વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા શાંતિ કરાર બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં અનિશ્ચિતતા ઘટી છે. તેના કારણે હવે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) આગામી મોનેટરી પોલિસી બેઠકમાં રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર કર્યા વગર તેને 5.25 ટકા પર યથાવત રાખે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. એક અહેવાલ અનુસાર, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ ઓછો થતાં હવે RBI અને અન્ય નીતિ નિર્માતાઓ તાત્કાલિક વૈશ્વિક ઘટનાઓને બદલે દેશના આર્થિક આંકડાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે. ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, ચોમાસાની સ્થિતિ અને ફુગાવાના ટ્રેન્ડ આગામી નિર્ણયોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. BofA Securitiesના વિશ્લેષણ મુજબ અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે થયેલી સમજૂતીથી વૈશ્વિક બજારોમાં સ્થિરતા આવી છે. અગાઉ મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી હતી, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ થોડી સામાન્ય બની રહી છે. આથી RBIને ઉતાવળમાં કોઈ નિર્ણય લેવાની જરૂર નથી અને તે હાલની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરી શકે છે.
જૂનમાં યોજાયેલી મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠકમાં RBIએ સર્વસંમતિથી રેપો રેટ 5.25 ટકા પર જાળવી રાખ્યો હતો. સાથે જ બેંકે પોતાનું વલણ પણ તટસ્થ રાખ્યું હતું. આનો અર્થ એ છે કે હાલ વ્યાજદરમાં વધારો કે ઘટાડો કરવા અંગે કોઈ ઉતાવળનો નિર્ણય લેવામાં આવશે નહીં. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે RBI આગામી મહિનાઓમાં ચોમાસાની પ્રગતિ પર ખાસ નજર રાખશે. કારણ કે સારો ચોમાસો કૃષિ ઉત્પાદન વધારવામાં મદદરૂપ બને છે અને ખાદ્ય વસ્તુઓના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખી શકે છે. જો વરસાદ સામાન્ય કે સારો રહેશે તો ફુગાવાનું દબાણ ઓછું થઈ શકે છે. બીજી તરફ, RBIએ પોતાના આર્થિક અંદાજોમાં પણ કેટલાક ફેરફાર કર્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ 6.9 ટકાથી ઘટાડીને 6.6 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે ફુગાવાનો અંદાજ વધારીને 5.1 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. હવામાન સંબંધિત જોખમો અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં અનિશ્ચિતતા તેના મુખ્ય કારણો માનવામાં આવી રહ્યા છે.
MPCના સભ્યોએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે વૈશ્વિક અને સ્થાનિક સ્તરે હજુ કેટલાક જોખમો યથાવત છે. જોકે, આંતરિક ફુગાવાનું દબાણ હાલમાં નિયંત્રણમાં છે અને અર્થતંત્ર પર તેની ગંભીર નકારાત્મક અસર જોવા મળી રહી નથી. તેથી હાલના તબક્કે આંકડાઓ આધારિત નિર્ણય લેવાની નીતિ વધુ યોગ્ય માનવામાં આવી રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઘર લોન, કાર લોન અથવા અન્ય લોન લેનારા લોકો માટે તરત EMI ઘટવાની આશા ઓછી દેખાઈ રહી છે. જો કે, RBIની આગામી બેઠકોમાં ચોમાસું, ફુગાવો અને વૈશ્વિક બજારોની સ્થિતિને આધારે નિર્ણય લેવામાં આવશે. એટલે આગામી થોડા મહિનાઓમાં આર્થિક આંકડાઓ જ નક્કી કરશે કે વ્યાજદરમાં ઘટાડો થશે કે હાલની સ્થિતિ યથાવત રહેશે.
