ગુજરાતમાં વર્ષ 2026નું ચોમાસું હવે સંપૂર્ણ જોરમાં જોવા મળી રહ્યું છે. જૂન મહિનાના અંત સુધી વરસાદની અછતને કારણે ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી હતી, પરંતુ જુલાઈ મહિનામાં મેઘરાજાએ એવી ધમાકેદાર બેટિંગ કરી કે રાજ્યનું ચિત્ર જ બદલાઈ ગયું છે. માત્ર એક જ મહિનામાં રાજ્યમાં સિઝનના કુલ વરસાદનો આશરે 61 ટકા વરસાદ વરસી ગયો છે. રાજ્યમાં અત્યાર સુધી સરેરાશ 23.17 ઈંચ એટલે કે 65 ટકા વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે.
હવામાન વિભાગ અને રાજ્ય સરકારના વરસાદના આંકડા મુજબ જુલાઈ મહિનો ગુજરાત માટે અત્યંત વરસાદી રહ્યો હતો. અનેક જિલ્લાઓમાં સતત ભારે વરસાદને કારણે નદીઓમાં નવા નીરની આવક થઈ, ડેમો છલકાયા, અનેક ગામોમાં પાણી ભરાયા અને કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂર જેવી પરિસ્થિતિ પણ સર્જાઈ હતી. બીજી તરફ ખેડૂતો માટે આ વરસાદ આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયો છે, કારણ કે ખેતી માટે જરૂરી પાણીનો પૂરતો જથ્થો મળી ગયો છે.
જૂનના અંતે ચિંતાજનક સ્થિતિ
ચોમાસાની શરૂઆત બાદ જૂન મહિનાના અંત સુધી રાજ્યમાં માત્ર 1.38 ઈંચ એટલે કે 3.87 ટકા વરસાદ નોંધાયો હતો. વરસાદની ભારે ખાધને કારણે ખેડૂતો સહિત સરકાર પણ ચિંતિત હતી. જો કે જુલાઈના પ્રથમ સપ્તાહથી જ વરસાદી સિસ્ટમ સક્રિય બનતા સમગ્ર રાજ્યમાં વ્યાપક વરસાદ શરૂ થયો અને ધીમે ધીમે તમામ વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ નોંધાયો.
જુલાઈમાં જ વરસ્યો સિઝનનો 61 ટકા વરસાદજુલાઈ મહિનામાં રાજ્યમાં સરેરાશ 21.79 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો, જે સમગ્ર ચોમાસાની સિઝનના વરસાદનો આશરે 61 ટકા હિસ્સો છે. પરિણામે વરસાદની ખાધ સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ ગઈ છે અને રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં સામાન્યથી સારો વરસાદ નોંધાયો છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં સૌથી વધુ મેહેર
આ વખતે મેઘરાજા દક્ષિણ ગુજરાત પર સૌથી વધુ મહેરબાન રહ્યા છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં અત્યાર સુધી 55.45 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે, જે સિઝનના સરેરાશ 71.35 ટકા વરસાદ સમાન છે. ખાસ વાત એ છે કે આ પૈકી આશરે 53 ઈંચ વરસાદ માત્ર જુલાઈ મહિનામાં જ વરસ્યો, જેના કારણે સુરત, નવસારી, વલસાડ, ડાંગ અને તાપી જિલ્લાના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
અન્ય વિસ્તારોમાં વરસાદની સ્થિતિ
રાજ્યના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ સારો વરસાદ નોંધાયો છે.
પૂર્વ મધ્ય ગુજરાત: કુલ 62 ટકા વરસાદ
ઉત્તર ગુજરાત: કુલ 63 ટકા વરસાદ
સૌરાષ્ટ્ર: આશરે 49 ટકા વરસાદ
કચ્છ: આશરે 21 ટકા વરસાદ
જોકે કચ્છમાં હજુ પણ અન્ય વિસ્તારોની સરખામણીએ ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે.
તાલુકાવાર વરસાદનું ચિત્ર
રાજ્યના તાલુકાઓમાં વરસાદનું વિતરણ પણ રસપ્રદ રહ્યું છે.
5 તાલુકાઓમાં 40 ઈંચથી વધુ વરસાદ નોંધાયો.
66 તાલુકાઓમાં 20થી 40 ઈંચ વરસાદ વરસ્યો.
118 તાલુકાઓમાં 10થી 20 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો.
13 તાલુકાઓમાં 5થી 10 ઈંચ વરસાદ પડ્યો.
જ્યારે 3 તાલુકાઓમાં હજુ પણ 2 ઈંચથી ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે.
આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ચોમાસું સક્રિય રહ્યું છે, જોકે હજુ પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદની રાહ જોવાઈ રહી છે.
રિજિયન પ્રમાણે વરસાદ
દક્ષિણ ગુજરાત
જૂન: 2.82 ઈંચ
જુલાઈ: 55.45 ઈંચ
કુલ વરસાદ: 71.35%
સૌરાષ્ટ્ર
જૂન: 0.56 ઈંચ
જુલાઈ: 14.65 ઈંચ
કુલ વરસાદ: 48.81%
પૂર્વ મધ્ય ગુજરાત
જૂન: 1.88 ઈંચ
જુલાઈ: 20.00 ઈંચ
કુલ વરસાદ: 52.16%
ઉત્તર ગુજરાત
જૂન: 0.78 ઈંચ
જુલાઈ: 13.45 ઈંચ
કુલ વરસાદ: 46.76%
કચ્છ
જૂન: 0.04 ઈંચ
જુલાઈ: 4.06 ઈંચ
કુલ વરસાદ: 20.67%
ડેમોમાં નવા નીરની આવક
જુલાઈ દરમિયાન પડેલા ભારે વરસાદને કારણે રાજ્યના અનેક મોટા અને મધ્યમ ડેમોમાં પાણીની આવક નોંધપાત્ર રીતે વધી છે. અનેક ડેમો ઓવરફ્લો થતા તેમના દરવાજા ખોલવાની ફરજ પડી હતી. જેના કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં વહીવટી તંત્ર દ્વારા એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું અને જરૂરી સ્થળોએ રાહત અને બચાવ કામગીરી હાથ ધરાઈ હતી.
ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ
ભારે વરસાદના કારણે ખેડૂતોમાં ખુશી જોવા મળી રહી છે. ખરીફ પાક માટે પૂરતું પાણી ઉપલબ્ધ થતાં વાવેતર પૂર્ણ થવાની સાથે પાકના વિકાસ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે. કૃષિ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ જો આગામી દિવસોમાં સામાન્ય વરસાદ ચાલુ રહેશે તો આ વર્ષે ખેતીનું ઉત્પાદન સારું રહેવાની શક્યતા છે.
આગામી દિવસોમાં શું?
હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ આગામી દિવસોમાં પણ રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ તેમજ કેટલાક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની શક્યતા યથાવત છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક જિલ્લાઓમાં ફરી ભારે વરસાદ પડી શકે છે. જેના કારણે નદી કાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
રાજ્ય માટે રાહતના સમાચાર
જૂન મહિનામાં વરસાદની ખાધને લઈને ઊભી થયેલી ચિંતા હવે દૂર થઈ ગઈ છે. જુલાઈ મહિનાના ધમાકેદાર વરસાદે રાજ્યના જળાશયો ભરાયા છે, ભૂગર્ભ જળસ્તર સુધર્યું છે, ખેતીને નવી આશા મળી છે અને પીવાના પાણીની સમસ્યા પણ ઘણી હદ સુધી ઓછી થઈ છે. જોકે ભારે વરસાદને કારણે પૂર અને જળબંબાકારની પરિસ્થિતિ સર્જાતા વહીવટી તંત્ર માટે પડકારો પણ વધ્યા છે. એકંદરે જોઈએ તો વર્ષ 2026ના ચોમાસામાં જુલાઈ મહિનો ગુજરાત માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો છે. માત્ર એક જ મહિનામાં સિઝનનો 61 ટકા વરસાદ વરસતા રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ચોમાસું સંતોષકારક બન્યું છે અને આગામી દિવસોમાં પણ મેઘરાજા પોતાની મહેર યથાવત રાખે તેવી ખેડૂતો સહિત સમગ્ર રાજ્યવાસીઓ આશા રાખી રહ્યા છે.
