વરિષ્ઠ કોંગ્રેસ નેતા સોનિયા ગાંધીના પુસ્તકને લઈને વિવાદ સર્જાયો છે. આ મુદ્દાએ મહારાષ્ટ્રના રાજકીય વાતાવરણને ગરમાવી દીધું છે. શિવસેનાના શિંદે જૂથે આ પુસ્તક પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી છે અને આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમાં વીર સાવરકરનું અપમાન કરવામાં આવ્યું છે. શિંદે જૂથના નેતાઓએ પુસ્તકના ૨૦૧મા પાના સામે પણ વાંધો ઉઠાવ્યો છે અને દાવો કર્યો છે કે તેમાં લખેલી બાબતો બાલાસાહેબ ઠાકરેનું અપમાન કરે છે.
બુધવારે શિવસેનાએ સોનિયા ગાંધીના પુસ્તક, ‘બિલોન્ગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ’ (Belonging: A Journey of Love) પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી. મુંબઈમાં આયોજિત એક પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન, પક્ષના નેતાઓએ પુસ્તકનાં પાનાં ફાડી નાખ્યાં. શિવસેનાનો આરોપ છે કે આ પુસ્તક વીર સાવરકર અને ‘મરાઠી અસ્મિતા’ (મરાઠી ગૌરવ/ઓળખ) બંનેનું અપમાન કરે છે. દરમિયાન કોંગ્રેસના સહયોગી પક્ષો વાયએસઆર કોંગ્રેસ અને બીઆરએસ (BRS) એ પણ આ પુસ્તક અંગે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.
તિરુપતિથી વાયએસઆર કોંગ્રેસના સાંસદ મડિલા ગુરુમૂર્તિએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે સોનિયા ગાંધી વાયએસઆર કોંગ્રેસના યોગદાનને કેવી રીતે અવગણી શકે? બીઆરએસના કાર્યકારી અધ્યક્ષ કે.ટી. રામા રાવે ધ્યાન દોર્યું કે સોનિયાએ પુસ્તકમાં તેલંગાણાનો ઉલ્લેખ સુદ્ધાં કર્યો નથી. આ પુસ્તક ૧૦ નવેમ્બરના રોજ વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ થયું હતું અને ૧૬ નવેમ્બરના રોજ તેનું સત્તાવાર વિમોચન કરવામાં આવ્યું હતું.
201મા પાના પર સાવરકરનો ઉલ્લેખ
આ પાના પર લખાયું છે કે આરએસએસ (RSS)ની રાજનીતિ પ્રત્યે ઈન્દિરા ગાંધીનો વિરોધભાવ સ્વતંત્રતા સંગ્રામના સમયથી જ હતો. જ્યારે કોંગ્રેસના નેતાઓ અંગ્રેજોના દમન અને જેલવાસનો સામનો કરી રહ્યા હતા ત્યારે આરએસએસના અગ્રણી વિચારક વિનાયક દામોદર સાવરકર અંગ્રેજ સત્તાવાળાઓને દયાની અરજીઓ લખી રહ્યા હતા. આરએસએસના કેટલાક સભ્યો તો અંગ્રેજ અધિકારીઓ માટે બાતમીદાર તરીકે પણ કામ કરતા હતા. આરએસએસ કોંગ્રેસ અને તેની વિચારધારાને ‘હિન્દુ રાષ્ટ્ર’ સ્થાપવામાં મુખ્ય અવરોધ માનતું હતું. એક એવી કલ્પના જેમાં અન્ય ધર્મના લોકો બીજા દરજ્જાના નાગરિક બનીને રહી જાય. આરએસએસના અગ્રણી વિચારકોએ તેમનાં પુસ્તકો અને ભાષણોમાં હિટલર અને લઘુમતીઓ અંગેની તેની નીતિઓના વખાણ કર્યા હતા. ઈન્દિરા ગાંધીને ડર હતો કે આવી વિચારધારા દેશની એકતા માટે ખતરો બની શકે છે. ઇમરજન્સી લાદતા પહેલાં તેમણે એ પ્રશ્ન પર મનોમંથન કર્યું હતું કે શું તેમણે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દેવું જોઈએ કે પછી દેશને સાંપ્રદાયિક અને જમણેરી તાકાતોથી બચાવવા માટે કોઈ નિર્ણાયક પગલું ભરવું જોઈએ.
પૃષ્ઠ 443 પર ‘હિન્દુ સર્વોપરિતાવાદી’ (Hindu Supremacist) નો ઉલ્લેખ
આ પૃષ્ઠ પર સાવરકરને ‘હિન્દુત્વ’ વિચારધારાના ઘડવૈયા તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે તેઓ ભારતને મુખ્યત્વે એક ‘હિન્દુ સર્વોપરિતાવાદી’ દ્રષ્ટિકોણથી જોતા હતા—એવો દ્રષ્ટિકોણ જેમાં હિન્દુઓ સર્વોપરી હોય છે અને સંઘ પરિવાર તથા ભાજપ આ એજન્ડાને આગળ વધારી રહ્યા છે. શિવસેનાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે આ એક ખોટી કથા (narrative) ફેલાવવાનું ષડયંત્ર છે.
શિવસેનાના શિંદે જૂથનું કહેવું છે કે આ પુસ્તકનું શીર્ષક ‘બિલોન્ગિંગ ઓફ જિહાદ’ હોવું જોઈએ
શિવસેનાના શિંદે જૂથના નેતાઓએ ટિપ્પણી કરી કે આ પુસ્તકનું શીર્ષક ‘બિલોન્ગિંગ ઓફ લવ’ (Belonging of Love) ને બદલે ‘બિલોન્ગિંગ ઓફ જિહાદ’ હોવું જોઈએ, કારણ કે તે હિન્દુત્વ-વિરોધી છે. શિંદેના નેતૃત્વ હેઠળની શિવસેનાએ મહારાષ્ટ્ર સરકાર પાસે સોનિયા ગાંધીના આ પુસ્તક પર રાજ્યમાં પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે પુસ્તકના પાનાઓમાં વીર સાવરકરનું જે અપમાન કરવામાં આવ્યું છે તે મહારાષ્ટ્રમાં સહન કરવામાં આવશે નહીં.