે 2,37,658 પ્રતિ કિલોગ્રામના સ્તરે બંધ થઈ હતી. સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આવેલા આ અચાનક ઘટાડા પાછળ અનેક વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર માનવામાં આવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને અમેરિકન ડૉલરમાં મજબૂતી, બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને ઊંચા ભાવનો લાભ લઈ રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રોફિટ બુકિંગને કારણે કિંમતી ધાતુઓ પર વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું હતું.
સામાન્ય રીતે જ્યારે ડૉલર મજબૂત બને છે ત્યારે ડૉલરમાં કિંમત ધરાવતા સોના અને ચાંદી અન્ય કરન્સી ધરાવતા રોકાણકારો માટે મોંઘા બને છે. તેના કારણે કિંમતી ધાતુઓની માંગ પર અસર પડી શકે છે. બીજી તરફ અમેરિકન બોન્ડની યીલ્ડમાં વધારો થવાથી રોકાણકારોને બોન્ડ જેવા વ્યાજ આપતા વિકલ્પોમાં વધુ આકર્ષણ જોવા મળી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સોના અને ચાંદી જેવી વ્યાજ વગરની સંપત્તિમાંથી કેટલીક મૂડી બહાર આવી શકે છે. આ ઉપરાંત, તાજેતરમાં સોના અને ચાંદીના ભાવ ઊંચા સ્તરે પહોંચ્યા હોવાથી કેટલાક રોકાણકારોએ નફો બુક કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. લાંબા સમયથી ભાવમાં તેજી જોવા મળ્યા બાદ જ્યારે રોકાણકારો નફો વસૂલવા માટે વેચવાલી કરે છે ત્યારે બજારમાં ટૂંકા ગાળામાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. MCXમાં પણ આવું જ દબાણ જોવા મળ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજદર નીતિ અંગેના મિશ્ર સંકેતો પણ કિંમતી ધાતુઓ માટે મહત્વપૂર્ણ પરિબળ બની રહ્યા છે. બજારના રોકાણકારો ફેડના આગામી નિર્ણય અને અમેરિકાના આર્થિક આંકડાઓ પર નજર રાખી રહ્યા છે. વ્યાજદરમાં ઘટાડાની શક્યતા ઘટે અથવા લાંબા સમય સુધી વ્યાજદર ઊંચા રહેવાના સંકેત મળે તો સોના પર દબાણ આવી શકે છે. બીજી તરફ વ્યાજદર ઘટાડાની શક્યતા વધે તો સોના માટે ફરીથી તેજીનું વાતાવરણ બની શકે છે. આ ઘટાડા છતાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આગળ પણ ભારે ઉથલપાથલ રહેવાની શક્યતા છે. ડૉલરની ચાલ, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ, ફેડની નીતિ, વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય સ્થિતિ અને રોકાણકારોની ખરીદી-વેચવાલી કિંમતી ધાતુઓની આગામી દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. તેથી એક દિવસના ઘટાડાને આધારે લાંબા ગાળાના ભાવ અંગે ચોક્કસ નિષ્કર્ષ કાઢવો યોગ્ય નહીં ગણાય.
