કાનપુર નગર નિગમમાં વિકાસના બજેટની ફાળવણીને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. ભાજપના બળવાખોર પારષદોએ છેલ્લા સાડા 3 વર્ષમાં 110 વોર્ડમાં ફાળવવામાં આવેલા વિકાસ બજેટની યાદી જાહેર કરીને સવાલ ઉઠાવ્યો છે. તેમના દાવા પ્રમાણે આશરે ₹594 કરોડની રકમમાંથી 765 વિકાસ કામો માટે પૈસા ફાળવાયા, પરંતુ કેટલીક જગ્યાએ કરોડો રૂપિયાના કામો મંજૂર થયા જ્યારે કેટલાક વોર્ડને એક રૂપિયો પણ મળ્યો નથી. આ મામલો સામે આવ્યા બાદ સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અને ઉત્તર પ્રદેશના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અખિલેશ યાદવે પણ યોગી સરકાર પર નિશાન સાધ્યું છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર કાનપુર નગર નિગમની તસવીર સાથે કટાક્ષ કરતાં કાનપુરનું નામ ‘કમિશનપુર’ કરી દેવાની વાત કરી હતી.
₹594 કરોડના બજેટમાં મોટો તફાવત
બળવાખોર પારષદોએ જાહેર કરેલી યાદી મુજબ છેલ્લા સાડા 3 વર્ષમાં 110 પારષદોના વોર્ડ માટે 765 વિકાસ કામો માટે આશરે ₹594 કરોડની રકમ પ્રસ્તાવિત અથવા ફાળવવામાં આવી છે. આમાંથી આશરે 350 કામ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યા છે, જ્યારે બાકીના કામ હજુ બાકી છે. વિવાદનું મુખ્ય કારણ અલગ-અલગ વોર્ડને મળેલી રકમમાં દેખાતો મોટો તફાવત છે. ઉદાહરણ તરીકે:
- વોર્ડ નંબર 62ના ભાજપના પારષદ ભવાની શંકર રાય માટે ₹14.41 કરોડ પ્રસ્તાવિત થયા.
- વોર્ડ નંબર 41ની દીપ્તિ તિવારી માટે ₹10.86 કરોડ.
- વોર્ડ નંબર 82ની રિચા દ્વિવેદી માટે ₹10.79 કરોડ.
- વોર્ડ નંબર 95ની સૌમ્યા શુક્લા માટે ₹10.70 કરોડ.
- વોર્ડ નંબર 46ની ક્ષમા શુક્લા માટે ₹10.38 કરોડ.
- વોર્ડ નંબર 63ની શ્વેતા ગુપ્તા માટે ₹10.02 કરોડ.
- વોર્ડ નંબર 34ના નીરજ ગુપ્તા માટે ₹9.45 કરોડ.
- વોર્ડ નંબર 22ના શુભમ વર્મા માટે ₹9.33 કરોડ પ્રસ્તાવિત થયા.
બીજી તરફ કેટલાક વોર્ડમાં શૂન્ય બજેટ
યાદીમાં કેટલાક વોર્ડ એવા પણ છે જ્યાં વિકાસ કામો માટે પ્રસ્તાવિત રકમ શૂન્ય દર્શાવવામાં આવી છે. વોર્ડ નંબર 94ના સમાજવાદી પાર્ટીના પારષદ સૈયદ અનવર અલી, વોર્ડ નંબર 38ના ભાજપના બળવાખોર પારષદ હરિ સ્વરૂપ તિવારી, વોર્ડ નંબર 4ના ભાજપના બળવાખોર પારષદ અંકિત મૌર્ય અને વોર્ડ નંબર 10ની ભાજપની બળવાખોર પારષદ લક્ષ્મી કોરી માટે શૂન્ય રકમ દર્શાવવામાં આવી છે. ઓછું બજેટ મેળવનારા અન્ય વોર્ડમાં વોર્ડ નંબર 5ના આલોક પાંડેને ₹12.13 લાખ, વોર્ડ નંબર 97ની તબસ્સુમ અમીનને ₹25 લાખ, વોર્ડ નંબર 11ની વિજયલક્ષ્મી યાદવને ₹30 લાખ અને વોર્ડ નંબર 50ની અનુપ્રિયા દુબેને માત્ર ₹32 લાખ પ્રસ્તાવિત થયા હોવાનું યાદીમાં જણાવાયું છે.
ભાજપના જ બળવાખોર પારષદોએ ઉઠાવ્યા સવાલ
વોર્ડ નંબર 37ના ભાજપના બળવાખોર પારષદ પવન ગુપ્તાનો દાવો છે કે તેમને 15મા નાણાં પંચ હેઠળ વિકાસ કામો માટે એક રૂપિયો પણ મળ્યો નથી. વોર્ડ નંબર 38ના હરિ સ્વરૂપ તિવારી પણ છેલ્લા 9 મહિનાથી વોર્ડ પ્રમાણે બજેટની ફાળવણીમાં આટલો મોટો તફાવત કેમ છે અને બજેટ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા કેવી રીતે થાય છે તે અંગે સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે. બળવાખોર પારષદોનો આરોપ છે કે નગર નિગમમાં ખાસ પ્રભાવ ધરાવતા એક વ્યક્તિના નજીકના ગણાતા કેટલાક પારષદોના વોર્ડને વધુ રકમ આપવામાં આવી છે. જોકે આ આરોપો અંગે અંતિમ રીતે કોઈ ગેરરીતિ સાબિત થઈ હોવાનું કહેવું વહેલું છે.
15મા નાણાં પંચની સમિતિમાં કોણ છે
કાનપુર નગર નિગમના 15મા નાણાં પંચની સમિતિમાં મેયર પ્રમિલા પાંડે અધ્યક્ષ છે. નગર આયુક્ત તેના સચિવ અને સંયોજક છે, જ્યારે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ, કેડીએના ઉપાધ્યક્ષ અને જાહેર બાંધકામ વિભાગના અધિક્ષક ઈજનેર સભ્ય છે. આથી બજેટ ફાળવણીને લઈને ઊભા થયેલા સવાલો માત્ર પારષદો વચ્ચેનો વિવાદ નથી રહ્યો, પરંતુ નગર નિગમની નાણાકીય પ્રક્રિયા અને વિકાસની પ્રાથમિકતાઓ પર પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
₹125 કરોડના કામોના ટેન્ડર રદ
આ વિવાદ વચ્ચે આશરે ₹125 કરોડના વિકાસ કામોના ટેન્ડર અગાઉ રદ કરવામાં આવ્યા છે. અમર ઉજાલાના અહેવાલ મુજબ 15મા નાણાં પંચ હેઠળના 298 કામોના ટેન્ડર રદ થયા હતા. હવે આ કામો માટે નવી પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. નવી ટેન્ડર પ્રક્રિયા માટે 16 સપ્ટેમ્બર, 2026ની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી છે. ઉત્તર પ્રદેશની સત્તાવાર ઈ-ટેન્ડર વ્યવસ્થામાં પણ કાનપુર નગર નિગમના વિવિધ વિકાસ કામો માટે 16 સપ્ટેમ્બરે ટેન્ડર ખોલવાની તારીખ દર્શાવવામાં આવી છે.
અખિલેશ યાદવે ‘કમિશનપુર’ કહીને સરકારને ઘેરી
બજેટ ફાળવણીના આ વિવાદને કારણે હવે રાજકીય ગરમાવો પણ વધી ગયો છે. અખિલેશ યાદવે 2 સપ્ટેમ્બરના રોજ સોશિયલ મીડિયા પર કાનપુર નગર નિગમની કામગીરીને લઈને યોગી સરકાર પર નિશાન સાધ્યું અને કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે મુખ્યમંત્રી કાનપુરનું નામ ‘કમિશનપુર’ કરી દે. આ પહેલીવાર નથી જ્યારે અખિલેશ યાદવે કાનપુરના નગર વ્યવસ્થાપનને લઈને સરકાર પર હુમલો કર્યો હોય. 21 ઓગસ્ટે તેમણે કાનપુરની ખરાબ હાલત અને જળભરાવનો વીડિયો પણ શેર કરીને શહેરની સ્થિતિ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.
હવે ₹594 કરોડની ફાળવણી, કેટલાક વોર્ડને મળેલા કરોડોના કામો, કેટલાક વોર્ડને શૂન્ય બજેટ અને ₹125 કરોડના ટેન્ડર રદ થવાની ઘટના એકસાથે આવતાં કાનપુર નગર નિગમની બજેટ પ્રક્રિયા ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. આગામી સમયમાં આ ફાળવણી અંગે કોઈ તપાસ કે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા થાય છે કે નહીં તેના પર પણ નજર રહેશે.
