દિવાળી અને ધનતેરસ પહેલાં સોના-ચાંદીની કિંમતોમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. તહેવારોની સિઝનમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં આવેલી આ નરમાઈને કારણે ખરીદદારોનું ધ્યાન ફરી સોના અને ચાંદીના બજાર તરફ ખેંચાયું છે. સ્થાનિક બજારથી લઈને વાયદા બજાર સુધી બંને ધાતુઓના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આપેલા આંકડા મુજબ, માત્ર ચાર દિવસના કારોબારમાં સ્થાનિક બજારમાં ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 16,503 સસ્તી થઈ છે, જ્યારે સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 4,796નો ઘટાડો નોંધાયો છે. MCX પર પણ ચાંદી અને સોનાના ભાવ નીચે આવ્યા છે.
સ્થાનિક બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. 16 ઓક્ટોબરે ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 2,10,918 હતો, જે શુક્રવારના કારોબારમાં ઘટીને રૂ. 1,94,415 પર આવી ગયો હતો. આમ, માત્ર ચાર દિવસમાં ચાંદી રૂ. 16,503 સસ્તી થઈ હતી. આ ઘટાડા બાદ ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 2 લાખની નીચે પહોંચી ગયો હતો. દિવાળી અને ધનતેરસ પહેલાં ભાવમાં થયેલા આ ફેરફારથી ચાંદીની ખરીદી કરવાનું આયોજન કરતા ગ્રાહકો માટે બજારની સ્થિતિ બદલાઈ છે. વાયદા બજાર એટલે કે મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર પણ ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. 4 ડિસેમ્બરની એક્સપાયરી ધરાવતી એક કિલોગ્રામ ચાંદીનો ભાવ 16 ઓક્ટોબરે રૂ. 2,11,187 હતો, જે શુક્રવારે ઘટીને રૂ. 1,96,100 થયો હતો. આ રીતે ચાર દિવસના કારોબારમાં વાયદા બજારમાં ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 15,087 સસ્તી થઈ હતી.
આપેલા આંકડા મુજબ, ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડા બાદ તેની વર્તમાન કિંમત આ વર્ષે જાન્યુઆરીના છેલ્લા સપ્તાહમાં નોંધાયેલા રૂ. 4,20,048ના સર્વોચ્ચ સ્તર કરતાં રૂ. 2,23,948 ઓછી હતી. આ સરખામણી દર્શાવે છે કે ચાંદીના ભાવમાં તેના અગાઉના ઊંચા સ્તરથી નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. જોકે, બજારમાં ભાવમાં સતત ફેરફાર થતો હોવાથી ખરીદી કે રોકાણનો નિર્ણય લેતાં પહેલાં તાજા ભાવ તપાસવા જરૂરી છે. ચાંદીની સાથે સોનાના ભાવમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હતો. MCX પર 4 ડિસેમ્બરની એક્સપાયરી ધરાવતા 10 ગ્રામ સોનાનો ભાવ રૂ. 1,47,918થી ઘટીને રૂ. 1,42,150 થયો હતો. એટલે કે વાયદા બજારમાં સોનું પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 5,768 સસ્તું થયું હતું. બીજી તરફ, સ્થાનિક બજારમાં સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 1,46,426થી ઘટીને રૂ. 1,41,630 થયો હતો. આ રીતે સ્થાનિક બજારમાં સોનાની કિંમતમાં રૂ. 4,796નો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
સ્થાનિક બજારમાં અલગ-અલગ શુદ્ધતાના સોનાના ભાવમાં પણ ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો. આપેલા આંકડા મુજબ, 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 1,41,630 નોંધાયો હતો. 22 કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. 1,38,230, 20 કેરેટનો ભાવ રૂ. 1,26,050 અને 18 કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. 1,14,720 હતો. જ્યારે 14 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 91,350 નોંધાયો હતો. સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં ઘરેણાં ખરીદતી વખતે ગ્રાહકોએ અંતિમ કિંમત અંગે ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. ઝવેરીની દુકાનમાં સોનાની કિંમત ઉપરાંત મેકિંગ ચાર્જ અને લાગુ પડતો GST પણ ચૂકવવો પડે છે. મેકિંગ ચાર્જ ઘરેણાંની ડિઝાઇન, બનાવટ અને ઝવેરીની નીતિ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
તેથી માત્ર સોનાના પ્રતિ 10 ગ્રામના ભાવને આધારે ખરીદીનો ખર્ચ નક્કી કરવો યોગ્ય નથી. ઘરેણાં ખરીદતાં પહેલાં સોનાની શુદ્ધતા, હોલમાર્ક, મેકિંગ ચાર્જ અને બિલમાં દર્શાવેલી કુલ રકમની ચકાસણી કરવી જોઈએ. સોના-ચાંદીમાં રોકાણ કરવા ઇચ્છતા લોકોએ પણ બજારના ઉતાર-ચઢાવને ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં વૈશ્વિક બજાર, ડોલરની સ્થિતિ, વ્યાજદર અને રોકાણકારોની માંગ જેવા પરિબળોની અસર થઈ શકે છે. તેથી માત્ર તાજેતરના ઘટાડાને આધારે રોકાણનો નિર્ણય લેવાને બદલે પોતાની નાણાકીય સ્થિતિ અને જોખમ સહન કરવાની ક્ષમતા મુજબ નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
