દેશમાં E20 પેટ્રોલને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચા અને વાહનચાલકોમાં ઊભી થયેલી ચિંતાઓ વચ્ચે ગોવા સરકાર તરફથી મહત્વપૂર્ણ નિવેદન સામે આવ્યું છે. ગોવાના મુખ્યમંત્રી પ્રમોદ સાવંતે વિધાનસભામાં સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે રાજ્યમાં E20 પેટ્રોલના ઉપયોગને કારણે માઇલેજમાં ઘટાડો થયો હોય, વાહનની કામગીરી પર અસર પડી હોય અથવા એન્જિન સહિત કોઈ ટેક્નિકલ નુકસાન થયું હોવાની હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર ફરિયાદ સરકારને મળી નથી. જોકે, જો કોઈ વાહન માલિકને E20 પેટ્રોલના ઉપયોગ બાદ કોઈપણ પ્રકારની સમસ્યાનો અનુભવ થાય તો તે રાજ્યના સિવિલ સપ્લાય વિભાગમાં ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. ફરિયાદ મળ્યા બાદ તેની તપાસ કરવામાં આવશે અને જરૂર પડ્યે પેટ્રોલની ગુણવત્તાની પણ ચકાસણી કરવામાં આવશે.
E20 પેટ્રોલ એટલે એવું ઇંધણ જેમાં અંદાજે 20 ટકા ઇથેનોલ અને 80 ટકા પેટ્રોલનું મિશ્રણ હોય છે. દેશમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ ઇંધણના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના હેતુથી E20 ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, ખાસ કરીને જૂના વાહનોના માલિકોમાં એવી ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે કે E20 પેટ્રોલના ઉપયોગથી માઇલેજમાં ઘટાડો, એન્જિનની કામગીરીમાં ફેરફાર અને મેન્ટેનન્સ ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે.ગોવા વિધાનસભામાં પણ E20 પેટ્રોલનો મુદ્દો જોરશોરથી ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. ધારાસભ્યો વેન્ઝી વિગાસ, વિજય સરદેસાઈ અને ક્રુઝ સિલ્વાએ આ મુદ્દે સરકારનું ધ્યાન દોર્યું હતું. તેમણે ખાસ કરીને વર્ષ 2023 પહેલાં ઉત્પાદિત થયેલા વાહનો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ધારાસભ્યોનું કહેવું હતું કે આવા કેટલાક વાહનો E20 ઇંધણને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા ન હોઈ શકે અને તેના કારણે માઇલેજમાં ઘટાડો, વાહનની કામગીરીમાં અસર અને જાળવણીનો ખર્ચ વધી શકે છે. ટેક્સી ચાલકો અને બાઇક ચાલકો પર તેની અસર વધુ થવાની શક્યતા અંગે પણ વિધાનસભામાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
ધારાસભ્યોએ વાહનચાલકોને વિકલ્પ ઉપલબ્ધ કરાવવાની માંગ પણ કરી હતી. તેમની માગણી હતી કે ગ્રાહકોને ઇથેનોલ વિનાનું અથવા અનબ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ મળવો જોઈએ. જોકે, મુખ્યમંત્રી પ્રમોદ સાવંતે જણાવ્યું હતું કે E20 પેટ્રોલનો મુદ્દો કેન્દ્ર સરકારની નીતિ સાથે સંબંધિત છે અને તે કેન્દ્રની નીતિ હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યું છે.
મુખ્યમંત્રીએ વિધાનસભામાં જણાવ્યું હતું કે ગોવામાં E20 પેટ્રોલની નીતિ વર્ષ 2023થી અમલમાં છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યમાં અત્યાર સુધી કોઈ ગ્રાહક, વાહન માલિક, ઓટોમોબાઇલ એસોસિએશન અથવા ગેરેજ તરફથી E20 પેટ્રોલને કારણે માઇલેજ ઘટવા કે વાહનને નુકસાન થવા અંગે કોઈ સત્તાવાર ફરિયાદ મળી નથી. તેમ છતાં સરકારે આ મુદ્દાને અવગણ્યો નથી, વાહન માલિકોને કોઈ મુશ્કેલી હોય તો સીધી ફરિયાદ નોંધાવવાની સુવિધા આપવામાં આવી છે.
પ્રમોદ સાવંત પાસે સિવિલ સપ્લાય અને કન્ઝ્યુમર અફેર્સ વિભાગનો પણ હવાલો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ વાહન માલિકને E20 પેટ્રોલના ઉપયોગ બાદ માઇલેજમાં અસામાન્ય ઘટાડો, એન્જિનની કામગીરીમાં સમસ્યા, વાહનના પાર્ટ્સમાં ખામી અથવા અન્ય કોઈ ટેક્નિકલ મુશ્કેલી જણાય તો તે સિવિલ સપ્લાય વિભાગ સુધી પોતાની ફરિયાદ પહોંચાડી શકે છે. આવી ફરિયાદોની તપાસ કરવામાં આવશે અને જરૂર જણાશે તો ઇંધણના નમૂનાઓની ગુણવત્તા તપાસ પણ કરવામાં આવશે.મુખ્યમંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકાર સ્થિતિ પર નજર રાખશે. સિવિલ સપ્લાય વિભાગને જરૂરી તપાસ, દેખરેખ અને પેટ્રોલની ટેસ્ટિંગ કરવા માટે સૂચનાઓ આપવામાં આવશે. એટલે કે, સરકારનો દાવો છે કે હાલ સુધી કોઈ સત્તાવાર ફરિયાદ સામે આવી નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં ફરિયાદ મળે તો તેની અવગણના કરવામાં આવશે નહીં અને યોગ્ય તપાસ હાથ ધરવામાં આવશે.
સરકારે પોતાના લેખિત જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે ગોવામાં ત્રણ સરકારી ઓઇલ કંપનીઓ મારફતે E20 પેટ્રોલનું વેચાણ કરવામાં આવે છે. વર્ષ 2025થી રાજ્યના 157 રિટેલ આઉટલેટ્સ પર તેની સપ્લાય કરવામાં આવી રહી છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર E20 પેટ્રોલની સલામતી અને તેના ઉપયોગ અંગે વિવિધ સંસ્થાઓ દ્વારા અભ્યાસ અને ફિલ્ડ ટ્રાયલ કરવામાં આવ્યા છે. આ પ્રક્રિયામાં ઓટોમોટિવ રિસર્ચ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા (ARAI), સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરર્સ (SIAM), ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (IOCL) અને અન્ય સંબંધિત સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ સમગ્ર ચર્ચા વચ્ચે મુખ્યમંત્રી પ્રમોદ સાવંતે એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો પણ સ્વીકાર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે જે વાહનો મૂળભૂત રીતે E10 પેટ્રોલને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે, તેમાં E20 પેટ્રોલના ઉપયોગથી માઇલેજમાં થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ આવા E10-કમ્પ્લાયન્ટ વાહનોમાં E20 ઇંધણનો ઉપયોગ કર્યા બાદ માઇલેજમાં અંદાજે 3થી 5 ટકા સુધીનો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. જોકે, સરકારનો દાવો છે કે વાહન કંપનીઓ દ્વારા E20 પેટ્રોલના ઉપયોગને કારણે વાહનની વોરંટી પર કોઈ અસર નહીં થાય.
દેશમાં હાલમાં કરોડો વાહનો બ્લેન્ડેડ ફ્યુઅલનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ ભારતમાં 20 કરોડથી વધુ ટુ-વ્હીલર્સ અને આશરે 3 કરોડ કાર બ્લેન્ડેડ ઇંધણ પર ચાલી રહી છે. મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધી એન્જિન સંપૂર્ણપણે ફેલ થવાની એવી કોઈ સત્તાવાર ઘટના સામે આવી નથી જેને સીધી રીતે બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ સાથે જોડવામાં આવી શકે.ઇંધણની ગુણવત્તાને લઈને પણ સરકાર દ્વારા ચકાસણી કરવામાં આવી રહી હોવાનું જણાવાયું છે. પેટ્રોલમાં ભેળસેળ અને ફ્યુઅલની ગુણવત્તા ચકાસવા માટે તાજેતરના સમયમાં દેશભરના પેટ્રોલ પંપ પર 30,000થી વધુ ક્વોલિટી ચેક કરવામાં આવ્યા હોવાનું પણ જણાવાયું હતું. સરકારનો દાવો છે કે ઇંધણની ગુણવત્તા અને ગ્રાહકોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમિત તપાસ અને દેખરેખ કરવામાં આવી રહી છે.
ગોવા સરકારનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે હાલ રાજ્યમાં E20 પેટ્રોલને લઈને કોઈ સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાઈ નથી. તેમ છતાં કોઈ વાહન માલિકને માઇલેજમાં ઘટાડો, વાહનની પરફોર્મન્સમાં ફેરફાર, એન્જિન સંબંધિત સમસ્યા અથવા અન્ય કોઈ ટેક્નિકલ ખામીનો અનુભવ થાય તો તે સિવિલ સપ્લાય વિભાગમાં ફરિયાદ કરી શકે છે. ફરિયાદ મળ્યા બાદ સમગ્ર મામલાની તપાસ કરવામાં આવશે અને જરૂરિયાત મુજબ ઇંધણની ગુણવત્તાનું પરીક્ષણ પણ હાથ ધરવામાં આવશે.
E20 પેટ્રોલને લઈને દેશભરમાં ચાલી રહેલી ચર્ચા વચ્ચે ગોવાના મુખ્યમંત્રીનું આ નિવેદન ખાસ મહત્વનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. એક તરફ સરકાર E20 ઇંધણને સુરક્ષિત અને રાષ્ટ્રીય નીતિનો ભાગ ગણાવી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ કેટલાક જૂના વાહનોના માલિકો માઇલેજ અને મેન્ટેનન્સને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. હવે જો કોઈ વાહન માલિકને ખરેખર E20 પેટ્રોલના ઉપયોગ બાદ સમસ્યા અનુભવાય, તો ગોવામાં તેને સત્તાવાર રીતે ફરિયાદ નોંધાવી તપાસ કરાવવાનો માર્ગ ખુલ્લો કરવામાં આવ્યો છે.માઇલેજ ઘટે, વાહનની પરફોર્મન્સ બગડે કે એન્જિનને નુકસાનની આશંકા હોય તો ફરિયાદ નોંધાવો—અને તપાસ બાદ જ સામે આવશે કે સમસ્યા ખરેખર E20 પેટ્રોલના કારણે છે કે અન્ય કોઈ ટેક્નિકલ કારણ જવાબદાર છે.
