બ્રાઝિલમાં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીના બીજા તબક્કા માટે આજે મતદાન યોજાઈ રહ્યું છે. આ ચૂંટણીમાં વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વા અને ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો વચ્ચે સીધો મુકાબલો છે. પ્રથમ તબક્કામાં બંને ઉમેદવારોમાંથી કોઈને પણ 50 ટકાથી વધુ મત મળ્યા નહોતા, જેના કારણે ચૂંટણી બીજા તબક્કા સુધી પહોંચી છે. પ્રથમ તબક્કામાં ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને 47 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે લુલા દા સિલ્વાને 45 ટકા મત મળ્યા હતા. બંને વચ્ચે આશરે 22 લાખ મતનું અંતર હતું. હવે બીજા તબક્કાના પરિણામથી નક્કી થશે કે બ્રાઝિલની સત્તા ફરી લુલાના હાથમાં રહેશે કે ફ્લાવિયો પહેલીવાર રાષ્ટ્રપતિ બનશે.
બીજા તબક્કા પહેલાંના સર્વેમાં બંને ઉમેદવારો વચ્ચે ખૂબ જ નજીકની ટક્કર જોવા મળી રહી છે. એક સર્વેમાં ફ્લાવિયોને 50 ટકા અને લુલાને 49 ટકા મત મળવાનો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, સર્વેના આંકડા અંતિમ પરિણામની ખાતરી આપતા નથી. ચૂંટણી પ્રચારના અંતિમ દિવસોમાં બંને નેતાઓએ મોંઘવારી, ગુનાખોરી અને ભ્રષ્ટાચાર જેવા મુદ્દાઓ પર એકબીજાને ઘેર્યા હતા. 23 ઑક્ટોબરે યોજાયેલી અંતિમ ટેલિવિઝન ચર્ચામાં લુલાએ પોતાની સરકારની કામગીરીનો બચાવ કરતાં કહ્યું હતું કે તેમની સરકારે લઘુત્તમ વેતન વધારવા અને ગરીબ પરિવારોને આર્થિક મદદ પહોંચાડવા માટે કામ કર્યું છે. બીજી તરફ ફ્લાવિયોએ વધતી મોંઘવારી, લોકો પર વધી રહેલા દેવા અને ગુનાખોરીના મુદ્દે સરકારની ટીકા કરી હતી. બંને નેતાઓએ એકબીજા સામે ભ્રષ્ટાચારને લગતા આરોપો પણ લગાવ્યા હતા.
80 વર્ષના લુલા દા સિલ્વા ચોથી વખત રાષ્ટ્રપતિ બનવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેઓ 2003થી 2010 સુધી સતત બે કાર્યકાળ માટે બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ રહ્યા હતા. ત્યારબાદ 2023માં તેઓ ફરી સત્તા પર પાછા ફર્યા હતા. તેમની રાજકીય લોકપ્રિયતાનો મોટો આધાર ગરીબ અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો છે. તેમની સરકારે આર્થિક સહાય યોજનાઓ અને લઘુત્તમ વેતનમાં વધારા પર ભાર મૂક્યો છે. જોકે, આ વખતે મોંઘવારી અને ગુનાખોરી જેવા મુદ્દાઓ તેમના માટે પડકારરૂપ બન્યા છે. મતદારો આર્થિક સ્થિતિ અને કાયદો-વ્યવસ્થાના મુદ્દે સરકારની કામગીરીને કેવી રીતે મૂલવે છે, તે ચૂંટણીના પરિણામમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો વ્યવસાયે વકીલ છે અને સેનેટર તરીકે પણ કામ કરી ચૂક્યા છે. તેઓ બ્રાઝિલના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જેયર બોલ્સોનારોના પુત્ર છે. જેયર બોલ્સોનારો 2019થી 2022 સુધી દેશના રાષ્ટ્રપતિ રહ્યા હતા. ફ્લાવિયો પહેલીવાર રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણી લડી રહ્યા છે અને પોતાના પિતાની જમણેરી રાજકીય વિચારધારાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે. જેયર બોલ્સોનારોને સત્તા છોડ્યા બાદ રાજકીય ઉથલપાથલના કાવતરાના કેસમાં 27 વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી છે. આ પૃષ્ઠભૂમિને કારણે ફ્લાવિયાની ઉમેદવારી પણ બ્રાઝિલની રાજનીતિમાં ચર્ચાનો વિષય બની છે.
પ્રથમ તબક્કાની ચૂંટણીમાં આશરે 3.34 કરોડ મતદારોએ મતદાન કર્યું નહોતું. આ સંખ્યા કુલ મતદારોના 21 ટકાથી વધુ છે. કેટલાક મતદારો બંને ઉમેદવારોમાંથી કોઈને પસંદ કરવા માગતા નહોતા, જ્યારે અન્ય લોકો વિવિધ કારણોસર મતદાન કરી શક્યા નહોતા. બીજા તબક્કામાં આ મતદારોમાંથી કેટલા મતદાન કરવા બહાર આવે છે અને તેમના મત કયા ઉમેદવાર તરફ જાય છે, તે પરિણામને અસર કરી શકે છે.
બ્રાઝિલની ચૂંટણી પર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. બ્રાઝિલ લેટિન અમેરિકાની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે અને બ્રિક્સ જૂથનો સ્થાપક સભ્ય છે. લુલાની સરકાર ચીન અને બ્રિક્સના અન્ય દેશો સાથેના સંબંધો મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકતી રહી છે. બીજી તરફ ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નજીકના માનવામાં આવે છે. તેથી ચૂંટણીનું પરિણામ બ્રાઝિલની વિદેશ નીતિ અને અમેરિકા તથા ચીન સાથેના સંબંધોની દિશા અંગે પણ મહત્વનું બની શકે છે. જોકે, કોઈપણ સરકાર સત્તામાં આવે તો તેના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં કેવા ફેરફાર થશે, તે ભવિષ્યની નીતિઓ અને રાજદ્વારી નિર્ણયોથી નક્કી થશે.
આ ચૂંટણી માત્ર બે ઉમેદવારો વચ્ચેની રાજકીય સ્પર્ધા નથી, પરંતુ બ્રાઝિલના આર્થિક અને સામાજિક મુદ્દાઓ અંગે મતદારોના અભિગમની પણ કસોટી છે. મોંઘવારી, રોજગાર, ગરીબ પરિવારો માટેની સહાય, ગુનાખોરી અને ભ્રષ્ટાચાર જેવા મુદ્દાઓ પર મતદારોનો નિર્ણય આગામી સરકારની પ્રાથમિકતાઓ નક્કી કરશે. સાથે જ, બ્રાઝિલ અમેરિકા સાથેના સંબંધોને વધુ નજીક લઈ જશે કે ચીન અને બ્રિક્સ દેશો સાથેના સહયોગને આગળ વધારશે, તે પણ ચૂંટણી બાદ ધ્યાન ખેંચનારા મુદ્દાઓમાં સામેલ રહેશે.
