જીવનમાં ક્યારેક સંજોગો માણસને એવી જગ્યાએ લઈ જાય છે, જ્યાંથી પાછા ફરવું લગભગ અશક્ય લાગતું હોય છે. પરંતુ જો મનમાં હિંમત, ધીરજ અને પોતાના હક માટે લડવાની જિદ્દ હોય તો વર્ષો બાદ પણ ન્યાય મળી શકે છે. મધ્યપ્રદેશના મુરૈના જિલ્લાના ગિરવર સિંહ તોમરની કહાની પણ કંઈક એવી જ પ્રેરણાદાયક છે. એક સમયે દેશસેવા માટે CRPFની વર્દી પહેરનાર ગિરવર સિંહને નોકરીમાંથી બરતરફ કરવામાં આવ્યા બાદ જીવનનો માર્ગ બદલાઈ ગયો હતો અને તેઓ સંત બની ગયા હતા. તેમ છતાં તેમણે પોતાની નોકરી અને ન્યાય માટેની લડત ક્યારેય છોડી નહીં. આખરે લગભગ 26 વર્ષની લાંબી કાનૂની લડાઈ બાદ તેઓ ફરી એકવાર CRPFની વર્દીમાં પરત ફર્યા છે.
મુરૈનાના છિછાવલી ગામના રહેવાસી ગિરવર સિંહ તોમરે વર્ષ 1991માં સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ એટલે કે CRPFમાં હવાલદાર તરીકે પોતાની સેવા શરૂ કરી હતી. દેશની સુરક્ષા અને સેવા સાથે જોડાયેલી આ નોકરી તેમના જીવનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગઈ હતી. તેઓ લગભગ આઠ વર્ષ સુધી CRPFમાં ફરજ બજાવતા રહ્યા હતા. પરંતુ વર્ષ 1999માં એક વરિષ્ઠ અધિકારી સાથે થયેલા વિવાદ બાદ તેમના જીવનમાં મોટો વળાંક આવ્યો હતો.વિવાદ બાદ ગિરવર સિંહ સામે વિભાગીય કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી અને અંતે વર્ષ 1999માં તેમને CRPFની સેવામાંથી બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા. વર્ષો સુધી જે વર્દી પહેરીને તેમણે ફરજ બજાવી હતી, તે વર્દી એક ઝાટકે તેમના જીવનમાંથી દૂર થઈ ગઈ. નોકરી ગુમાવવી તેમના માટે માત્ર આર્થિક આંચકો નહોતો, પરંતુ તેમના જીવનની ઓળખ અને સપનાઓ પર પણ મોટો પ્રહાર હતો.
નોકરી છૂટ્યા બાદ ગિરવર સિંહ પોતાના વતન મુરૈના પરત ફર્યા હતા. જોકે જીવનની પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ હતી, પરંતુ તેમણે પોતાના હક માટે લડવાની ઇચ્છા છોડી નહોતી. CRPFમાંથી બરતરફ કરવાના નિર્ણયને પડકારવા માટે તેમણે એ જ વર્ષમાં હાઈકોર્ટનો દરવાજો ખટખટાવ્યો હતો. અહીંથી શરૂ થઈ હતી એવી કાનૂની લડાઈ, જે આગામી બે દાયકાથી પણ વધુ સમય સુધી ચાલવાની હતી.આ દરમિયાન તેમના જીવનનો બીજો અધ્યાય શરૂ થયો હતો. ગિરવર સિંહે આધ્યાત્મિક જીવન તરફ વળવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેઓ મંદિરમાં રહેવા લાગ્યા, પૂજા-પાઠ અને સાધનામાં સમય પસાર કરવા લાગ્યા. બાદમાં તેઓ ગુફા મંદિર સાથે જોડાયા હતા અને ધીમે ધીમે ગિરવર સિંહ તોમર તરીકે ઓળખાતા વ્યક્તિ ગિરવર દાસ મહારાજ તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા. એક સમયે CRPFના હવાલદાર રહેલા ગિરવર સિંહ હવે સંતના જીવનમાં પ્રવેશી ચૂક્યા હતા.પરંતુ સંત બન્યા પછી પણ તેમના મનમાંથી CRPFની નોકરી અને પોતાના હક માટેની લડત ક્યારેય સમાપ્ત થઈ નહોતી. બહારથી તેમનું જીવન સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું હતું, પરંતુ અંદરથી તેઓ કાનૂની લડત સતત લડતા રહ્યા હતા. તેમણે આધ્યાત્મિક જીવન અને ન્યાય માટેની લડત બંનેને એકસાથે આગળ વધારી હતી.તેમની કાનૂની લડાઈમાં પ્રથમ મોટો વળાંક વર્ષ 2007માં આવ્યો હતો. લગભગ આઠ વર્ષની પ્રક્રિયા બાદ તેમને કોર્ટ તરફથી પોતાના પક્ષમાં નિર્ણય મળ્યો હતો. જોકે તેમની મુશ્કેલીઓ ત્યાં પૂરી થઈ નહોતી. CRPF તરફથી આ નિર્ણય સામે સ્ટે લેવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે મામલો ફરી લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયામાં ફસાઈ ગયો હતો.
આ પછી ગિરવર સિંહે હાર માનવાને બદલે પોતાની લડત વધુ મજબૂત બનાવી હતી. તેમણે હાઈકોર્ટની ડબલ બેંચમાં અપીલ કરી હતી. વર્ષો સુધી કેસની સુનાવણી ચાલતી રહી. સમય પસાર થતો ગયો, જીવન બદલાતું ગયું અને ગિરવર સિંહ સંત તરીકે લગભગ બે દાયકાથી મંદિર સેવા સાથે જોડાયેલા રહ્યા, પરંતુ CRPFમાં ફરીથી પોતાની સેવા મેળવવાની આશા તેમણે જીવંત રાખી હતી.આખરે ઓગસ્ટ 2025માં તેમની લાંબી રાહનો મહત્વપૂર્ણ પડાવ આવ્યો હતો. હાઈકોર્ટે તેમના પક્ષમાં નિર્ણય આપતાં તેમની નોકરી બહાલ કરવાનો આદેશ કર્યો હતો. આ નિર્ણય ગિરવર સિંહ માટે વર્ષોની મહેનત, ધીરજ અને સંઘર્ષનું પરિણામ હતો. જોકે કોર્ટનો આદેશ મળ્યા બાદ પણ તેમને તરત જ સેવામાં સામેલ કરવામાં આવ્યા નહોતા.પરંતુ અહીં પણ ગિરવર સિંહે હાર માની નહોતી. તેમણે સંબંધિત અધિકારીઓને કાનૂની નોટિસ મોકલી અને પોતાની પુનઃનિયુક્તિની માંગ ચાલુ રાખી હતી. આખરે વર્ષ 2026ના ઓગસ્ટ મહિનામાં, લગભગ 26 વર્ષના લાંબા સંઘર્ષ બાદ તે ક્ષણ આવી ગઈ, જેની તેઓ વર્ષોથી રાહ જોઈ રહ્યા હતા.
ગિરવર સિંહની CRPFમાં ફરીથી વાપસી થઈ અને તેમને છત્તીસગઢના બીજાપુરમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા. આદેશ મળ્યા બાદ તેઓ બીજાપુર પહોંચ્યા અને ફરજ સંભાળી લીધી. સૌથી ભાવનાત્મક ક્ષણ એ હતી કે વર્ષો પહેલાં છૂટી ગયેલી CRPFની એ જ વર્દી તેઓ ફરીથી પહેરી શક્યા.એક સમય એવો હતો જ્યારે નોકરી ગુમાવ્યા બાદ તેમનું સમગ્ર જીવન બદલાઈ ગયું હતું અને તેઓ સંત બની ગયા હતા. પરંતુ 26 વર્ષ બાદ ફરી CRPFની વર્દી પહેરીને ફરજ પર પરત ફરવું તેમના માટે માત્ર નોકરીમાં પુનઃવાપસી નહોતું, પરંતુ વર્ષોની જિદ્દ અને સંઘર્ષની જીત હતી.
ગિરવર સિંહ તોમરની કહાની એ વાતનું જીવતું ઉદાહરણ છે કે જીવનમાં પરિસ્થિતિ ગમે તેટલી મુશ્કેલ બને, પરંતુ જો વ્યક્તિ પોતાના હક માટે ધીરજપૂર્વક લડતો રહે તો લાંબા સમય બાદ પણ પરિણામ મળી શકે છે. હવાલદારથી સંત અને પછી ફરી CRPFના જવાન સુધીની તેમની સફર અસાધારણ છે.તેમણે લગભગ બે દાયકાથી વધુ સમય આધ્યાત્મિક જીવનમાં વિતાવ્યો, મંદિર સેવા કરી, સંત તરીકે ઓળખ મેળવ્યું, પરંતુ પોતાની ઓળખના બીજા મહત્વપૂર્ણ ભાગ—દેશની સેવા માટેની CRPFની નોકરી માટેની લડત ક્યારેય ભૂલ્યા નહીં.આજે ગિરવર સિંહ તોમરની વાર્તા માત્ર મુરૈના કે મધ્યપ્રદેશ પૂરતી સીમિત નથી રહી. તેમની 26 વર્ષની લડત ધીરજ, હિંમત અને અડગ વિશ્વાસનો સંદેશ આપે છે. વર્ષ 1999માં જે વ્યક્તિએ CRPFની વર્દી ગુમાવી હતી, તે જ વ્યક્તિ વર્ષ 2026માં ફરીથી એ વર્દી પહેરીને ફરજ પર પરત ફર્યો છે.
સંતના વેશથી ફરી દેશસેવાની વર્દી સુધીની ગિરવર સિંહ તોમરની આ સફર ખરેખર સંઘર્ષ, ધીરજ અને ક્યારેય હાર ન માનવાની પ્રેરણાદાયક કહાની બની ગઈ છે.
