વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે તેમની માસિક રેડિયો સિરીઝ ‘મન કી બાત’ના 136માં એપિસોડ દ્વારા દેશવાસીઓને સંબોધિત કર્યા. આ વખતે તેમના સંબોધનમાં કારગિલ વિજય દિવસ, ભારતીય સેનાની બહાદુરી, રમતગમતમાં દેશની સિદ્ધિઓ, પાણીનું સંરક્ષણ, પર્યાવરણ બચાવવાના પ્રયાસો અને આત્મનિર્ભર ભારત જેવા અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓનો સમાવેશ થયો હતો. તેમણે દેશના લોકોને વરસાદના દરેક ટીપાને બચાવવાની અપીલ કરતાં જણાવ્યું કે આજે બચાવેલું પાણી આવનારી પેઢીઓ માટે સૌથી મોટી સંપત્તિ બની શકે છે.
મન કી બાતની શરૂઆતમાં વડાપ્રધાન મોદીએ કારગિલ વિજય દિવસની યાદ તાજી કરી અને દેશ માટે પોતાના પ્રાણોની આહુતિ આપનાર તમામ શહીદોને ભાવભીની શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી. તેમણે કહ્યું કે કારગિલ યુદ્ધ ભારતના ઈતિહાસનું ગૌરવપૂર્ણ પ્રકરણ છે. દેશના બહાદુર જવાનોએ અત્યંત મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ અદમ્ય સાહસ અને શૌર્ય બતાવીને દેશની સરહદોની રક્ષા કરી હતી. કારગિલના ઊંચા પર્વતો, કઠિન હવામાન અને દુશ્મનના સતત હુમલાઓ વચ્ચે પણ ભારતીય સૈનિકો અડગ રહ્યા હતા. તેમણે પોતાના જીવની પરવા કર્યા વગર ભારત માતાની રક્ષા કરી હતી. વડાપ્રધાને કહ્યું કે દેશ હંમેશા આ શૂરવીરોનો ઋણી રહેશે અને રાષ્ટ્ર માટે આપેલું તેમનું બલિદાન ક્યારેય ભૂલી શકાય નહીં.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતીય સેનાની ક્ષમતામાં સતત વધારો થયો છે. આજે ભારત પોતાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે અને રક્ષા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનવા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. દેશ હવે માત્ર પોતાની સુરક્ષા જરૂરિયાતો જ પૂરી કરતો નથી, પરંતુ રક્ષા ઉત્પાદન અને નિકાસના ક્ષેત્રમાં પણ નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યો છે. આ પરિવર્તન ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત સ્થાન અપાવી રહ્યું છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ રમતગમતના ક્ષેત્રમાં દેશના યુવાનોની સિદ્ધિઓનો પણ ખાસ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતીય ખેલાડીઓ સતત વિશ્વ મંચ પર દેશનું ગૌરવ વધારી રહ્યા છે. પીવી સિંધુએ જાપાન ઓપન બેડમિન્ટન ટુર્નામેન્ટનો ખિતાબ જીતીને નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે. આ સિદ્ધિ મેળવતી તે પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી બની છે, જે સમગ્ર દેશ માટે ગર્વની વાત છે. તેમણે પીવી સિંધુને અભિનંદન પાઠવ્યા અને કહ્યું કે તેમની સફળતા દેશના યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે.
તેમણે ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ટીમના ઐતિહાસિક પ્રદર્શનની પણ પ્રશંસા કરી. લંડનના પ્રસિદ્ધ લોર્ડ્સ મેદાન પર ભારતીય મહિલા ટીમે પ્રથમ વખત ટેસ્ટ મેચ જીતીને દેશનું નામ રોશન કર્યું છે. વડાપ્રધાને કહ્યું કે મહિલા ખેલાડીઓની આ સિદ્ધિ દેશના રમતગમતના ઈતિહાસમાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે અને તે યુવતીઓને રમતગમત તરફ આગળ વધવા માટે નવી પ્રેરણા આપશે.
મન કી બાત દરમિયાન તેમણે કેરળના એર્નાકુલમ જિલ્લાના દક્ષિણ ચિત્તૂર વિસ્તારની એક અનોખી પહેલની પણ ચર્ચા કરી. અહીંની એક શાળામાં સંસ્કૃત ક્લબ દ્વારા બાળકોને સંસ્કૃત ભાષા સરળ અને રસપ્રદ રીતે શીખવવામાં આવી રહી છે. શિક્ષક અભિલાષે ‘અક્ષરકાંડુક’ નામનો અનોખો પ્રયોગ શરૂ કર્યો છે, જેમાં ફૂટબોલમાં વપરાતા શબ્દોની મદદથી સંસ્કૃતના અક્ષરો અને શબ્દો સરળતાથી સમજાવવામાં આવે છે. વડાપ્રધાને આ પ્રયાસને શિક્ષણમાં નવીનતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ ગણાવ્યું અને કહ્યું કે આવી પહેલો બાળકોમાં ભાષા પ્રત્યે રસ વધારવામાં મદદરૂપ બને છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ પાણીના સંરક્ષણને લઈને પણ દેશવાસીઓને મહત્વનો સંદેશ આપ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે દેશભરમાં ‘કેચ ધ રેઈન’ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે, જેનો મુખ્ય હેતુ વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવો, ભૂગર્ભ જળનું સ્તર વધારવું, જૂના તળાવો, કૂવાઓ અને અન્ય જળસ્રોતોને ફરી જીવંત બનાવવાનો છે. આ અભિયાનમાં ગામડાંથી લઈને શહેરો સુધી, પંચાયતો, સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ અને સામાન્ય નાગરિકો ઉત્સાહપૂર્વક જોડાયા છે. તેમણે કહ્યું કે દરેક વ્યક્તિએ પોતાના વિસ્તારના તળાવ, કૂવા અથવા અન્ય જળસ્રોતની જવાબદારી લેવી જોઈએ અને વરસાદના દરેક ટીપાનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે પાણીનો બગાડ રોકવો સમયની સૌથી મોટી જરૂરિયાત છે. જો આજે વરસાદનું પાણી સાચવી લેવામાં આવશે તો ભવિષ્યમાં પાણીની અછત જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો નહીં પડે. પાણીનું સંરક્ષણ માત્ર સરકારની જવાબદારી નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકની ફરજ છે. દરેક ટીપું બચાવવાથી આવનારી પેઢીઓનું ભવિષ્ય વધુ સુરક્ષિત બની શકે છે.
પર્યાવરણના મુદ્દે પણ વડાપ્રધાને ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે આજે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સમગ્ર વિશ્વ માટે મોટો પડકાર બની ગયો છે. ખાસ કરીને સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક વર્ષોથી પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે. તેથી પ્લાસ્ટિકનો યોગ્ય નિકાલ અને તેનો પુનઃઉપયોગ ખૂબ જરૂરી બની ગયો છે. તેમણે બિહારના સીતામઢી જિલ્લામાં ચાલી રહેલી એક અનોખી પહેલનો ઉલ્લેખ કર્યો, જ્યાં કચરામાંથી ઉપયોગી વસ્તુઓ બનાવવામાં આવી રહી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે સીતામઢીમાં સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિકના કચરાનું રિસાયક્લિંગ કરીને મજબૂત અને ટકાઉ બેન્ચ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. એક બેન્ચ બનાવવા માટે આશરે 40 કિલો પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ થાય છે. આ બેન્ચ સરકારી શાળાઓ, બગીચાઓ અને જાહેર સ્થળોએ મૂકવામાં આવી રહી છે. આ પહેલથી માત્ર પ્લાસ્ટિકનો કચરો ઓછો થતો નથી, પરંતુ લોકોમાં પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ પણ વધી રહી છે. તેમણે દેશના અન્ય વિસ્તારોને પણ આવી પહેલોમાં જોડાવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા.
વડાપ્રધાને દેશની વધતી રક્ષા ક્ષમતાઓ અને સ્વદેશી ટેક્નોલોજીની સિદ્ધિઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે થોડા દિવસો પહેલાં ભારતીય નૌકાદળમાં INS મહેન્દ્રગિરી યુદ્ધ જહાજને સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. આ આધુનિક યુદ્ધ જહાજ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ડિઝાઇન અને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે અને તેમાં 75 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે આ આત્મનિર્ભર ભારતના મજબૂત સંકલ્પનું પ્રતીક છે અને દેશ હવે રક્ષા ક્ષેત્રમાં નવી ઊંચાઈઓ હાંસલ કરી રહ્યો છે.
તેમણે સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંસ્થા (DRDO)ની સફળતાઓની પણ પ્રશંસા કરી. વડાપ્રધાને જણાવ્યું કે આ મહિને DRDOએ પિનાકા લાંબા અંતરના માર્ગદર્શિત રોકેટનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે. આ ઉપરાંત થોડા દિવસો પહેલાં કુશા મિસાઇલનું પણ સફળ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ સિદ્ધિઓ દેશના વૈજ્ઞાનિકો, ઇજનેરો અને સંશોધકોની મહેનતનું પરિણામ છે. તેમની કામગીરીને કારણે ભારત પોતાની સુરક્ષા ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે અને આધુનિક ટેક્નોલોજીમાં સતત આગળ વધી રહ્યું છે.
કાર્યક્રમના અંતમાં વડાપ્રધાન મોદીએ દેશવાસીઓને ફરી એકવાર પાણી બચાવવા, પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવા, સ્વચ્છતા જાળવવા અને દેશના વિકાસમાં પોતાનો સક્રિય ફાળો આપવા અપીલ કરી. તેમણે કહ્યું કે દેશની પ્રગતિ માત્ર સરકારના પ્રયાસોથી નહીં, પરંતુ દરેક નાગરિકની ભાગીદારીથી શક્ય બને છે. જો દરેક વ્યક્તિ પોતાની જવાબદારી સમજીને પાણી બચાવશે, પર્યાવરણનું જતન કરશે અને આત્મનિર્ભર ભારતના સંકલ્પને મજબૂત બનાવશે, તો દેશ વધુ ઝડપથી વિકાસના નવા શિખરો સર કરશે.
