સોનાની દાણચોરી માટે દાણચોરો અવારનવાર નવી અને ચોંકાવનારી તરકીબો અપનાવતા હોય છે. કોઈ કપડાંમાં સોનું સંતાડે છે તો કોઈ ખાદ્ય સામગ્રી, મેકઅપ કિટ અથવા અન્ય વસ્તુઓમાં તેને છુપાવીને કસ્ટમ્સને ચકમો આપવાનો પ્રયાસ કરે છે. જોકે, અમદાવાદ એરપોર્ટ પર સામે આવેલો તાજેતરનો કિસ્સો દાણચોરીની દુનિયામાં સૌથી અનોખા અને આશ્ચર્યજનક બનાવોમાંનો એક ગણાઈ રહ્યો છે. દુબઈથી અમદાવાદ આવી રહેલી ઇન્ડિગોની એક ફ્લાઇટમાં વિમાનના ટોઇલેટની સાઉન્ડ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને કરોડો રૂપિયાનું સોનું છુપાવવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ કસ્ટમ્સ અધિકારીઓની સતર્કતાના કારણે આખું કાવતરું નિષ્ફળ ગયું અને કરોડો રૂપિયાનું સોનું જપ્ત કરવામાં આવ્યું.
આ સમગ્ર ઘટના 12 જૂનના રોજ દુબઈથી અમદાવાદ આવેલા ઇન્ડિગોની ફ્લાઇટ 6E-1478 સાથે જોડાયેલી છે. ફ્લાઇટ અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ઉતર્યા બાદ કસ્ટમ્સ અધિકારીઓને કેટલીક શંકાસ્પદ માહિતી મળી હતી. આ માહિતીના આધારે અધિકારીઓએ વિમાનની વિગતવાર તપાસ કરવાનો નિર્ણય લીધો. શરૂઆતમાં સામાન્ય તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી, પરંતુ બાદમાં શંકા વધુ ગાઢ બનતાં વિમાનના વિવિધ ભાગોની ઝીણવટભરી તપાસ શરૂ કરવામાં આવી. તપાસ દરમિયાન કસ્ટમ્સ અધિકારીઓએ એરક્રાફ્ટ એન્જિનિયરોની મદદ લીધી અને ફ્લાઇટ કેબિનના દરેક મહત્વના ભાગને ચકાસવાનું શરૂ કર્યું. જ્યારે તપાસ ટીમ વિમાનના શૌચાલય સુધી પહોંચી ત્યારે એક મોટું રહસ્ય સામે આવ્યું. સામાન્ય રીતે જાહેરાતો અને સૂચનાઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા દિવાલ પર લગાવવામાં આવેલા સાઉન્ડ સ્પીકર પર અધિકારીઓની નજર ગઈ. સ્પીકર બોક્સ ખોલીને તપાસ કરવામાં આવતા અંદર કંઈક અસામાન્ય જોવા મળ્યું.
સ્પીકરના ઓડિયો ઉપકરણોની પાછળ કાળા ઇલેક્ટ્રિકલ ટેપથી ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક લપેટવામાં આવેલા બે ભારે પેકેટ મળી આવ્યા હતા. અધિકારીઓએ જ્યારે આ પેકેટો ખોલ્યા ત્યારે તેઓ પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. અંદરથી કુલ 24 વિદેશી સોનાના બિસ્કિટ મળી આવ્યા હતા. આ બિસ્કિટનું કુલ વજન આશરે 2.8 કિલોગ્રામ હતું અને તેની બજાર કિંમત અંદાજે રૂ.4.26 કરોડ હોવાનું સામે આવ્યું હતું. પ્રાથમિક તપાસમાં એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે દાણચોરોએ આ સોનું વિમાનના ટોઇલેટમાં છુપાવીને પછીથી કોઈ સ્થાનિક વ્યક્તિ અથવા ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફના સભ્ય મારફતે તેને બહાર કાઢવાની યોજના બનાવી હતી. આ પ્રકારની પદ્ધતિને એરક્રાફ્ટ સ્મગલિંગ નેટવર્કમાં ‘ડ્રોપ પોઈન્ટ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં દાણચોરો સોનું અથવા અન્ય કિંમતી વસ્તુઓ મુસાફર પાસે રાખવાને બદલે વિમાનના કોઈ ગુપ્ત ભાગમાં સંતાડી દે છે અને પછી એરપોર્ટ પર તેનો સાથીદાર તેને બહાર કાઢે છે. પરંતુ આ વખતે કસ્ટમ્સ અધિકારીઓની સતર્કતા અને સચોટ બાતમીના કારણે આ યોજના સફળ થઈ શકી નહોતી. તપાસ શરૂ થતાં જ દાણચોરો અથવા તેમના સાથીદારોને જોખમનો અહેસાસ થઈ ગયો હોવાનું માનવામાં આવે છે. પરિણામે કોઈપણ વ્યક્તિએ આ સોના પર પોતાનો દાવો કર્યો નહોતો અને સોનું વિમાનમાં જ છોડી દેવામાં આવ્યું હતું.
કારણ કે કોઈ વ્યક્તિએ સોનાની માલિકી સ્વીકારી નહોતી, કસ્ટમ્સ વિભાગે કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962ની જોગવાઈઓ હેઠળ તેને બિનદાવારી માલ તરીકે જાહેર કરીને સત્તાવાર રીતે જપ્ત કરી લીધું હતું. હવે અધિકારીઓ સમગ્ર ઘટનાની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહ્યા છે. ફ્લાઇટના મુસાફરોની વિગતો, ક્રૂ સભ્યોની માહિતી અને ફ્લાઇટ મેનિફેસ્ટની ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે જેથી જાણી શકાય કે આ દાણચોરીના પ્રયાસ પાછળ કોણ જવાબદાર હતું. કસ્ટમ્સ વિભાગ હવે સીસીટીવી ફૂટેજ, મુસાફરોના પ્રવાસ ઇતિહાસ અને અન્ય ઇન્ટેલિજન્સ ઇનપુટના આધારે સમગ્ર નેટવર્ક સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. તપાસ એ દિશામાં પણ ચાલી રહી છે કે આ કોઈ એક વ્યક્તિનું કૃત્ય હતું કે પછી આંતરરાષ્ટ્રીય દાણચોરીના મોટા રેકેટનો ભાગ હતો.
આ ઘટના એ પણ દર્શાવે છે કે સોનાની દાણચોરી માટે ગુનેગારો સતત નવી રીતો શોધી રહ્યા છે. જોકે, કસ્ટમ્સ અને સુરક્ષા એજન્સીઓ પણ એટલી જ સતર્કતા સાથે આવા કાવતરાઓને નિષ્ફળ બનાવવા માટે કાર્યરત છે. વિમાનના ટોઇલેટની સાઉન્ડ સિસ્ટમમાં કરોડો રૂપિયાનું સોનું છુપાવવાનો આ પ્રયાસ જેટલો ચોંકાવનારો હતો, એટલો જ કસ્ટમ્સની કાર્યવાહીનો સફળ પર્દાફાશ પણ રહ્યો છે. અમદાવાદ એરપોર્ટ પર થયેલી આ દાણચોરીના બદલાતા મોડસ ઓપરેન્ડી અને સુરક્ષા એજન્સીઓની સજાગતાનું પણ એક મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ બની છે. હવે સૌની નજર તપાસના આગામી તબક્કા પર છે, જ્યાં આ અનોખા દાણચોરી કૌભાંડના માસ્ટરમાઈન્ડ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
