મધ્યપૂર્વમાં વધતી જતી ભૂ-રાજકીય તણાવની સ્થિતિ વચ્ચે યુનાઇટેડ અરબ એમિરેટ્સ (UAE) એક મહત્વપૂર્ણ રાજનૈતિક અને આર્થિક સંકેત આપ્યો છે. અમેરિકાની મદદની અપેક્ષા વચ્ચે UAEએ ચીનની કરન્સી યુઆન તરફ ઝુકાવ બતાવતા નવી વ્યૂહરચના અપનાવવાનો સંકેત આપ્યો,જેને વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થવ્યવસ્થામાં મોટો સંદેશ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
અમેરિકાની મદદની વચ્ચે ચીન તરફ ઝુકાવ કેમ?
રિપોર્ટ મુજબ, મધ્યપૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ અને વેપાર-ઊર્જા સંબંધિત જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને UAEએ અમેરિકા સાથે સંપર્ક કર્યો હતો. પરંતુ સાથે સાથે તેણે ચીન સાથે આર્થિક સહકાર વધારવાનો પણ સંકેત આપ્યો. ખાસ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય લેવડદેવડમાં ડોલર સિવાય વિકલ્પ રૂપે યુઆનનો ઉપયોગ કરવાની ચર્ચા મહત્વપૂર્ણ બની છે.
ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ
વૈશ્વિક વેપારમાં અત્યાર સુધી અમેરિકી ડોલરનું પ્રભુત્વ રહ્યું છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અનેક દેશો ડોલર ની નિર્ભરતા ઘટાડવાની (De-dollarization) દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છે. UAEનું ચીન સાથે કરન્સી સહકાર વધારવાનું પગલું પણ આ જ પ્રવાહનો ભાગ માનવામાં આવે છે.સાથે જ UAE અને ચીન વચ્ચે પહેલાથી જ મોટા સ્તરે રોકાણ સહકાર છે અને બંને દેશોએ 2015માં સંયુક્ત રોકાણ ફંડ પણ શરૂ કર્યો હતો, જે વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધારવા માટે બનાવાયો હતો.
ઊર્જા અને વેપાર સુરક્ષા મુખ્ય કારણ
મધ્યપૂર્વમાં ચાલી રહેલી પરિસ્થિતિને કારણે તેલ અને ગેસ સપ્લાય પર અસર પડવાની શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં UAE પોતાના વેપાર અને ઊર્જા વ્યવહારને સુરક્ષિત રાખવા માટે વિકલ્પ કરન્સીનો ઉપયોગ કરવા માંગે છે. યુઆનનો ઉપયોગ વધારવાથી ચીન સાથેના ઊર્જા અને વેપાર સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે સંતુલન સાધવાનો પ્રયાસ
વિશ્વ રાજકારણમાં UAE લાંબા સમયથી અમેરિકા સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર રહ્યો છે. છતાં, ચીન સાથે વધતા વેપાર અને રોકાણ સંબંધોને ધ્યાનમાં રાખીને UAE હવે બંને દેશો વચ્ચે સંતુલન સાધવાની નીતિ અપનાવી રહ્યો છે. આ પગલું UAEની બહુ-દિશાત્મક વિદેશ નીતિનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવે છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે શું સંકેત?
જો મધ્યપૂર્વના દેશો ધીમે ધીમે ડોલરની જગ્યાએ અન્ય કરન્સી તરફ આગળ વધે છે, તો તે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન સાબિત થઈ શકે છે. UAEનું તાજેતરનું પગલું એ સંકેત આપે છે કે ભવિષ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં કરન્સીનું સંતુલન બદલાઈ શકે છે.
