કિર્ગિસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેકમાં યોજાયેલી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) સમિટ દરમિયાન પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફ અને તેમના કાર્યાલય દ્વારા શેર કરવામાં આવેલી એક તસવીરને લઈને વિવાદ સર્જાયો હતો. સમિટ દરમિયાન વિવિધ દેશોના નેતાઓ સાથે લેવામાં આવેલી ગ્રુપ તસવીરમાંથી કેટલાક નેતાઓને ક્રોપ કરીને હટાવવામાં આવ્યા બાદ પાકિસ્તાનની સોશિયલ મીડિયા પર ભારે ટીકા થઈ હતી. મામલો ગરમાતા પાકિસ્તાની વડાપ્રધાન કાર્યાલયે બાદમાં તમામ નેતાઓ દેખાય તેવી સંપૂર્ણ તસવીર શેર કરી હતી. SCO સમિટમાં ભારત સહિત સંગઠનના વિવિધ સભ્ય દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અને સરકારના વડાઓ હાજર રહ્યા હતા. સમિટના કાર્યક્રમ દરમિયાન નેતાઓનું એકસાથે ફોટો સેશન પણ યોજાયું હતું. આ દરમિયાન લેવામાં આવેલી ફેમિલી ફોટોમાં ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સહિત અનેક નેતાઓ જોવા મળતા હતા.
જોકે, પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન કાર્યાલયના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પરથી શરૂઆતમાં શેર કરવામાં આવેલી તસવીરમાં તમામ નેતાઓ જોવા મળ્યા નહોતા. તસવીરને એવી રીતે ક્રોપ કરવામાં આવી હતી કે તેમાં પાકિસ્તાન સાથે ચીન, રશિયા, કઝાકિસ્તાન, તાજિકિસ્તાન અને ઉઝબેકિસ્તાનના નેતાઓ જ મુખ્યત્વે દેખાતા હતા. ભારત સહિત કેટલાક દેશોના નેતાઓ તસવીરના ફ્રેમમાંથી બહાર થઈ ગયા હતા. આ તસવીર સોશિયલ મીડિયા પર સામે આવતા જ યુઝર્સે પાકિસ્તાનના પીએમઓની ટીકા શરૂ કરી હતી. ખાસ કરીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અન્ય નેતાઓને મૂળ ગ્રુપ તસવીરમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હોવાની બાબત ચર્ચાનો વિષય બની હતી. અનેક લોકોએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે જ્યારે આ એક આંતરરાષ્ટ્રીય સમિટની સત્તાવાર તસવીર હતી ત્યારે તેને આ રીતે ક્રોપ કરવાની જરૂર શા માટે પડી.
વિવાદ વધ્યા બાદ પાકિસ્તાન તરફથી ડેમેજ કંટ્રોલ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. શહબાઝ શરીફના સત્તાવાર હેન્ડલ પરથી બાદમાં સમગ્ર ગ્રુપ તસવીર શેર કરવામાં આવી હતી. આ તસવીરમાં SCO સમિટમાં હાજર તમામ મુખ્ય નેતાઓ સ્પષ્ટપણે જોવા મળતા હતા. તેમાં ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઉપરાંત કિર્ગિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ સદિર જાપારોવ, બેલારૂસના રાષ્ટ્રપતિ એલેક્ઝેન્ડર લુકાશેન્કો અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાન સહિતના નેતાઓ પણ હાજર હતા. આ સમગ્ર ઘટનામાં ખાસ વાત એ રહી કે શરૂઆતમાં ક્રોપ કરેલી તસવીર અને બાદમાં શેર કરાયેલી સંપૂર્ણ તસવીર વચ્ચેનો તફાવત સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે તરત જ પકડી લીધો હતો. જેના કારણે પાકિસ્તાનના પીએમઓની સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલિંગને લઈને પણ સવાલો ઊભા થયા હતા.
બીજી તરફ, ભારત તરફથી પણ SCO સમિટની સંપૂર્ણ ગ્રુપ તસવીર શેર કરવામાં આવી હતી. તેમાં તમામ દેશોના નેતાઓ એકસાથે જોવા મળતા હતા. આ તસવીર સામે આવ્યા બાદ પાકિસ્તાન દ્વારા અગાઉ શેર કરવામાં આવેલી ક્રોપ તસવીર સાથે તેની સરખામણી કરવામાં આવી અને વિવાદ વધુ ચર્ચામાં આવ્યો. આ ઘટના એવા સમયે બની હતી જ્યારે SCO જેવા બહુપક્ષીય આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનની બેઠકમાં સભ્ય દેશો વચ્ચે સહયોગ, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને પરસ્પર સંબંધો જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં સત્તાવાર કાર્યક્રમની તસવીર પણ રાજકીય અને કૂટনৈতিক સંદેશ તરીકે જોવામાં આવતી હોય છે. તેથી પાકિસ્તાન દ્વારા કરવામાં આવેલા ફોટો ક્રોપિંગને સોશિયલ મીડિયા પર અલગ રીતે જોવામાં આવ્યું.
જોકે, બાદમાં સંપૂર્ણ તસવીર શેર કરીને પાકિસ્તાન તરફથી સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આખી તસવીર જાહેર થયા બાદ તેમાં શરૂઆતની તસવીરમાંથી ગાયબ કરવામાં આવેલા નેતાઓ પણ સ્પષ્ટ રીતે દેખાયા હતા. આમ, એક તસવીરને ક્રોપ કરીને શેર કરવાની બાબત થોડા સમય માટે સોશિયલ મીડિયા પર મોટો વિવાદ બની અને ત્યારબાદ મૂળ તસવીર શેર કરીને મામલો શાંત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર બતાવ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોમાં સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ કેટલી ઝડપથી ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે. ખાસ કરીને નેતાઓની તસવીરો સાથે કરવામાં આવેલા કોઈપણ ફેરફારને લોકો તરત જ ધ્યાનમાં લે છે અને તેની પાછળના કારણો અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ જાય છે. પાકિસ્તાનના કિસ્સામાં પણ આવું જ થયું અને ક્રોપ કરાયેલી તસવીર સામે આવ્યા બાદ થયેલા ટ્રોલિંગને કારણે આખરે સંપૂર્ણ તસવીર જાહેર કરવી પડી.
SCO Summit, Narendra Modi, Shehbaz Sharif, India Pakistan, International News
