નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહ 22 નવેમ્બરે ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે, પરંતુ તેમની આ મુલાકાત અગાઉ જાહેર કરાયેલા બે-ત્રણ દિવસના કાર્યક્રમને બદલે હવે માત્ર 24 કલાકની રહેશે. મુલાકાત ટૂંકાવવાનું કોઈ સત્તાવાર કારણ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી. આ ફેરફારને કારણે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો અને મુલાકાતના હેતુ અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ઉપલબ્ધ માહિતી પ્રમાણે, ભારત પ્રવાસ દરમિયાન રેલવે, માર્ગ અને હવાઈ સંપર્ક, પાયાની સુવિધાઓનો વિકાસ, વેપાર અને પર્યટન સહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની છે. બાલેન્દ્ર શાહ સાથે નેપાળના ચાર મંત્રીઓ પણ ભારત આવશે. તેમના પ્રતિનિધિમંડળમાં વિદેશ, નાણાં, માળખાકીય સુવિધાઓ, પર્યટન અને નાગરિક ઉડ્ડયન તેમજ ઊર્જા અને જળસંસાધન વિભાગ સાથે જોડાયેલા મંત્રીઓનો સમાવેશ થવાનો છે.
પરંતુ 20 નવેમ્બરે નેપાળના વિદેશ મંત્રાલયે જાહેર કરેલા સત્તાવાર કાર્યક્રમ પ્રમાણે આ મુલાકાત 22થી 23 નવેમ્બર સુધીની બે દિવસની રાજ્ય મુલાકાત છે. એટલે તેને માત્ર 24 કલાકની મુલાકાત ગણાવવી યોગ્ય નથી. વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહ 22 નવેમ્બરે નવી દિલ્હી પહોંચશે અને 23 નવેમ્બરે કાઠમંડુ પરત ફરશે. શાહે 27 માર્ચે વડાપ્રધાન પદ સંભાળ્યા બાદ આ તેમની પ્રથમ સત્તાવાર દ્વિપક્ષીય વિદેશ મુલાકાત હશે. જોકે, સપ્ટેમ્બરમાં તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં ભાગ લેવા અમેરિકા ગયા હતા. અગાઉ તેમની ભારત મુલાકાત 22થી 24 નવેમ્બર સુધી ચાલે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ અંતિમ કાર્યક્રમમાં મુલાકાતનો સમયગાળો 22 અને 23 નવેમ્બર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
નેપાળના વિદેશ સચિવ અમૃત બહાદુર રાયે જાહેર કરેલા કાર્યક્રમ પ્રમાણે, શાહ 22 નવેમ્બરે બપોરે નેપાળ એરલાઇન્સની ફ્લાઇટથી નવી દિલ્હી જવા રવાના થશે. તેમની સાથે 34 સભ્યોનું સત્તાવાર પ્રતિનિધિમંડળ રહેશે. તેમાં નાણામંત્રી સ્વર્ણિમ વાઘલે, વિદેશમંત્રી શિશિર ખાનાલ અને વડાપ્રધાનના મુખ્ય સલાહકાર કુમાર બ્યંજનકર સહિતના અધિકારીઓ સામેલ હશે. મુલાકાત દરમિયાન બાલેન્દ્ર શાહ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે મુલાકાત કરશે અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની મંત્રણા કરશે. બંને દેશો વચ્ચે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સમજૂતી કરારો પર હસ્તાક્ષર થવાની અને કેટલીક વિકાસ યોજનાઓ શરૂ કરવાની પણ તૈયારી છે. ભારતના વિદેશમંત્રી એસ. જયશંકર પણ નેપાળના વડાપ્રધાન સાથે મુલાકાત કરશે. બંને દેશોના વેપારી પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે પણ બેઠક યોજાવાની છે.
મંત્રણા દરમિયાન રેલવે, માર્ગ અને હવાઈ સંપર્ક, ઊર્જા, માળખાકીય સુવિધાઓ, વેપાર, પર્યટન અને વિકાસ સહયોગ જેવા મુદ્દાઓને પ્રાથમિકતા મળવાની શક્યતા છે. નેપાળ ભારત પાસેથી વધારાના હવાઈ પ્રવેશ માર્ગોની માગ પણ કરી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત તાજેતરના વિનાશક પૂરને કારણે નેપાળમાં થયેલા નુકસાન બાદ પુનર્નિર્માણ અને ભારતની સહાય અંગે પણ ચર્ચા થવાની અપેક્ષા છે. નેપાળના વડાપ્રધાનો સામાન્ય રીતે પદ સંભાળ્યા બાદ ભારતની મુલાકાતને પ્રાથમિકતા આપતા આવ્યા છે. બાલેન્દ્ર શાહની આ પ્રથમ સત્તાવાર દ્વિપક્ષીય વિદેશ મુલાકાત હોવાથી તેનું રાજદ્વારી મહત્ત્વ છે. જોકે, મુલાકાત ટૂંકી રાખવા પાછળ કોઈ ખાસ કારણ હોવાનું નેપાળ સરકારે જાહેર કર્યું નથી. ચીનના દબાણ કે અન્ય કોઈ રાજકીય કારણને આ ફેરફાર સાથે જોડવા માટે પણ હાલ કોઈ સત્તાવાર આધાર સામે આવ્યો નથી. તેથી મુલાકાતના સમયગાળાને લઈને અટકળો કરતાં બંને દેશો વચ્ચે થનારી મંત્રણા અને તેના પરિણામો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું વધુ યોગ્ય રહેશે.