છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોના અને ચાંદીના ભાવમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતીય બુલિયન માર્કેટથી લઈને વાયદા બજાર એટલે કે MCX સુધી બંને કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં નરમાઈ આવી છે. ખાસ કરીને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. માત્ર પાંચ કામકાજી દિવસમાં ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 6,500થી વધુ સસ્તી થઈ છે. બીજી તરફ સોનાના ભાવમાં પણ લગભગ રૂ. 3,000નો ઘટાડો થયો છે. ઘરેલુ બજારના તાજેતરના ભાવ પર નજર કરીએ તો 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 1,54,884થી ઘટીને રૂ. 1,51,938 થઈ ગયો છે. એટલે કે પાંચ કામકાજી દિવસ દરમિયાન સોનાના ભાવમાં રૂ. 2,946નો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડો સોનાના રોકાણકારો અને ખરીદદારો માટે મહત્વનો છે, કારણ કે થોડા સમય પહેલા સોનાના ભાવમાં સતત તેજી જોવા મળી રહી હતી.
ચાંદીમાં તો સોનાની સરખામણીએ વધુ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ઘરેલુ બજારમાં ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 2,35,456થી ઘટીને રૂ. 2,28,920 પર આવી ગયો છે. એટલે કે પાંચ કામકાજી દિવસમાં ચાંદી રૂ. 6,536 સસ્તી થઈ છે. ચાંદીના ભાવમાં આવેલા આ ઘટાડાથી જ્વેલરી, ઉદ્યોગ અને રોકાણ સાથે જોડાયેલા લોકોનું ધ્યાન ફરી કિંમતો તરફ ગયું છે. સોનાના અલગ-અલગ કેરેટના ભાવમાં પણ ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. હાલમાં 22 કેરેટ સોનું પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 1,48,290 આસપાસ છે. 20 કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. 1,35,230, જ્યારે 18 કેરેટ સોનું રૂ. 1,23,070 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે. 14 કેરેટ સોનાની કિંમત પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 98,000 આસપાસ નોંધાઈ છે. આ ભાવોમાં પણ બજારની હિલચાલ પ્રમાણે ફેરફાર થતો રહે છે.
વાયદા બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો વધુ સ્પષ્ટ જોવા મળ્યો છે. MCX પર ડિસેમ્બર એક્સપાયરી વાળી ચાંદીના ભાવમાં પાંચ કામકાજી દિવસમાં રૂ. 2,772નો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડા બાદ ચાંદી રૂ. 2,34,886 પ્રતિ કિલોગ્રામના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. ચાંદી માટે આ ઘટાડો એટલા માટે પણ મહત્વનો છે કારણ કે ચાલુ વર્ષના જાન્યુઆરીમાં તેનો ભાવ રૂ. 4,20,048 પ્રતિ કિલોગ્રામના ઓલટાઈમ હાઈ સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. હાલની કિંમતની સરખામણી તે રેકોર્ડ સ્તર સાથે કરવામાં આવે તો ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ રૂ. 1,85,162 જેટલી સસ્તી થઈ ગઈ છે. એટલે કે ચાંદી પોતાના રેકોર્ડ ભાવથી ઘણી નીચે આવી ચૂકી છે.
સપ્ટેમ્બર મહિનાની વાત કરીએ તો પણ ચાંદીમાં સતત નરમાઈ જોવા મળી છે. માત્ર આ મહિનામાં MCX પર ચાંદીના ભાવમાં રૂ. 5,235નો ઘટાડો નોંધાયો છે. એટલે કે ટૂંકા ગાળામાં ચાંદીના ભાવમાં તેજી કરતાં ઘટાડાનું દબાણ વધારે રહ્યું છે. સોનાની વાત કરીએ તો MCX પર તેની ચાલ ચાંદી કરતાં થોડી ધીમી રહી છે. છેલ્લા પાંચ કામકાજી દિવસમાં સોનાનો ભાવ રૂ. 1,52,767થી ઘટીને રૂ. 1,52,655 પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો છે. એટલે કે આ સમયગાળા દરમિયાન સોનામાં રૂ. 112નો ઘટાડો થયો છે.
જોકે, સપ્ટેમ્બર મહિનાના કુલ આંકડા જોવામાં આવે તો સોનામાં પણ નોંધપાત્ર નરમાઈ જોવા મળે છે. ઓગસ્ટના અંતના ભાવની સરખામણીમાં MCX પર સોનું પ્રતિ 10 ગ્રામ રૂ. 1,805 જેટલું સસ્તું થયું છે. આ રીતે જોવામાં આવે તો સપ્ટેમ્બરમાં સોના-ચાંદી બંનેના ભાવ પર વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળ્યું છે, પરંતુ ચાંદીમાં ઘટાડો વધુ મોટો રહ્યો છે. સોના અને ચાંદીના ભાવમાં દરરોજ અનેક કારણોસર ફેરફાર થાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવ, ડોલર સામે રૂપિયાની સ્થિતિ, વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓ, વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ અને રોકાણકારોની ખરીદી-વેચાણ જેવી બાબતો તેની અસર કરે છે. ઘરેલુ બજારમાં માંગ અને લગ્નસરાની સિઝન પણ ભાવને અસર કરી શકે છે.
હાલના ઘટાડા બાદ સોનું અને ચાંદી ખરીદનારા લોકોની નજર હવે આગામી દિવસોમાં ભાવ કઈ દિશામાં જાય છે તેના પર રહેશે. જોકે, માત્ર થોડા દિવસના ઘટાડાને આધારે ભાવમાં લાંબા ગાળાનો ટ્રેન્ડ નક્કી કરી શકાય નહીં. કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ઝડપથી ઉતાર-ચઢાવ થતો હોવાથી ખરીદી કે રોકાણ કરતા પહેલા વર્તમાન બજાર સ્થિતિને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. આ રીતે પાંચ કામકાજી દિવસના આંકડા પ્રમાણે ઘરેલુ બજારમાં 24 કેરેટ સોનું રૂ. 2,946 અને ચાંદી રૂ. 6,536 સસ્તી થઈ છે. બીજી તરફ MCX પર ચાંદી રૂ. 2,772 અને સોનું રૂ. 112 ઘટ્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે ચાંદી હજુ પણ જાન્યુઆરીના પોતાના રેકોર્ડ હાઈથી રૂ. 1.85 લાખથી વધુ નીચે ટ્રેડ થઈ રહી છે.