પીએમ મોદીએ કહ્યું હતું ‘આ ભટકાયેલા બાળકો છે, સજા નહીં પરંતુ સાચો માર્ગ બતાવવાની જરૂર’; ત્યારબાદ દિલ્હી પોલીસે કાર્યવાહી પાછી ખેંચી: દેશવ્યાપી વિદ્યાર્થી આંદોલન દરમિયાન જંતર-મંતર પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ અપશબ્દો બોલતી એક સગીર યુવતી સામે નોંધાયેલ કેસ હવે દિલ્હી પોલીસે પાછો ખેંચી લીધો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ થોડા દિવસ પહેલાં જાહેરમાં કહ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓને કોર્ટના ચક્કર ખવડાવીને કે સજા આપીને સમસ્યાનો ઉકેલ નહીં આવે, પરંતુ તેમને સાચો માર્ગ બતાવવો જરૂરી છે. આ નિવેદન બાદ દિલ્હી પોલીસ દ્વારા કેસમાં આગળ કાર્યવાહી નહીં કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
આ સમગ્ર ઘટના દેશભરમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની હતી. જુલાઈ મહિનામાં પરીક્ષા પેપર લીક અને શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારાની માંગ સાથે વિવિધ વિદ્યાર્થી સંગઠનો દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યા હતા. આ દરમિયાન દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે યોજાયેલા CJP (Cockroach Janta Party) આંદોલનમાં એક 15 વર્ષની સગીર યુવતીનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થયો હતો, જેમાં તે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ અપશબ્દો બોલતી જોવા મળી હતી. વીડિયો વાયરલ થતાં તેની સામે પોલીસ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
વિડિયો વાયરલ થયા બાદ દિલ્હી પોલીસે ઝીરો FIR નોંધાવી હતી અને કેસની તપાસ શરૂ કરી હતી. કારણ કે યુવતી સગીર હતી, સમગ્ર મામલો વધુ સંવેદનશીલ બની ગયો હતો. બીજી તરફ સોશિયલ મીડિયા પર આ ઘટનાને લઈને ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ હતી અને અનેક લોકો કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી રહ્યા હતા.આ વચ્ચે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના સંબોધનમાં સમગ્ર ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે વિરોધ કરનારા ઘણા યુવાનો ‘ભટકાયેલા બાળકો’ છે. તેમણે કહ્યું હતું કે તેમને સજા કરવી કે વારંવાર કોર્ટમાં હાજરી આપવા મજબૂર કરવાથી દેશનું કે સમાજનું કોઈ ભલું થવાનું નથી. તેમને યોગ્ય માર્ગદર્શન આપવું વધુ જરૂરી છે. વડાપ્રધાને એમ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ વ્યક્તિગત રીતે આવા વિદ્યાર્થીઓને માફ કરે છે અને સમાજે પણ આ બાબતને એ જ દૃષ્ટિકોણથી જોવી જોઈએ.
વડાપ્રધાનના આ નિવેદન બાદ દિલ્હી પોલીસે સમગ્ર કેસની ફરી સમીક્ષા કરી. અંતે પોલીસે નક્કી કર્યું કે સગીર યુવતી સામે હવે કોઈ ફોજદારી કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં નહીં આવે. પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર કેસને અસરકારક રીતે પાછો ખેંચવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે અને યુવતી સામે આગળ કોઈ કાયદાકીય કાર્યવાહી નહીં થાય.આ ઘટનાના થોડા સમય પહેલાં યુવતીએ સોશિયલ મીડિયા પર હાથ જોડીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પાસે જાહેર માફી પણ માંગી હતી. વીડિયોમાં તેણે સ્વીકાર્યું હતું કે ભાવનાત્મક વાતાવરણમાં તેણે ખોટા શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને તેના માટે તેને પસ્તાવો છે. તેણે ફરી આવું નહીં કરવાની ખાતરી પણ આપી હતી.જોકે સમગ્ર મામલો અહીં પૂરતો અટક્યો નથી. CJPના નેતાઓએ દાવો કર્યો હતો કે દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં આંદોલન દરમિયાન અનેક વિદ્યાર્થીઓ સામે હજુ પણ કેસ નોંધાયેલા છે. તેમણે માંગ કરી હતી કે માત્ર એક યુવતી નહીં પરંતુ તમામ વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ સામેના કેસ પણ પાછા ખેંચવામાં આવે. કેટલાક નેતાઓએ પોલીસ કાર્યવાહી અને વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલા લાઠીચાર્જ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.
CJPના પ્રતિનિધિઓએ એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓને હજુ સુધી કાયદાકીય મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. તેમણે સગીર યુવતીને કાનૂની મદદ આપવાની પણ જાહેરાત કરી હતી અને કહ્યું હતું કે જ્યાં સુધી તમામ વિદ્યાર્થીઓને રાહત નહીં મળે ત્યાં સુધી તેઓ આ મુદ્દો ઉઠાવતા રહેશે.ઉલ્લેખનીય છે કે સમગ્ર વિદ્યાર્થી આંદોલનની શરૂઆત રાષ્ટ્રીય સ્તરની પરીક્ષાના પેપર લીક વિવાદથી થઈ હતી. લાખો વિદ્યાર્થીઓ પ્રભાવિત થતાં દેશભરમાં ભારે અસંતોષ ફેલાયો હતો. ત્યારબાદ શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારા, જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી અને પરીક્ષા પ્રણાલીમાં પારદર્શિતા જેવી માંગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા હતા. અનેક સ્થળોએ પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ પણ થઈ હતી.આ આંદોલન દરમિયાન જંતર-મંતર સહિત દેશના અનેક શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતર્યા હતા. વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કેટલાક સ્થળોએ હિંસક ઘટનાઓ પણ બની હતી અને અનેક વિદ્યાર્થીઓ સામે કેસ નોંધાયા હતા. બાદમાં સરકાર અને આંદોલનકારીઓ વચ્ચે ચર્ચા થઈ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે કેટલાક સુધારાઓ તેમજ કેસો પર પુનર્વિચાર કરવાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી.
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા અપનાવવામાં આવેલો ‘ક્ષમા અને સંવાદ’નો અભિગમ આ સમગ્ર ઘટનામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો છે. તેમના નિવેદન બાદ દિલ્હી પોલીસના નિર્ણયને માનવતાવાદી દૃષ્ટિકોણથી જોવામાં આવી રહ્યો છે. બીજી તરફ વિરોધ પક્ષો અને વિદ્યાર્થી સંગઠનોનું માનવું છે કે આ રાહત માત્ર એક કેસ પૂરતી મર્યાદિત ન રહેવી જોઈએ અને તમામ વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓ સામે નોંધાયેલા કેસોની પણ સમીક્ષા થવી જોઈએ.હાલ માટે સગીર યુવતીને મોટી રાહત મળી છે અને તેના વિરુદ્ધની પોલીસ કાર્યવાહી બંધ કરવામાં આવી છે. જોકે પરીક્ષા સુધારા, વિદ્યાર્થીઓના અધિકારો અને વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન નોંધાયેલા અન્ય કેસોનો મુદ્દો હજુ પણ રાષ્ટ્રીય ચર્ચાનો વિષય બની રહ્યો છે. સરકાર, પોલીસ અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દે શું નિર્ણય લે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
